اخبار

حذف مواد سمی از پساب صنایع نساجی با دستاورد جدید محققان کشور

بسپار می نویسد، محققان دانشگاه تبریز با همکاری پژوهشگران دانشگاه آتاتورک ترکیه، در طرحی تحقیقاتی اقدام به ساخت نانوکاتالیستی کامپوزیتی برای حذف مواد رنگزای سمی از پساب صنایع نساجی کردند.
به گزارش ایسنا، صنایع نساجی از منابع عمده تولید آلودگی‌های زیست محیطی هستند. این صنایع مقادیر زیادی از آب را مصرف کرده و پساب‌های رنگی تولید می‌کنند. رنگ‌های مورد استفاده‌ی این صنایع سمی بوده و به راحتی تجزیه نمی‌شوند، بنابراین نیاز است که قبل از ورود به محیط زیست از پساب‌ها حذف شوند.

این محققان برای رفع این مشکل، نانوکاتالیستی کامپوزیتی تهیه کرده‌اند که می‌تواند در حذف مواد آلی موجود در پساب‌های رنگی مورد استفاده قرار گیرد.

دکتر علیرضا ختائی، عضو هیأت علمی دانشگاه تبریز و محقق طرح در این باره اظهار کرد: جهت ساخت این نانوکامپوزیت از نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم تثبیت شده بر روی بستر مونتمورینولیت(MMT) استفاده شده است. بازده این نانوکاتالیست کامپوزیتی در حذف آلاینده‌ها بیشتر از نانوذرات خالص دی‌اکسید تیتانیوم است.

وی با بیان این که نتایج این طرح مورد توجه صنایع مختلف از جمله صنایع نساجی و دارویی جهت تصفیه پساب‌های صنعتی قرار خواهد گرفت، تصریح کرد: نتایج این کار پژوهشی نشان می‌دهد که تثبیت نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم بر روی بستر مونتمورینولیت منجر به کاهش قطر نانو‌ذرات می‌شود. نتایج ارزیابی‌های صورت گرفته، کاهش قطر نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم از ۷۰ به ۵۰ نانومتر بعد از تثبیت بر روی ذرات مونتمورینولیت را نشان داده است.

علاوه‌براین طی فرآیند سونوکاتالیستی در حضور نانوکامپوزیت تولید شده، بیش از ۸۰ درصد ماده‌ی رنگزای نمونه، تنها در مدت زمان ۹۰ دقیقه ازآب آلوده حذف می‌شود. به طور کل می‌توان گفت استفاده از این نانوکامپوزیت منجر به کاهش هزینه و افزایش سرعت تخریب مواد آلاینده می‌شود.

وی در ادامه افزود: با توجه به ارزان بودن مواد اولیه و روش آسان ساخت نانوکامپوزیت دی اکسید تیتانیوم/ مونتمورینولیت (TiO2/Montmorillonite)، امید است که بتوان آن را در مقیاس صنعتی تولید کرد و در تصفیه پساب صنایع رنگرزی و یا حذف پساب‌های مواد دارویی به کار برد.

محقق طرح در خصوص نحوه‌ی ساخت و بررسی این نانوکاتالیست توضیح داد: در این کار تحقیقاتی ابتدا نانوکامپوزیت دی‌اکسید تیتانیوم/ مونتمورینولیت با استفاده از روش هیدروترمال تهیه شد. مشخصات نانوکامپوزیت سنتز شده با روش‌های XRD, SEM و FTIR تعیین شد. در مرحله دوم، از نانوکاتالیست تولید شده در حذف ماده‌ی رنگزای اسید آبی ۳، به عنوان آلاینده‌ی نمونه‌ی موجود در پساب‌های صنایع نساجی استفاده شده است.

وی افزود: اثر پارامترهای عملیاتی از قبیل غلظت ماده‌ی آلاینده، pH محلول آلاینده، غلظت نانوکامپوزیت، شدت توان امواج فراصوت و همچنین اثر مواد بازدارنده بر میزان حذف آلاینده مطالعه شده است. در نهایت نیز حد واسط‌های ناشی از فرآیند تخریب سونوکاتالیستی با استفاده از آنالیز GC-Mass شناسایی شد.

ختائی تصریح کرد: افزایش میزان نانوکاتالیست و همچنین توان امواج فراصوت استفاده شده سبب بهبود بازده تصفیه پساب می‌شود. این در حالی است که افزایش غلظت اولیه ماده‌ی رنگزای نمونه کاهش بازده عملیات را به دنبال دارد. همچنین بهترین pH جهت انجام فرایند، محدوده‌ی خنثی بوده است.

وی خاطرنشان کرد: در توضیح نحوه‌ی اثرگذاری نانوذرات بر عملکرد فرایند تصفیه باید گفت که استفاده از نانوذرات جامد دی‌اکسید تیتانیوم تحت امواج فراصوت منجر به افزایش هسته‌زایی حباب‌های فراصوت می‌شود. همچنین وجود این ذرات در واکنش سونوکاتالیستی، کاهش نیمه عمر حباب‌ها را نیز به دنبال دارد. به عبارتی کارایی فرآیند سونوشیمیایی در حضور نانوذرات بیشتر شده و عملکرد واکنش سونوکاتالیستی به طور مؤثری بهبود می‌یابد.

نتایج این کار تحقیقاتی که حاصل همکاری دکتر علیرضا ختائی، دکتر محسن شیدایی دانشجوی پسادکترای شیمی از دانشگاه تبریز، آیدین حسنی دانشجوی دکترای شیمی از دانشگاه آتاتورک ترکیه و محقق مدعو در دانشگاه بولونیای ایتالیا، مجتبی تاصیدی‌فر دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تبریز و پروفسور سمرا کاراجا عضو هیأت علمی دانشگاه آتاتورک ترکیه است، در مجله‌ی Ultrasonics Sonochemistry منتشر شده است.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا