اختصاصی بسپار/ تگرگ دیگر حریف پلیکربنات نیست؛ چرا این پلیمر به انتخاب اول سقفهای فضای باز تبدیل شده است؟
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر با افزایش شدت و فراوانی طوفانهای تگرگ در اروپا، انتخاب مصالح مقاوم برای پوشش فضاهای باز بیش از گذشته اهمیت یافته است. بر اساس پژوهش مشترک Munich Re و European Severe Storms Laboratory (ESSL) که در نشریه Nature Geoscience منتشر شده، اروپا سریعترین رشد طوفانهای تگرگ شدید را در جهان تجربه میکند و مناطقی مانند شمالشرق اسپانیا، جنوبغرب فرانسه و شمال ایتالیا بیشترین آسیب را خواهند دید.
نمونهای از این روند، طوفان روزهای ۱۳ و ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ در شمال آلمان بود؛ که در آن تگرگهایی به اندازه توپ تنیس باعث شکستن شیشه خودروها و آسیب به سقف ساختمانها شدند. این شرایط، علاوه بر گرما و تابش فرابنفش، تگرگ را نیز به یکی از مهمترین عوامل تخریب محصولات پلاستیکی مورد استفاده در فضای باز تبدیل کرده است.
در این میان، پلیکربنات (Polycarbonate – PC) به دلیل مقاومت ضربهی بسیار زیاد، یکی از مناسبترین گزینهها برای سقف تراسها، گلخانهها، سایبانها و پارکینگهای خودرو به شمار میرود. برخلاف شیشه یا پلیمتیلمتاکریلات (PMMA) که در اثر ضربه بهراحتی ترک خورده یا میشکنند، پلیکربنات هنگام برخورد تگرگ تغییر شکل موضعی میدهد و انرژی ضربه را جذب میکند. این ویژگی ناشی از ساختار مولکولی آن است که از زنجیرههای بلند و درهمتنیده با پیوندهای پایدار کربناتی تشکیل شده است.
این تفاوت در آزمون استاندارد چارپی (Charpy Impact Test) نیز بهخوبی دیده میشود. مقاومت ضربهای پلیکربنات بین ۶۵ تا ۷۵ کیلوژول بر مترمربع است و در بسیاری از موارد نمونه حتی دچار شکست نمیشود؛ در حالیکه این مقدار برای PMMA تنها حدود ۲ کیلوژول بر مترمربع است. همچنین پلیکربنات در دماهای کم نیز خواص ضربهی خود را حفظ میکند، اما مقاومت PMMA در سرما بهطور محسوسی کاهش مییابد.
برای مقایسه کارکرد محصولات ساختمانی در برابر تگرگ، در سوئیس سامانهای استاندارد با عنوان Hail Register که توسط Association of Cantonal Fire Insurers (VKF) مدیریت میشود، ایجاد شده است. در این آزمون، گلولههای یخی با اندازه و سرعت مشخص به محصول شلیک میشوند و محصولات بر اساس مقاومت خود در پنج دسته HW1 تا HW5 طبقهبندی میشوند. برای ساختمانهای مسکونی، حداقل دسته پیشنهادی HW3 است که مقاومت در برابر تگرگهایی تا قطر ۳ سانتیمتر را تضمین میکند.
همزمان، تولیدکنندگان نیز محصولات مقاومتر را به بازار عرضه کردهاند. شرکت POLYVANTIS برای صفحات چنددیواره مقاوم در برابر ضربه خود، ضمانت چندساله مقاومت در برابر تگرگ و شرایط جوی ارائه میدهد. همچنین شرکت Exolon Group که از بخش صفحات بسپاری شرکت Covestro شکل گرفته است، نسل جدیدی از صفحات چنددیواره با ویژگیهای زیستپایدارتر را برای کاربردهایی مانند سقفها و سایبانها معرفی کرده است.
کارشناسان توصیه میکنند هنگام انتخاب صفحات پلاستیکی برای گلخانهها، سقف تراس، سایبان یا پارکینگ خودرو، تنها به نام ماده بسنده نشود و حتما دستا مقاومت در برابر تگرگ که در Hail Register ثبت شده است، ملاک انتخاب قرار گیرد. این موضوع میتواند نقش مهمی در افزایش دوام سازه و کاهش هزینههای ناشی از خسارتهای آبوهوایی داشته باشد.
