عربستان بهدنبال رهایی از اقتصادِ نفتی/ خاورمیانه تسلیم انرژی سبز میشود؟
به گزارش پایگاه خبری راه نوآنلاین، واقعیت این است که عربستان سعودی بهعنوان یکی از بازیگران اصلی و غولهای نفتی در صنعت انرژی جهانی، نهتنها از منظر تولید و صادرات نفت، بلکه بهعنوان نیرویی پیشرو در تغییرات ساختاری در بخش انرژی، نقشی اساسی در آینده انرژی دارد. این کشور در حال گذار از وابستگی به منابع انرژی فسیلی به سوی پذیرش و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر است، در حالی که همچنان بر تولید نفت و گاز هم تکیه دارد.
عربستان هدفگذاری کرده است تا ۵۰ درصد از انرژی خود را تا سال ۲۰۳۰ از منابع تجدیدپذیرتأمین کند.
حرکت به سوی اروپا
شرکت آکوا پاورعربستان در همین راستا بهتازگی اعلام کرده که قصد دارد دومین کارخانه میلیارددلاری تولید هیدروژن سبز را در شهر صنعتی ینبع احداث کند. این کارخانه قرار است با ظرفیت ۴ گیگاوات الکترولیز کار کند. فرایندی که با استفاده از انرژی بادی و خورشیدی، مولکولهای آب را تجزیه کرده و سالانه ۴۰۰ هزار تن هیدروژن سبز تولید خواهد کرد. این رقم بهطور تقریبی دو برابر ظرفیت تولید پروژه پیشین آنها (نئوم) است که با مشارکت شرکت آمریکایی Air Products آغاز شده بود اما تاکنون نتوانسته خریداران جدی پیدا کند.
آکوا پاورهمچنین با هدف صادرات این محصول پاک، تفاهمنامههایی با شرکتهای اروپایی امضا کرده است تا زنجیره تأمین هیدروژن سبز از عربستان به اروپا شکل گیرد. این موضوع نشان میدهد که عربستان سعودی با وجود بلاتکلیفی تقاضای جهانی، همچنان سرمایهگذاری در حوزه انرژیهای پاک را راهبردی میداند.
دورنمای انرژی سبزِ سعودیها
عربستان سعودی بهعنوان بزرگترین صادرکننده نفت در جهان شناخته میشود، اما بهطور فزایندهای توجه خود را به تنوع منابع انرژی معطوف کرده است. از سویی با آغاز برنامه «چشمانداز ۲۰۳۰» تحت رهبری محمد بن سلمان، عربستان به توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر بهویژه انرژی خورشیدی و بادی توجه ویژهای دارد. هدف این کشور در تبدیلشدن به یک قطب انرژی جهانی، تنها محدود به نفت و گاز نمیشود، بلکه آنها قصد دارند در زمینه انرژیهای نوین و پاک نیز پیشرو شوند.
این کشور به دلیل موقعیت جغرافیایی خود و برخورداری از ساعات آفتابی طولانی، ظرفیت بالایی در تولید انرژی خورشیدی دارد. به همین دلیل در حال سرمایهگذاریهای عظیم در زمینه پروژههای خورشیدی است، که مهمترین آنها پروژههای «شمس» و «محمد بن سلمانـ هستند که بهطور مستقیم به تولید انرژی پاک میپردازند.
عربستان همچنین در حال توسعه منابع بادی است که میتواند به تأمین انرژی در مناطقی که برخورداری کمتری از انرژی خورشیدی دارند، کمک کند. یکی از برجستهترین پروژهها، پروژه مزرعه بادی دِهَران در شرق عربستان است که همسو با راهبردی سعودی برای تنوع بخشی منابع انرژی و رسیدن به اهداف توسعه پایدار طراحی شده است. افزون بر این، عربستان در چارچوب سند چشم انداز ۲۰۳۰ خود به شدت بر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر تمرکز کرده است و یکی از اهداف بلندمدت آن تولید ۵۰ درصد از انرژی کشور از منابع تجدیدپذیر، از جمله انرژی بادی و خورشیدی است.
همچنین پروژههای بزرگ دیگری نیز در حال طراحی و اجرا دارد که شامل احداث پارکهای بادی با ظرفیتهای بالا میشود. برای نمونه، پروژه مزرعه بادی جده و پروژه انرژی تجدیدپذیر در نواحی ساحلی، که هدف از آنها تقویت تولید انرژی پاک و کاهش وابستگی به نفت است.
این کشور همچنین با همکاری شرکتهای چینی در حال بومیسازی تولید تجهیزات و قطعات انرژی خورشیدی و بادی در داخل کشور است.
عربستان افزون بر انرژیهای تجدیدپذیر، در حال برنامهریزی برای توسعه انرژی هستهای است تا بخشی از تقاضای داخلی انرژی را تأمین کند. این تحولات میتوانند عربستان را به یک پیشرو در فناوریهای انرژی پاک و تجدیدپذیر تبدیل کنند.
با این تفاسیر، با نگاهی به نقش آتی عربستان در عرصه جهانی انرژی، به نظر میرسد این کشور بهطور بیسابقهای قادر است تا به یکی از بازیگران کلیدی در شکلدهی به آینده انرژی جهانی تبدیل شود. در حالی که بحرانهای اقلیمی، تحولات فناوری و فشارهای اقتصادی، تحولات عمیقی در صنعت انرژی ایجاد کردهاند، عربستان با راهبردهای هوشمندانه و اقدامات پیشگامانه خود میتواند بهعنوان یک رهبر جهانی در ایجاد تعادل بین منابع فسیلی و تجدیدپذیر شناخته شود.
البته آینده انرژی جهانی به شدت وابسته به چگونگی مدیریت این انتقال از سوی بزرگترین تولیدکنندگان انرژی است، و بعید به نظر نمیرسد عربستان بتواند با گامهای استراتژیک، به الگویی در منطقه و حتی جهان در زمینه حکمرانی انرژی و تضمین امنیت انرژی تبدیل شود.
