اختصاصی بسپار/ افت صادرات ماشینآلات صنعت پلیمر ایتالیا در 2025؛ فشار همزمان تعرفهها، انرژی و تحولات جغرافیاسیاسی
بسپار/ ایران پلیمر گزارش تازه «Amaplast Study Center» وابسته به انجمن صنعتی CONFINDUSTRIA نشان میدهد صنعت ماشینآلات، تجهیزات و قالبهای ویژه بسپار و لاستیک (Elastomer) در ایتالیا، سال 2025 را با افتی قابلتوجه پشت سر گذاشته است؛ افتی که ریشه در ترکیبی از عوامل اقتصادی، سیاسی و ساختاری دارد و چشمانداز سرمایهگذاری در این صنعت راهبردی را با ابهام مواجه کرده است.
افت تولید و صادرات؛ کاهش 5 درصدی در یک سال
بر اساس این گزارش، ارزش کل تولید صنعت ماشینآلات بسپار ایتالیا در سال 2025 به حدود 4.4 میلیارد یورو رسیده که نسبت به سال قبل، کاهش حدود 5 درصدی را نشان میدهد. این در حالی است که صادرات، که حدود سهچهارم کل تولید این صنعت را تشکیل میدهد، نیز با افتی مشابه مواجه شده و به بیش از 3.4 میلیارد یورو محدود شده است.
این کاهش همزمان در تولید و صادرات، نشاندهنده فشار مضاعف بر یکی از مهمترین صنایع تجهیزات پیشرفته در اروپا است؛ صنعتی که نقش کلیدی در تامین فناوریهای فرایند تولید، از جمله رانشگری (Extrusion)، آمیزهسازی (Compounding) و تولید فیلم ایفا میکند.
افت تراز تجاری؛ بازگشت از رکورد تاریخی
یکی از مهمترین شاخصهای این گزارش، کاهش محسوس تراز تجاری است. پس از ثبت رکورد 2.65 میلیارد یورو در سال 2024، این شاخص در سال 2025 به 2.24 میلیارد یورو کاهش یافته است. این افت بیش از 400 میلیون یورویی، بیانگر کاهش رقابتپذیری صادراتی در کنار افزایش فشار واردات است.
نقش عوامل بینالمللی؛ از تعرفهها تا بحران انرژی
بررسیها نشان میدهد که فضای بینالمللی در سال 2025 بهشدت تحت تاثیر سیاستهای تجاری و تنشهای جغرافیاسیاسی بوده است. اعمال تعرفههای جدید توسط دولت دونالد ترامپ بر واردات، بهویژه در بخش فولاد و آلومینیوم مورد استفاده در ماشینآلات، هزینه تولید را افزایش داده و زنجیره تامین را با چالش مواجه کرده است.
در کنار آن، کاهش ارزش دلار در برابر یورو، مزیت قیمتی صادرات ایتالیا را کاهش داده است. اما در ادامه شاید مهمترین عامل، بروز جنگ در خاورمیانه و پیامدهای آن بر بازار انرژی باشد. این بحران منجر به افزایش قیمت گاز طبیعی، نفت و مواد اولیه شده و هزینه تولید در صنایع بسپار و لاستیک را بهطور قابلتوجهی افزایش داده است.
این شرایط نهتنها حاشیه سود تولیدکنندگان را کاهش داده، بلکه موجب ایجاد عدم قطعیت در تامین مواد اولیه نیز شده است؛ عاملی که برنامهریزی بلندمدت را برای شرکتها دشوار کرده است.
افت صادرات به اروپا؛ رشد در بازارهای جایگزین
در میان بازارهای صادراتی، آلمان همچنان شریک اول تجاری ایتالیا باقی مانده، اما صادرات به این کشور برای دومین سال متوالی کاهش یافته است. همچنین فروش به فرانسه، دیگر بازار مهم اروپایی، روند نزولی داشته است.
با این حال، برخی بازارها توانستهاند این افت را تا حدی جبران کنند. صادرات به اسپانیا، لهستان و رومانی افزایش یافته و نقش این کشورها در سبد صادراتی پررنگتر شده است.
در خارج از اروپا، صادرات به ایالات متحده رشد قابلتوجهی داشته و حدود 9 درصد افزایش یافته است. کارشناسان دلیل این رشد را محدود بودن ظرفیت تولید داخلی ماشینآلات در آمریکا میدانند، که باعث شده تولیدکنندگان این کشور همچنان به واردات فناوریهای پیشرفته از ایتالیا و سایر کشورها وابسته باشند.
رشد چشمگیر هند؛ تغییر موازنه در آسیا
در بازارهای آسیایی، چین همچنان روند رشد باثباتی را تجربه میکند، اما هند بهعنوان یک بازار نوظهور، کارکردی فراتر از انتظار داشته است. صادرات ایتالیا به هند در طول یک دهه گذشته بیش از سه برابر شده است.
برنامه «Make in India» با ارائه مشوقهای گسترده، تقاضا برای سامانههای تولید پیشرفته را افزایش داده است. تولیدکنندگان هندی بهدنبال بهبود کیفیت و بهرهوری هستند و این موضوع، فرصتهای جدیدی را برای تامینکنندگان فناوری از جمله شرکتهای ایتالیایی ایجاد کرده است.
سقوط بازار ترکیه و برزیل
در مقابل، برخی بازارهای کلیدی کارکرد ضعیفی داشتهاند. صادرات به ترکیه با کاهش شدید حدود یکسومی مواجه شده و روند رشد پنجساله این بازار را متوقف کرده است. همچنین بازار برزیل نیز با افتی چشمگیر در حدود 45 درصد، یکی از ضعیفترین کارکردها را ثبت کرده است.
این کاهشها نشاندهنده حساسیت بالای بازارهای در حال توسعه به نوسانات اقتصادی و سیاسی است.
جهش واردات فناوری؛ نشانهای از تقاضای داخلی
در حالی که صادرات با افت مواجه شده، واردات ماشینآلات و فناوری به ایتالیا رشد قابلتوجهی داشته و در سال 2025 حدود 24 درصد افزایش یافته است. این موضوع نشاندهنده وجود تقاضای قوی در بازار داخلی است.
یکی از عوامل اصلی این رشد، اجرای برنامههای حمایتی Industry 4.0 & 5.0 است که با هدف نوسازی خطوط تولید و بهبود فناوری اجرا شدهاند. البته چالشهایی مانند دسترسی دشوار به این مشوقها و تاخیر در اجرای مقررات، همچنان بهعنوان موانع جدی مطرح هستند.
چالشهای پیشرو؛ از مقررات تا سرمایهگذاری
تولیدکنندگان ایتالیایی علاوه بر چالشهای خارجی، با مسائل داخلی و اروپایی نیز مواجهاند. اجرای مقررات جدید اتحادیه اروپا در حوزه بستهبندی و پسماند (PPWR)، نیازمند سرمایهگذاریهای جدید و تطبیق با الزامات زیستپایداری است. این در حالی است که عدم قطعیتهای اقتصادی، تمایل به سرمایهگذاری را کاهش داده و ممکن است روند نوسازی صنعتی را کند کند.
