سرمقاله شماره 279 دوماهنامه پوشرنگ در دی ماه/ حق مشروع اعتراض

بسپار/ایران پلیمر آیا باید ناامید شد؟ مطالبه حقوق شهروندی چه می گوید؟ و اگر مسالمت آمیز خواستیم و محقق نشد، دقیقا چه باید کرد؟
دولت بالاخره آنچه را جراحی اقتصادی برمی شمرد، اجرایی کرد. ارز ترجیحی حذف شد و اقتصاد ایران به سمت ارز تک نرخی حرکت کرد.
پس از سالها گرفتاری تولید و صنعت کشور در فضای رانتی ارزهای چندین و چند نرخی بالاخره قرار است نرخ کشف شده و توافقی تالار دوم برای عرضه ارزهای حاصل از صادرات به رسمیت شناخته شده و از سوی واردکنندگان خریداری شود.
متاسفانه قطعی سراسری اینترنت در کشور به دنبال اعتراضات بازاریان (که بعدتر به اعتراضاتی عمومی تبدیل شد)، فضایی برای گفت و شنود تبعات مثبت و منفی اجرا شدن این تصمیم بزرگ اقتصادی در کشور باقی نگذاشت. هر چند مدتهاست تولیدکنندگان کشور به دنبال قبولاندن این موضوع و موضع به تصمیم سازان هستند که چند نرخی بودن ارز جز ایجاد رانت برای عده ای معدود، نیست.
نرخ مواد اولیه تولیدی پتروشیمی ها در بخش شیمیایی و پلیمری که پیش از این با نرخ دلار معروف به نیمایی محاسبه و هر هفته یکشنبه ها از سوی مدیریت صنایع پایین دستی پتروشیمی در NPC اعلام و در بورس کالا مبنای مبادله قرار می گرفت دستخوش افزایشی قابل توجه خواهد بود. از آنجا که در اغلب گرید ها به دلایل مختلف از جمله مدیریت عرضه چنانکه واحدهای تبدیلی و تکمیلی معتقدند، تا چند برابر شدن قیمت پایه سودهای بادآورده ای را در سالهای اخیر نصیب خیلی ها کرده بود که نهایتا امید می رود با اصلاح قیمت، تامین باثبات عملا به نفع تولیدکنندگان واقعی تمام شود.
از سوی دیگر اختلاف بسیار زیاد نرخ های چندگانه بازار رسمی و غیررسمی، در کنار مشکلات کلان اقتصادی کشور، انگیزه بازگشت ارزهای صادراتی را کاهش داده و تامین ارز برای واردکنندگان مواد اولیه و ماشین آلات و تجهیزات و … را عملا غیرممکن و بسیار دیرممکن کرده بود که حالا باید منتظر بود با در پیش گرفتن سیاست تک نرخی، گشایشی در این عرصه نیز حاصل شود.
با این حال افزایش لجام گسیخته قیمت ارز و عدم توان حاکمیت برای کنترل آن که به نظر می رسد ریشه اعتراض های اخیر نیز بوده باشد، همچنان وابسته به عواملی ست که بدون حذف تهدیدهای بین المللی و ایجاد ارتباطات و جذب سرمایه های خارجی محقق نخواهد شد.
امیدوار ماندن در این شرایط و عبور از وضعیت جاری کشور با تمام خسران های جانی که ملت متحمل شده است، حتما توانی ویژه می طلبد که اتفاقا بخشی از آن در زمره مسوولیت های اجتماعی کارآفرینان قابل تعریف است. امید هرگز مانع از اعتراض جدی مدنی، مانع آگاهی رسانی های مستمر، مانع مطالبه گری بدون فروکاست و مانع از ابراز انزجار نسبت به همه سیاست های ناکارآمد این سالها نیست، بلکه امکانی ست برای بقا و دست یافتن به ایرانی سربلند و آزاد در فردایی هر چه نزدیک تر.

تبسم علیزادمنیر