راهبرد اروپا برای پلاستیک ها

راهبرد پلاستیک اتحادیه ‎اروپا

کمیسیون ‎اروپا در تاریخ 26 دی ماه 1396 اولین راهبرد مربوط به پلاستیک اتحادیه‎ اروپا را تصویب نمود (1). این راهبرد بخشی از برنامه اقدام اقتصاد مدور اتحادیه‎ اروپا تلقی می­شود (2). هدف اصلی این راهبرد تبدیل یک تهدید بزرگ زیست محیطی به یک فرصت اقتصادی از طریق تشویق مصرف هوشمندانه­تر مواد پلاستیکی عنوان شده و در راهبرد مذکور علاوه­بر حفاظت از محیط زیست در مقابل آلودگی­های پلاستیکی، توسعه ‎اقتصادی و نوآوری‎های فنی نیز پیش­بینی شده است. در ادامه، گزارش کمیسیون ‎اروپا در این ارتباط آورده شده است.

در حالی­که کشورهای عضو این اتحادیه هر سال 25/8 میلیون تن زباله پلاستیکی تولید می­کنند، فقط 30 درصد از این مقدار بازیافت می­شود.

پلاستیک­ها، 85 درصد زباله‎های دریایی را تشکیل می­دهند. کمیسیون ‎اروپا درصدد است با راهبرد مذکور زباله‎های پلاستیکی دریا را تا سال 2020 به میزان 30 درصد کاهش دهد.

ورود ذرات ریز پلاستیکی (ذرات زیر mm 5) به چرخه غذایی، آلودگی هوا و منابع آبی از عوامل مدنظر در تدوین راهبرد مذکور بوده است. به‎موجب راهبرد مذکور با سرمایه­گذاری در زمینه تغییر الگوی مصرف، از پلاستیک‎های یکبار مصرف (single-use) به پلاستیک‎های قابل بازیافت، در صنایع فرصت‎های شغلی جدیدی نیز به‎وجود خواهد آمد.

به‎موجب یکی از اسناد ضمیمه راهبرد مذکور، تولید پلاستیک‎های سازگارتر با محیط زیست، توسعه همکاری‎های بین‎المللی در این زمینه به­ویژه با سازمان ملل، کشورهای عضو گروه 7 (شامل 7 کشور صنعتی امریکا، فرانسه، انگلیس، آلمان، ایتالیا، ژاپن، کانادا)، کشورهای عضو گروه 20 (شامل بیست اقتصاد بزرگ جهان یعنی کشورهای آمریکا، روسیه، بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، چین، ژاپن، کره جنوبی، هند، استرالیا، اندونزی، آرژانتین، مکزیک، برزیل، آفریقای جنوبی، کانادا، ترکیه، عربستان سعودی)، اتحادیه‎اروپا و توافق­نامه بین­المللی جلوگیری از آلودگی توسط کشتی‎های تجاری مربوط به سازمان بین‎المللی دریانوردی (International Maritime Organization (IMO)) و آغاز گفتگوها با کشورهای غیر عضو اتحادیه ‎اروپا در رابطه با اقتصاد مبتنی بر پلاستیک‎های بازیافتی پیش‎بینی شده است. هم­چنین مقرر شده است تا سال 2025 سالیانه 10 میلیون تن پلاستیک بازیافت شده وارد بازار شود.

اتحادیه ‎اروپا در قالب راهبرد مذکور تا سال 2030 معادل 55 درصد مواد پلاستیکی مورد استفاده را به پلاستیک‎های دارای قابلیت بازیافت تبدیل خواهد نمود. هم­چنین سرانه مصرف کیسه‎های پلاستیکی از 90 عدد در سال 2018 به 40 عدد در سال 2026 کاهش خواهد یافت. یکی از پیشنهادهای کمیسیون ‎اروپا در قالب این راهبرد، تسهیل دسترسی عمومی به آب معدنی در خیابان‎ها بوده تا بدین ترتیب نیاز به خرید آب معدنی در بطری­های پلاستیکی کاهش یابد (3).

به گزارش خبرگزاری رویترز، اتخاذ راهبرد مذکور از سوی اتحادیه ‎اروپا به‎دنبال ممنوعیت واردات زباله‎های پلاستیک در چین از ابتدای سال 2018 به وقوع پیوست. لازم به ذکر است چین قبل از این اقدام، مقصد صادرات 85 درصد ضایعات پلاستیک جهان بود. در این رابطه آقای Katainen، معاون کمیسیون ‎اروپا، به خبرنگاران اظهار داشت از آن­جایی که از ابتدای سال 2018 چین ضایعات پلاستیک را نمی­خرد، اروپا با حجم ضایعات بیشتری روبه­رو خواهد شد. با محدودیت به­ وجود آمده در زمینه صادرات ضایعات پلاستیک اروپا به چین پیش­بینی می‎شود که صادرات این ضایعات به سایر کشورها مانند ویتنام و مالزی افزایش یابد. کمیسیونر بودجه اتحادیه‎ اروپا در توئیت خود با اشاره به محدودیت‎های ناشی از خروج انگلیس از اتحادیه‎ اروپا (برگزیت یا Brexit) از حمایت مسئولان کمیسیون‎ اروپا از طرح وی برای اعمال جریمه برای محصولات پلاستیکی خبر داد (4). در این رابطه روزنامه گاردین از قول وی نوشت می­توان 13 میلیارد یورو درآمد بودجه را که بعد از خروج انگلیس از اتحادیه ‎اروپا حذف می‎شود از طریق جریمه بر ضایعات پلاستیک جبران کرد. لازم به ذکر است، هم‎اکنون بخشی از بودجه اتحادیه ‎اروپا از طریق مالیات بر کربن و سامانه تجاری­سازی انتشار گازهای گلخانه‎ای (Emission Trading System (ETS)) تامین می‎شود (5).

صنعت پلاستیک جهان و آثار مخرب زیست محیطی آن

به‎موجب گزارش کمیسیون ‎اروپا، تولید پلاستیک جهان از 1/5 میلیون تن در سال 1950 به 322 میلیون تن در سال 2015 افزایش یافته است و انتظار می‎رود این رقم در 20 سال آینده دو برابر شود (شکل 1). سالیانه 5 تا 13 میلیون تن ضایعات پلاستیک جهان یعنی معادل 1/5 تا 4 درصد ظرفیت تولید به‎صورت زباله وارد اقیانوس‎ها می‎شود. به‎موجب برآورد برنامه محیط زیست سازمان ملل (United Nations Environment Programme – UNEP) این مقدار سالیانه معادل 8 میلیارد دلار به محیط زیست اقیانوس‎ها ضرر وارد می‎کند. ضرر و زیان ناشی از زباله‎های پلاستیکی در دریا متوجه گردش­گری، دریانوردی و ماهی­گیری می‎شود (6). در سال 2016 چین، اروپا و آمریکا بزرگ­ترین سهم تولید پلاستیک دنیا را به خود اختصاص داده‎اند (شکل 2). به‎موجب گزارش یور‎واستات (پایگاه داده­ های کمیسیون ‎اروپا یا Eurostat)، اتحادیه ‎اروپا در این سال 16/5 میلیارد یورو مازاد تراز تجاری در زمینه پلاستیک داشته است.

 [EasyDNNGallery|24932|Width|600|Height|600|position||resizecrop|False|lightbox|False|title|False|description|False|redirection|False|LinkText||]

[EasyDNNGallery|24933|Width|600|Height|600|position||resizecrop|False|lightbox|False|title|False|description|False|redirection|False|LinkText||]

(ادامه دارد …)

متن کامل این مقاله را در شماره 188ام ماهنامه بسپار که در نیمه اردیبهشت ماه منتشر شده است بخوانید.