اختصاصی بسپار/ بسپارهای هوشمند؛ پیشران نوآوری در پزشکی نوین
- گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر در دورانی که پیوند فناوریهای نوین با علوم پزشکی بیش از هر زمان دیگری حیاتی شده، بسپارها نقش کلیدی در تحول این حوزه ایفا میکنند. از زخمپوش گرفته تا کاشتینههای (Implants) زیستی، مواد بسپاری اکنون بخشی جدانشدنی از سامانههای پزشکی نوین شدهاند.
در نمایشگاه جهانی K، که بهعنوان مهمترین رویداد صنعت بسپار و لاستیک شناخته میشود، نمونههای خیرهکنندهای از کاربردهای پزشکی بسپارها به نمایش درآمدهاند: از ماهیچههای مصنوعی تا نسوج هوشمند و قرنیهی چاپ سهبعدی، همگی نشاندهندهی پیشرفت چشمگیر در این حوزهاند.
ماهیچههای مصنوعی با چاپ سهبعدی
پژوهشگران Empa و ETH Zurich موفق به تولید ماهیچههای مصنوعی از جنس سیلیکون از طریق چاپ سهبعدی شدهاند. این محرکهای دیالکتریک، نرم، کشسان و قدرتمندند؛ همانند الیاف واقعی ماهیچه، در اثر ولتاژ منقبض و سپس رها میشوند.
کارکردهای بالقوهی این فناوری شامل دستکشهای لمسی برای توانبخشی مجازی، ریزپمپها و حتی قلبهای مصنوعی هستند.
پارچههای هوشمند برای مراقبت درمانی
در Saxon Textile Research Institute آلمان، پارچههایی مجهز به حسگرهای نوری بسپاری طراحی شدهاند که فشار، رطوبت و دما را در بستر بیماران ردیابی میکنند. این سامانهها بازخورد آنی به پرستاران ارائه داده و از بروز شرایط بحرانی جلوگیری میکنند.
اسفنجهای حساس برای نوزادان
Empa در همکاری با بیمارستان کودکان زوریخ، تشکهایی طراحی کرده که با استفاده از غشاء بسپاری منعطف، تا ۴۰ درصد فشار تماس با پوست نوزاد را میکاهد. این فناوری، گامی موثر در مراقبتهای ویژه نوزادان نارس است.
قرنیهی مصنوعی پردقت
کاشتینهی قرنیهی EndoArt، که توسط پژوهشگران اسرائیلی توسعه یافته و از سال ۲۰۲۱ (۱۴۰۰ شمسی) در اروپا تایید شده است، از جنس آکریلات آبدوست ساخته شده و بدون واکنش ایمنی در بدن جای میگیرد. این کاشتینه برای بیمارانی طراحی شده که امکان دریافت قرنیهی انسانی را ندارند.
غضروف زیستی با چاپگر
در TU Wien، گروهی از پژوهشگران با استفاده از زیستبسپار زیستتخریبپذیر، ساختارهای سهبعدی غضروف را چاپ کردهاند. این ریزکرههای متخلخل با سلولها پوشانده شده و پس از کاشت، به بافت یکنواختی تبدیل میشوند. پس از مدتی، بسپار بهطور طبیعی تخریب میشود و تنها بافت زنده باقی میماند.
این پروژهها بهروشنی نشان میدهند که بسپارها صرفا مواد اولیه نیستند؛ بلکه اجزای فعال فناوری پزشکی آیندهاند. از گرمانرمهای زیستپایدار تا پارچههای حسی و کاشتینههای زیستی، همه بیانگر یک تغییر پارادایم در پزشکی نویناند. نوآوری در مواد، اکنون راه را برای تشخیص دقیقتر، درمان کارآمدتر و مراقبت هوشمندانهتر هموار کرده است.
