اختصاصی بسپار/ از جعبه نوشیدنی تا روکش داخلی فیات!

گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر  اجزای به‌کاررفته در خودروی Fiat Grande Panda با بهره‌گیری از ماده‌ای به نام Lapolen Ecotekساخته شده‌اند.بسته‌بندی‌های مقوایی جمع‌آوری‌شده برای بازیافت، در کارخانه‌های کاغذسازی مورد استفاده قرار می‌گیرند. در این فرایند، الیاف بازیابی شده و ترکیب موسوم به پُلی‌ال (polyAl) – شامل آمیخته‌ای از بسپارها (پلی‌اتیلن) و آلومینیوم – جداسازی می‌شود. این مواد اولیه دوباره برای تولید فرآورده‌های نو به‌کار گرفته می‌شوند.
پُلی‌ال در مقایسه با دیگر پلاستیک‌های بازیافتی، ماده‌ای پایدار، همگن و پرحجم به شمار می‌رود. افزون بر این، قابلیت رنگ‌پذیری دارد و به طراحان آزادی عمل می‌دهد. درخشش ظاهری این ماده ناشی از حضور آلومینیوم بازیافتی است. Lapolen Ecotek در حقیقت یک آمیخته بسپاری بر پایه پلی‌پروپیلن است که با پُلی‌ال – یعنی آمیزه پلی‌اتیلن و آلومینیوم حاصل از بازیافت جعبه‌های مقوایی نوشیدنی – ساخته شده و به‌وسیله شرکت Lapo Compound تولید و عرضه می‌شود.

علت انتخاب فیات و کاربردها
شرکت Lapo Compound با همکاری فیات کوشید تا این ماده از نظر کیفیت و قیمت رقابتی باشد. فیات این ماده را به دلیل اثر درخشان فلزی و همچنین توانایی شرکت سازنده در تطبیق دقیق رنگ آبی برگزید. Lapolen Ecotek در قطعات پلاستیکی فضای داخلی خودرو به کار رفته است، از جمله: کنسول میانی- داشبورد و روکش داخلی درهای جلو و عقب.
نقش شرکت Tetra Pak
شرکت‌های فیات و Lapo Compound بخشی از ابتکار بین‌صنعتی Tetra Pak برای گسترش بازار مصرف مواد بازیافتی حاصل از بازیافت بسته‌بندی‌های نوشیدنی هستند.
Tetra Pak سالانه بیش از ۴۰ میلیون یورو در زمینه سرمایه‌گذاری و هزینه‌های عملیاتی برای توسعه زیرساخت‌های جمع‌آوری، جداسازی و بازیافت سرمایه‌گذاری می‌کند و با همکاران زنجیره ارزش بازیافت همکاری دارد. بخشی از این همکاری به یافتن و گسترش کاربردهای تجاری پُلی‌ال بازیافتی با مشارکت تولیدکنندگان آمیزه‌های بسپاری و مصرف‌کنندگان نهایی مربوط می‌شود. که یکی از این تولیدکنندگان، Lapo Compound است.

اهمیت استفاده از مواد بازیافتی در خودروسازی
به‌کارگیری پُلی‌ال بازیافتی در خودروی Fiat Grande Panda همسو با پیشنهاد کمیسیون اروپا درباره خودروهای فرسوده است. این سند هدف‌گذاری کرده که ۲۵ درصد از پلاستیک مصرفی در خودروها از مواد بازیافتی تأمین شود. چنین سیاستی انتظار می‌رود موجب افزایش تقاضا برای موادی چون پُلی‌ال در سراسر صنعت خودروسازی گردد. اما تداوم چرخه مواد تنها با بازیافت تحقق نمی‌یابد، بلکه وابسته به ایجاد بازارهای گسترده و اقتصادی برای محتوای بازیافتی است.

امکان گسترش کاربردها به صنایع دیگر
کاربرد موفق پُلی‌ال در خودروی Fiat Grande Panda نشان داد که این ماده قابلیت استفاده در مقیاس صنعتی وسیع را دارد. شرکت Lapo Compound در حال انجام آزمون‌هایی برای به‌کارگیری Lapolen Ecotek در مبلمان فضای باز و کف‌پوش‌های صنعتی است.
از سوی دیگر، Tetra Pak به‌تازگی با شرکت Schoeller Allibert همکاری کرده تا جعبه‌های حمل‌ونقل جدیدی تولید کند. این جعبه‌ها حاوی ۵۰ درصد پُلی‌ال بازیافتی به همراه مواد خام حاصل از دیگر جریان‌های بازیافتی هستند و هیچ‌گونه مواد نو در آن‌ها به کار نرفته است. با وجود این، از نظر کارکرد و دوام در سطح بالایی قرار دارند و جایگزینی پایدار و مقرون‌به‌صرفه در مقایسه با نمونه‌های متداول به شمار می‌روند. این جعبه‌ها هم‌اکنون تحت آزمون‌های سخت‌گیرانه کیفیت و دوام قرار دارند و پس از تأیید، به‌تدریج جایگزین بیش از ۵۰ هزار واحد در مرکز توزیع قطعات یدکی جهانی در سوئد خواهند شد.
در ایتالیا نیز نمونه دیگری از کاربردهای نویدبخش دیده می‌شود: پالت حمل‌ونقل Noè که به‌وسیله شرکت‌های CPR System و Lucart توسعه یافته است. این پالت عمدتا از پُلی‌ال بازیافتی ساخته شده و خود نیز قابل‌بازیافت است. به این ترتیب، راهکاری چرخشی برای زنجیره‌های تامین فراهم می‌کند.
یک شرکت ایتالیایی Coop این پالت را از سال ۲۰۲۳ به کار گرفت. در آن زمان، تنها ۳ درصد از کل پالت‌های مصرفی آن‌ها از نوع پُلی‌ال بود. اما در سال ۲۰۲۴، میزان استفاده از این پالت‌ها ده برابر افزایش یافت و به ۳۱ درصد رسید. این تحول گامی مهم به سوی پذیرش گسترده‌تر و نشان‌دهنده قابلیت مقیاس‌پذیری مواد بازیافتی در حوزه لجستیک است.