اختصاصی بسپار/ حمید گچساران، مدیر بازرگانی پت پاور آریا: بیثباتی، بزرگترین چالش صنعت است

بسپار/ ایران پلیمر در طول برگزاری نخستین دوره پلاست شو با برخی از شرکت ها و تشکل های حاضر در نمایشگاه به گفت و گو پرداختیم. یکی از شرکت های حاضر در نمایشگاه پت پاور آریا بود.
پت پاور آریا، که در بازار بیشتر با نام آریا پت پاور شناخته میشود، در زمینه تولید پریفرم فعالیت دارد و شرکت سامان پلاس آریا، دیگر عضو این هلدینگ، تولیدکننده درب بطری است. حمید گچساران، مدیر بازرگانی این دو شرکت معتقد است: مسئله اصلی صنعت صرفاً افزایش قیمتها نیست؛ بلکه بیثباتی مداومی است که امکان پیشبینی، برنامهریزی و تصمیمگیری اقتصادی را محدود میکند.
نمایشگاه؛ فرصتی برای ارتباط مستقیم با مشتریان
گچساران، ارتباط رودررو با مشتریان فعلی و آشنایی با مشتریان جدید را از مهمترین دلایل حضور این مجموعه در نمایشگاه پلاستشو میداند. به گفته او، نمایشگاه فضایی فراهم میکند تا مشتریان قدیمی مسائل و نیازهای خود را مستقیم با تولیدکننده در میان بگذارند و مشتریان جدید نیز با محصولات، توانمندیها و شرایط همکاری آشنا شوند.
او تأکید میکند که این ارتباط برای هر دو طرف ارزشمند است؛ زیرا گفتوگوی مستقیم میتواند به شناخت دقیقتر نیازهای بازار و حفظ ارتباطهای تجاری کمک کند. با این حال، شرایط عمومی اقتصاد و نااطمینانی حاکم بر بازار، حتی بر ارزیابی او از وضعیت نمایشگاه نیز اثر گذاشته است. گچساران میگوید مجموعه تحت مدیریت او از ابتدا با نگاه مثبت به این رویداد وارد شد و اکنون نیز از تصمیم خود برای حضور پشیمان نیست؛ هرچند به گفته او، شرایط کلی فعالیت اقتصادی در این دوره دشوارتر شده است.
وقتی برنامهریزی بلندمدت جای خود را به تصمیمهای روزانه میدهد
از نگاه مدیر بازرگانی پت پاور آریا، دشواری اصلی فعالان صنعتی در شرایط فعلی، بلاتکلیفی درباره آینده است. او معتقد است افزایش قیمتها، هرچند فشار زیادی بر بنگاهها وارد میکند، در صورت رسیدن بازار به یک وضعیت نسبتاً باثبات، قابل مدیریتتر خواهد بود. مشکل زمانی تشدید میشود که فعال اقتصادی نداند قیمت مواد اولیه، نرخ ارز، میزان عرضه یا شرایط بازار در روزها و هفتههای آینده چه تغییری خواهد کرد.
گچساران میگوید: «به نظر من، بزرگترین آسیبی که هر فعالیتی، چه در صنعت، چه در بازرگانی و چه در حوزه فروش، میتواند ببیند، بیثباتی است.»
او توضیح میدهد که وقتی قیمتها افزایش پیدا میکنند، بنگاهها و مشتریان بهتدریج خود را با شرایط جدید تطبیق میدهند و تصمیمهایشان را بر مبنای سطح تازه قیمتها تنظیم میکنند. اما تغییر مداوم قیمتها اجازه نمیدهد این سازگاری کامل شود. در چنین وضعیتی، خرید مواد اولیه، تعیین قیمت فروش، پذیرش سفارش و برنامهریزی تولید، همگی با ریسک بیشتری همراه میشوند.
به گفته او، در شرایط کنونی حتی نمیتوان با اطمینان درباره وضعیت عرضه مواد اولیه در بورس کالا در فاصله چند ساعت تصمیم گرفت. این سطح از عدم قطعیت، برنامهریزی ماهانه را نیز دشوار کرده و در برخی مواقع، بنگاه را ناچار میکند تصمیمهای خود را به بازههای هفتگی یا روزانه محدود کند.
گچساران معتقد است این وضعیت در نهایت فقط به تولیدکننده آسیب نمیزند. مشتریان نیز توان محدودی برای تحمل افزایش قیمتها و تغییر مداوم شرایط دارند و ممکن است در مقطعی از ادامه همکاری یا ثبت سفارش صرفنظر کنند. از سوی دیگر، تولیدکنندگان در برابر کارکنان، مشتریان و دیگر شرکای تجاری خود مسئولیت دارند و نمیتوانند بدون توجه به آینده، فعالیت را ادامه دهند.
او ریشه بخشی از این بلاتکلیفی را در نبود تصمیمگیری روشن درباره مسیر کلی اقتصاد و روابط خارجی میبیند. از نگاه او، فعال اقتصادی حتی در صورت دشوار بودن شرایط، میتواند خود را با یک مسیر مشخص تطبیق دهد؛ اما تغییر مداوم جهتگیریها، امکان برنامهریزی را از او میگیرد.
هزینه جایگزینی مواد اولیه؛ ریسکی فراتر از قیمت خرید
پت پاور آریا در سالهای گذشته تجربه واردات مواد پتروشیمی و عرضه مواد در بورس کالا را نیز داشته است. همین سابقه، به گفته گچساران، شناخت این مجموعه از بازارهای خارجی و تأمینکنندگان چینی و کشورهای اطراف را تقویت کرده است. او میگوید پس از بروز تحولات اسفندماه سال گذشته، بخش بازرگانی خارجی شرکت تلاش کرد مسیرهای تأمین مواد اولیه را مدیریت کند؛ تصمیمی که با ریسکهای قابلتوجهی همراه بود.
یکی از این ریسکها، تغییر نرخ ارز در فاصله میان خرید مواد اولیه و زمان جایگزینی آن است. گچساران توضیح میدهد که بنگاه ممکن است مواد را با یک نرخ ارز وارد کند، سپس آن را به فروش برساند یا به محصول تبدیل کند؛ اما هنگام خرید مجدد همان مواد، با نرخ ارزی بسیار بالاتر روبهرو شود. در این حالت، حتی اگر فروش قبلی سودآور به نظر رسیده باشد، تأمین دوباره موجودی با هزینه بیشتری انجام میشود و سرمایه در گردش موردنیاز برای ادامه فعالیت افزایش پیدا میکند.
او برای توضیح این مسئله، مثال خرید مواد با نرخ ارز ۱۷۰ هزار تومان و جایگزینی آن با نرخ ۲۵۰ هزار تومان را مطرح میکند. این مثال از نظر او نشان میدهد که ارزیابی سود و زیان صرفاً بر مبنای قیمت خرید قبلی کافی نیست؛ زیرا بنگاه برای ادامه تولید باید مواد اولیه را با قیمت روز جایگزین کند.
در چنین شرایطی، بیثباتی به یکی از عوامل تعیینکننده در مدیریت موجودی، نقدینگی و قیمتگذاری تبدیل میشود. تولیدکننده باید همزمان درباره زمان خرید، حجم موجودی و قیمت فروش تصمیم بگیرد؛ آن هم در بازاری که مفروضات اقتصادی این تصمیمها ممکن است در فاصلهای کوتاه تغییر کنند.
صادرات؛ فشار تعرفهها، مرزها و رقابت منطقهای
به گفته گچساران، محصولات هر دو شرکت بازار صادراتی دارند و صادرات همچنان انجام میشود؛ با این حال، شرایط بازار عراق در ماههای اخیر دشوارتر شده است. او از افزایش تعرفهها و تشدید کنترلهای مرزی در این کشور سخن میگوید و معتقد است این تحولات، هزینه و دشواری صادرات را افزایش دادهاند.
در کنار این عوامل، رقابت منطقهای نیز بر موقعیت تولیدکنندگان ایرانی اثر میگذارد. گچساران با اشاره به شرایط تولیدکنندگان کشورهای همسایه، بهویژه ترکیه، میگوید هزینههای حملونقل و مسائل مرزی بر رقابتپذیری کالاها اثر دارند. از سوی دیگر، به گفته او، برخی تولیدکنندگان عراقی میتوانند با تیراژهای پایینتر و قیمتهای دلاری پایینتر تولید کنند؛ وضعیتی که رقابت قیمتی را برای شرکتهای ایرانی دشوارتر میکند.
مجموع این عوامل، از تعرفه و هزینه حملونقل تا نوسانات ارز و قیمت مواد اولیه، بر قیمت تمامشده محصول اثر میگذارد. در نتیجه، حتی تولیدکنندهای که از نظر فنی و کیفی توان رقابت دارد، ممکن است به دلیل هزینههای بالاتر نتواند پیشنهاد قیمتی مناسبی به مشتری خارجی ارائه کند.
کیفیت پریفرم ایرانی؛ مسئله اصلی از نگاه این تولیدکننده، قیمت است
گچساران معتقد است تولیدکنندگان ایرانی پریفرم از نظر کیفیت، توانمندی لازم را دارند و نمیتوان از عقبماندگی عمومی آنها در این زمینه سخن گفت. او با اشاره به محدود بودن تعداد تولیدکنندگان بزرگ این محصول در ایران، مسئله اصلی رقابتپذیری در شرایط فعلی را قیمت میداند.
به گفته او، قیمت مواد اولیه پلیاتیلن ترفتالات (PET) در بازار ایران، حتی در عرضه مستقیم پتروشیمیها، با نرخ ارز و قیمت جهانی این ماده تناسبی را که انتظار میرود ندارد. او این شرایط را با سال گذشته متفاوت میداند و میگوید افزایش پیوسته قیمتها، توان رقابت تولیدکنندگان پاییندستی را محدود کرده است.
ادامه دارد …
متن کامل مصاحبه را در شماره 289 ماهنامه بسپار که در نیمه آبان ماه منتشر شده است ،میخوانید.
در صورت تمایل به دریافت نسخه نمونه رایگان و یا دریافت اشتراک با شماره های ۰۲۱۷۷۵۲۳۵۵۳ و ۰۲۱۷۷۵۳۳۱۵۸ داخلی ۳ سرکار خانم ارشاد تماس بگیرید. نسخه الکترونیک این شماره از طریق طاقچه و فیدیبو قابل دسترسی است





