باز هم بازی با اعداد: درآمدهای مالیاتی بالاخره رشد داشتند یا افت؟!
بسپار/ ایران پلیمر سید محمد هادی سبحانیان در نشست خبری با خبرنگاران، با اشاره به شرایط خاص سال گذشته و ماههای ابتدایی امسال اظهار کرد: اقتصاد ایران طی یک سال گذشته با رخدادهای متعددی از جمله تحولات سیاسی، نااطمینانیهای اقتصادی و جنگ مواجه بود؛ شرایطی که میتوانست وصول درآمدهای مالیاتی را با اختلال روبهرو کند، اما سازمان امور مالیاتی تلاش کرد میان تامین منابع دولت و حمایت از فعالیتهای اقتصادی تعادل برقرار کند.
رییسکل سازمان امور مالیاتی کشور با اشاره به عملکرد سال گذشته این سازمان گفت: سازمان امور مالیاتی سال گذشته توانست ۹۳ درصد درآمدهای مالیاتی پیشبینی شده را محقق کند و اگر در اسفندماه، به منظور همراهی با فعالان اقتصادی، بخشی از تکالیف مالیاتی به تعویق نمیافتاد، میزان تحقق درآمدها افزایش می یافت.
درآمدهای مالیاتی؛ رشد ۴۶ درصدی در ۴ ماه
سبحانیان با ارایه آمار عملکرد چهار ماهه امسال گفت: در چهار ماه نخست سال گذشته حدود ۳۹۶ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی وصول شد، اما این رقم در مدت مشابه امسال به حدود ۵۷۷ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ رقمی که بیانگر رشد حدود ۴۶ درصدی درآمدهای مالیاتی است.
وی با بیان اینکه این رشد در شرایطی حاصل شده که بخش مهمی از تکالیف مالیاتی به تعویق افتاده بود، افزود: در چهار ماه نخست سال گذشته حدود ۲۱.۸ درصد از کل درآمد مالیاتی مصوب سال وصول شده بود، در حالی که این نسبت در چهار ماه نخست امسال حدود ۲۰.۵ درصد است؛ موضوعی که نشان میدهد تعویق تکالیف مالیاتی زمان وصول درآمدها را جابهجا کرده، اما مانع تحقق درآمدهای دولت نشده است.
رییسکل سازمان امور مالیاتی همچنین یادآور شد که رشد درآمدهای مالیاتی در چهار ماه نخست سال گذشته نسبت به دوره مشابه سال ۱۴۰۳ حدود ۳۲ درصد بود، اما امسال این نرخ رشد به حدود ۴۶ درصد رسیده است.
رییسکل سازمان امور مالیاتی تاکید کرد: افزایش درآمدهای مالیاتی در حالی رخ داده که سازمان نهتنها فشار مضاعفی بر مودیان وارد نکرده، بلکه در بسیاری از موارد تلاش کرده با تمدید مهلتها، افزایش اختیارات مدیران استانی و تسریع در استرداد مالیات، همراهی بیشتری با فعالان اقتصادی داشته باشد.
به گفته سبحانیان، اکنون زیرساختهایی که طی سالهای گذشته در حوزه هوشمندسازی و دادهمحوری ایجاد شده، امکان وصول مالیات را بدون اتکا به روشهای سنتی و پرهزینه فراهم کرده است؛ مسیری که قرار است در ماههای آینده نیز با اجرای پروژههای جدید هوشمندسازی ادامه یابد./ ایسنا
این گفته ها در حالیست که چند روز پیش رسانه دنیای اقتصاد براساس دادههای منتشرشده از سوی پژوهشکده امور مالیاتی، درآمد دولت از محل مالیاتها در بهار ۱۴۰۵ را حدود ۴۰۳ هزارمیلیارد تومان برآورد کرده و نوشته بود اگرچه این رقم از نظر اسمی و به دلیل تورم، افزایش یافته است، مقایسه آن با ارقام پیشبینیشده در قانون بودجه نشاندهنده کاهش مالیاتهای وصولشده نسبت به سالهای قبل است. در پایان بهار تنها ۴۷.۸ درصد از درآمدی که به طور متناسب برای این مقطع از سال انتظار میرفت محقق شده است. این رقم در بهار ۱۴۰۴ حدود ۵۸ درصد بوده و در بهار ۱۴۰۱ حدود ۷۴ درصد به ثبت رسانده است.
دادههای منتشرشده از سوی پژوهشکده امور مالیاتی، نشان میدهد که حجم حقیقی مالیاتهای وصول شده در بهار ۱۴۰۵ نسبت به سالهای قبل، افت محسوسی را شاهد بوده است. طبق بررسیهای دنیای اقتصاد، نسبت درآمدهای مالیاتی محقق شده به درآمدهای مالیاتی مورد انتظار برای یک فصل در قانون بودجه ۱۴۰۵، روندی کاهشی را نسبت به سالهای گذشته تجربه کرده است. این نسبت در بهار امسال عدد ۴۷.۸ درصد را به ثبت رسانده؛ درحالیکه در بهار ۱۴۰۴ رقمی معادل ۵۷.۸ درصد را به ثبت رسانده است. همچنین این نسبت در بهار ۱۴۰۱ در سطح ۷۴ درصدی قرار داشت.
البته انتظار اینکه درآمد هر ماه دقیقا برابر یکدوازدهم رقم سالانه باشد، منطقی نیست. فعالیت اقتصادی فصلی است؛ حجم معاملات در اسفند معمولا بالاتر و در فروردین پس از نوروز پایینتر است و ماههایی مانند محرم یا رمضان نیز الگو را تغییر میدهند. به علاوه، بسیاری از مالیاتها ماهانه وصول نمیشوند؛ در دورههای زمانی مختلف وصول میشود، مالیات درآمد عمدتا سالانه با اقساط مشخص و مالیات حقوق ماهانه است. بخشی از درآمد هر ماه نیز مربوط به معوقات دورههای قبل است. تغییرات نرخ ارز، تورم، نقدینگی، بخشودگیها، تقسیط یا تشدید وصول و همچنین وابستگی به شرایط نفتی و تحریمها، نوسان ماهانه را تشدید میکند. بنابراین برای تحلیل، بهتر است که به روند تجمعی، مقایسه با دوره مشابه قبلی و الگوی فصلی تاریخی توجه شود.
