اختصاصی بسپار/ گرههای ترابری جهانی باز نشدهاند؛ تجارت بینالمللی زیر فشار همزمان شش مسیر کلیدی
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر شبکه ترابری دریایی جهان در اوت ۲۰۲۶ با یک بحران واحد روبهرو نبود؛ مشکل اصلی، تجمع همزمان چند اختلال در نقاط مختلف جهان است. از تنگه هرمز و بنادر خلیج فارس گرفته تا رود راین، کانال پاناما و بنادر چین، مجموعهای از تنشهای جغرافیاسیاسی، محدودیتهای زیرساختی و شرایط آبوهوایی، قابلیت پیشبینی زمان حمل کالا را کاهش داده است. در همین حال، بازگشت تدریجی کشتیها به مسیر دریای سرخ و کانال سوئز تنها نشانه مهم بهبود به شمار میرود.
هرمز همچنان بحرانی؛ فشار بر بنادر منطقه بیشتر میشود
یکی از جدیترین نقاط فشار، تنگه هرمز است؛ که در آن نگرانیهای امنیتی همچنان تردد کشتیها را پایینتر از سطح معمول نگه داشته است. بر اساس دادههای Kpler، در ماه اوت روزانه تعداد انگشت شماری کشتی حامل کالا از این تنگه عبور کردند.
شرکتهای کشتیرانی چینی نیز از اواخر ژوئیه بخشی از ناوگان خود را از هرمز و بابالمندب دور نگه داشته و برای انتقال نفت خام خاورمیانه به روشهایی مانند انتقال کشتیبهکشتی در اطراف فجیره و عمان روی آوردهاند.
همزمان، ازدحام در بنادر منطقه در حال تبدیلشدن به مشکل دیگری است. جده و صحار با افزایش فشار بر پایانههای کانتینری مواجه شدهاند و در بندر صحار، متوسط زمان انتظار کشتیها به حدود پنج تا شش روز رسیده است. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که بدانیم صحار در پی اختلال مسیرهای دیگر، نقش پررنگتری در جابهجایی محمولههای منطقه پیدا کرده است.
از کمآبی راین تا محدودیت کانال پاناما
در اروپا، مشکل نه جنگ بلکه آب است. سطح آب رود راین پس از رسیدن به محدودههای تاریخی، اندکی افزایش یافته، اما کشتیرانی همچنان با محدودیت جدی روبهروست. در Kaub، یکی از نقاط حساس این مسیر، سطح آب در ۱۹ اوت به حدود ۱۴ سانتیمتر رسید؛ در حالی که اوایل همان هفته تا حدود پنج سانتیمتر پایین آمده بود.
این وضعیت بهویژه برای صنایع شیمیایی و صنعتی آلمان اهمیت دارد، زیرا راین یکی از مسیرهای اصلی حمل مواد اولیه و محصولات آنهاست. کشتیها در شرایط فعلی ناچارند با بار بسیار کمتری حرکت کنند. البته پیشبینیها از احتمال افزایش قابلتوجه سطح آب طی هفتههای آینده حکایت دارد.
در سوی دیگر اقیانوس اطلس، کانال پاناما نیز همچنان با محدودیت منابع آبی دستوپنجه نرم میکند. نگرانی از تقویت شرایط النینو باعث شده مدیریت آب و آبخور مجاز کشتیها همچنان در کانون توجه باشد. این محدودیتها حتی برخی خطوط کشتیرانی را به اعمال هزینههای اضافی در مسیر خاور دور به سواحل شرقی و خلیج مکزیک آمریکا واداشته است.
بنادر چین باز شدهاند، اما صف کشتیها باقی است
طوفانها و بارندگی شدید اوایل اوت فعالیت برخی بنادر مهم شرق چین را موقتا مختل کرد. اگرچه عملیات در Shanghai و Ningbo از سر گرفته شده، آثار اختلال هنوز از بین نرفته است.
تجمع کشتیها، اشغال بالای محوطههای بندری و عقبافتادگی در برنامه حرکت همچنان ادامه دارد و زمان انتظار در Shanghai در برخی موارد به ۱۲ روز رسیده است. این وضعیت نشان میدهد حتی تعطیلی کوتاهمدت یک بندر بزرگ میتواند برای هفتهها در زنجیره تامین اثر باقی بگذارد.
سوئز آرامآرام برمیگردد
در میان این تصویر پرتنش، دریای سرخ و کانال سوئز نشانههایی از بهبود نشان میدهند. تردد کشتیهای کالایی از بابالمندب در آخرین آخر هفته مورد بررسی به حدود ۳۰ فروند رسید؛ در حالی که هفته قبل ۱۹ فروند بود. با این حال، تهدیدهای امنیتی همچنان پابرجاست و نمیتوان این افزایش را بازگشت کامل شرایط عادی دانست.
در همین حال، Maersk و Hapag-Lloyd در قالب همکاری Gemini برخی سرویسهای آسیا–اروپا را دوباره به مسیر سوئز بازگرداندهاند. Maersk اعلام کرده چهار سرویس از ۱۳ سرویسی که در شرایط عادی از دریای سرخ و سوئز عبور میکنند، به این مسیر برگشتهاند؛ یعنی تقریبا یکسوم ترافیک معمول این شرکت در این آبراه.
تصویر کلی بازار ترابری جهانی بنابراین بیش از آنکه نشاندهنده بازگشت به شرایط عادی باشد، حکایت از سازگارشدن شبکه تجارت با اختلالات مداوم دارد. برای صنایع وابسته به تجارت جهانی، از جمله پتروشیمی، پلاستیک و لاستیک، نتیجه میتواند ادامه بیثباتی در زمان تحویل، هزینه حمل و دسترسی به مواد اولیه باشد؛ بهخصوص زمانی که بازشدن یک مسیر، فشار را به بندر یا آبراه دیگری منتقل میکند.
