اخبار

دکتر اعتضاد، سرپرست آزمایشگاه مرکزی موسسه پژوهشی علوم و فناوری رنگ و پوشش: تولیدکنندگان تجهیزات آزمون باید تلاش کنند، ما نیز باید حمایت کنیم

بسپار- امروزه بســیاری از مراکز بزرگ آموزشــی و پژوهشی دنیا و دانشگاه­ های معتبر ملی و بین ­المللی، برنامه ­های راهبردی خود را بر پایه نتایج تحقیقات پی­ ریزی می­ کنند. تبدیل دانش و علوم محض به فناوری­ های نوین و کاربردی که از مهمترین فعالیت­ های حوزه های پژوهشی مراکز آموزشی است، تنها در محیط­ های آزمایشگاهی میسر است. از این رو آزمایشگاه ­ها به عنوان قلب این مراکز شناخته شده و همواره نیازمند توجه، به روزرسانی، کنترل و نظارت کمی و کیفی هستند.

موسسه پژوهشی علوم و فناوری رنگ و پوشش به عنوان بزرگ ترین مرکز آزمایشگاهی در زمینه رنگ با دارا بودن بیش از ده­ ها آزمایشگاه فعال و پویا در حوزه ­های آموزشی و پژوهشی به یکی از بزرگترین منابع تجهیزاتی و خدماتی، همراه با داشــتن نیروی انسانی متخصص و فضای کالبدی وسیع، تبدیل شده اســت. از جمله نقاط قوت این مرکز مردمی می توان به گســتردگی و پراکندگی واحدهای آزمایشگاهی از قبیل آزمایشگاه معدنی و پوشش‌های سطح و رنگ زا و مراکز آموزشی و تربیت دانشجو در سطح موسسه اشــاره کرد. موسسه پژوهشی علوم و فناوری رنگ و پوشش از سه پژوهشکده مواد رنگزا (شامل گروه­های مواد رنگزای آلی، رنگ­های سرامیکی و لعاب، رنگ و محیط زیست)؛ پژوهشکده فیزیک رنگ (شامل گروه ­های دوباره تولید رنگ و کنترل رنگ، نمایش رنگ و پردازش تصاویر) و پژوهشکده پوشش­ های سطح و فناوری ­های نوین (شامل گروه­های رزین و افزودنی­ ها، روکش­ های سطح و خوردگی، علوم و فناوری چاپ، نانوفناوری رنگ) تشکیل شده است. با احتساب آزمایشگاه مرکزی و آزمایشگاه ­های مرتبط هر گروه، موسسه دارای ۲۷ آزمایشگاه است و خدمات خود را به متقاضیان داخلی و خارجی ارایه می­دهد. آزمایشگاه مرکزی این موسسه با دارا بودن دستگاه­ های متنوع محلی برای آنالیز مواد و محصولات صنایع مختلف پلیمری، رنگی، سرامیکی، غذایی، دارویی و … است. بنابراین برای آشنایی بیشتر با امکانات این آزمایشگاه با دکتر سید مسعود اعتضاد، دکترای بیوشیمی که به مدت دو سال مدیر آزمایشگاه مرکزی موسسه علوم و فناوری رنگ و پوشش هستند، به گفت و گو نشستیم. همچنین خانم ­ها سمیرا بیات و سمیه پوژان توضیحاتی در خصوص برخی از دستگاه ­ها ارایه دادند.

خدمات آزمایشگاه مرکزی

آزمایشگاه مرکزی در سال ۱۳۸۵ در فضایی بالغ بر ۱۳۰ مترمربع بنا شده است. آزمایشگاه مرکزی موسسه پژوهشی علوم و فناوری رنگ و پوشش  با دارا بودن دستگاه­ های پیشرفته و مدرن تحقیقاتی توانایی انجام طیف وسیعی از خدمات تخصصی به داخل و خارج موسسه را داشته و همچنین آماده ارائه خدمات مشاوره ای می‌باشد. این خدمات شامل اندازه گیری، تجزیه و تحلیل نتایج داده ­های تجربی به دست آمده، مشاوره در ارتباط با آنالیز و انجام آنالیز طرح­ های تحقیقاتی برای پژوهشگران و محققین دانشگاه ­ها و صنایع سراسر کشور می­ باشد. کتابخانه‌ های تخصصی و جنرال دستگاه­ ها نیز امکان آنالیز انواع نمونه ها را فراهم می ­نمایند. از سیاست ­های آزمایشگاه مرکزی موسسه پژوهشی علوم و فناوری رنگ می­توان به ارائه خدمات پژوهشی و آزمایشگاهی به اعضای محترم هیات علمی، پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی موسسه و سایر دانشگاه­ ها و مراکز پژوهشی اشاره نمود. همچنین استانداردسازی آزمون ها، تجهیزات موجود و کالیبراسیون دستگاه ­ها با به کارگیری اساتید و کارشناسان توانمند در آزمایشگاه ­ها جهت اطمینان از حصول نتایج صحیح و دقیق در کمترین زمان ممکن، از سیاست­ های دیگر آزمایشگاه مرکزی است.

از جمله خدمات ارایه شده در آزمایشگاه مرکزی می توان به بخش آنالیز حرارتی اشاره نمود. آنالیز حرارتی به گروهی از تکنیک‌ ها گفته می‌شود که با کمک آنها خواص فیزیکی مواد به عنوان تابعی از دما و بر‌اساس برنامه حرارتی کنترل شده اندازه‌گیری می‌شود. خصوصیات فیزیکی مواد که با دستگاههای آنالیز حرارتی قابل بررسی است  عبارتند از: نقطه ذوب – گرمای ذوب، رفتار کریستالیزاسیون،  ظرفیت گرمایی، دمای انتقال شیشه­ای Glass transition temperature (Tg)، پایداری گرمایی، دمای تخریب و سینتیک آن، دمای اکسیداسیون، رفتار شبکه­ای شدن، خلوص، خواص ویسکوالاستیک٬ مدول­ها٬  Damping ٬  Creep، رفتار انحلال. خصوصیات شیمیایی مواد که با دستگاه های آنالیز حرارتی قابل بررسی است عبارتند از: واکنش بین اجزا یک مخلوط با هم یا با اتمسفر، تاثیر کاتالیست ­ها، نوع پیوندهای پلاستی سایزرها، واکنش­ های شبکه­ای شدن، شکست زنجیرها، واکنش ­های اکسیداسیون، واکنش­های تخریب، ساختار شیمیایی و نیروهای پیوند، تاثیر افزودنی­ ها، واکنش ­های پلیمریزاسیون. این دستگاه قابلیت اندازه ­گیری انواع نمونه ­های مایع، جامد، پودر، گرانول، فیلم، چیپس و قطعه را داراست.

در بخش آنالیز حرارتی، دو دستگاه DSC یکی برای آنالیز از دمای -۷۰ تا ۶۰۰ درجه سانتیگراد و دیگری از ۱۷۰- تا ۷۰۰ درجه سانتیگراد داریم. دستگاه­های TG و DTA از دمای محیط تا بالای ۱۵۰۰ درجه سانتیگراد را آنالیز می­کنند. در واقع این سه دستگاه خواص حرارتی ماده را بررسی می­کنند. همچنین دستگاه DMTA از ۱۷۰- تا ۴۰۰ درجه سانتیگراد را آنالیز و تغییر سایز را با دماهای مختلف بررسی می­کند. دستگاه دیلاتومتر و TMA نیز در بازه دمایی محیط تا ۱۵۰۰ درجه سانتیگراد آنالیز نمونه ها را انجام می دهند. این دستگاه­ها در صنعت سرامیک، رنگ، پلیمر و … کاربرد دارند.

 در آزمایشگاه رئومتری، از دستگاه رئومتر جهت بررسی خواص رئومتری و ویسکوزیته محلول استفاده می­شود که در صنایع مختلفی نظیر رنگ، غذا، دارو و … کاربرد دارد.

در بخش آنالیز اندازه ذرات میتوان به دستگاه های PSA، GPC و زتا پتانسیل اشاره نمود.

دستگاه PSA برای تعیین توزیع اندازه ذرات کاربرد دارد. دستگاه آنالیز اندازه ذرات به سه روش میکرو، خیس و خشک ذرات را اندازه ­گیری می­کند. ترجیح این است که در محیطی باشد که ذرات از هم جدا و باز شوند (روش خیس) اما اگر ذراتی وجود داشته باشند که نتوان به این روش با آن­ها کار کرد از روش خشک استفاده می­کنیم که فشار هوا ذرات را به سمت سل پرتاپ می­کند. این دستگاه بر اساس پراکندگی لیزر کار می­کند، نور لیزر به سطح ذرات برخورد و پراکنده می­شود و سپس با استفاده از دتکتورهایی که پشت دستگاه  قرار گرفته سایز ذرات با تئوری ­های که برای آن تعریف شده قرایت می­شود. محدوه اندازه­گیری دستگاه از ۲۰ تا ۲۰۰۰ نانو است. دستگاه در نهایت توزیع اندازه ذرات را به کاربر می­دهد. از داروسازی، صنایع غذایی، رنگرزی، بهداشتی و آرایشی، شیشه و سرامیک برای استفاده از این دستگاه مراجعه کرده­اند.

دستگاه اندازه گیری اندازه ذرات و پتانسیل زتا سایز ذره، بار سطحی و جرم مولکولی ماده را اندازه­گیری می­کند و برای بررسی دانه­بندی پلیمرها و پایه­های رنگی استفاده می­شود.

دستگاهGPC  برای اندازه­گیری جرم مولکولی پلیمرها و هر ماده­ای که خاصیت به هم چسبندگی مولکول­­ها را داشته باشد استفاده می­شود. حلال مورد استفاده در این آزمون THF است  و شرط استفاده از این دستگاه این است که نمونه حتما در این حلال حل شود. محدوده کاری آن از جرم مولکولی ۹۰۰ تا ۶۰۰۰۰۰ گرم بر مول است.

HPLC دستگاهی عمومی برای جداسازی و آنالیز مواد است. در مورد رنگ­ها می توان نوع رنگ را با مقایسه آن با استانداردهای موجود تشخیص داد. از طرفی با استفاده از این دستگاه می توان رنگهای سرطانزا را نیز تشخیص داد.

دستگاه Xenotest دستگاه شبیه ساز محیطی است که شرایط رطوبت و نور محیط را در زمان خیلی کم شبیه سازی می­کند. گویی محصول چندسال در معرض این شرایط بوده است و نتیجه آن بیانگر ثبات محصول است.

دستگاه FTIR نوعی دستگاه آنالیز ساختاری  است.

دستگاه AFM برای بررسی توپوگرافی سطح استفاده می شود و به وسیله آن می­توان تغییر اندازه ذرات، تعیین ضخامت و محاسبه پارامترهای زبری را انجام داد. همچنین می­توان با قدرت تفکیک در حد میکرومتر و نانومتر به صورت دو بعدی و سه بعدی تصویربرداری کرد.

 SEM ساختارهای سطحی را بررسی می­کند، مثلا در سطح ماتریس چه ماده­ای قرار گرفته و چه عناصری در آن لایه هستند.

دستگاه­های مجموعه ما برای صنایع رنگ، پوشش، نانو و پلیمر و حتی صنایع غذایی و سرامیک کاربرد دارد.


(ادامه دارد …)

متن کامل این مقاله را در شماره ۱۷۶ ام دوماهنامه پوشرنگ که در اردیبهشت ماه منتشر شده است بخوانید.

در صورت تمایل به دریافت نسخه نمونه رایگان و یا دریافت اشتراک با شماره های ۰۲۱۷۷۵۲۳۵۵۳ و ۰۲۱۷۷۵۳۳۱۵۸ داخلی ۳ سرکارخانم ارشاد تماس بگیرید. امکان اشتراک آنلاین بر روی صفحه اصلی همین سایت وجود دارد. 

 

[EasyDNNnewsLink|291]

[EasyDNNnewsLink|292]

برچسب‌ها
نمایش بیشتر

نوشته‌های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن