اختصاصی بسپار/ جنگ، نفت و سودهای نجومی؛ ۹۳ میلیارد دلار در سه ماه به جیب غولهای نفتی رفت!
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر هشت شرکت بزرگ نفتی جهان در سهماهه منتهی به پایان ژوئن ۲۰۲۶، در مجموع نزدیک به ۹۳ میلیارد دلار سود به دست آوردند؛ رقمی که تقریبا دو برابر سود آنها در دوره مشابه سال گذشته است. افزایش شدید قیمت نفت در پی جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل، یکی از عوامل اصلی جهش درآمد این شرکتها عنوان شده است.
بر اساس تحلیل The Guardian، شرکتهای Saudi Aramco، BP، Shell، Equinor، TotalEnergies، Eni، Chevron و ExxonMobil در سه ماه نخست پس از آغاز جنگ، از افزایش قیمت جهانی انرژی منتفع شدند. مجموع سود این هشت شرکت در دوره مشابه سال قبل کمتر از ۵۰ میلیارد دلار بود، اما در سهماهه دوم سال جاری به حدود ۹۳ میلیارد دلار رسید؛ یعنی این شرکتها در این مدت بهطور متوسط بیش از ۷۰۰ هزار دلار در هر دقیقه سود کسب کردهاند.
جنگ چگونه بازار نفت را دگرگون کرد؟
درگیریهای منطقهای یکی از بزرگترین اختلالها در عرضه سوختهای فسیلی طی سالهای اخیر را ایجاد کرد و قیمت جهانی نفت در مقطعی از ۱۲۶ دلار به ازای هر بشکه فراتر رفت. همزمان، ارزش بازار این هشت شرکت حدود ۶۰۰ میلیارد دلار افزایش یافت و مجموع ارزش آنها به بیش از سه تریلیون دلار رسید.
در میان این شرکتها، Saudi Aramco بیشترین سود را ثبت کرد. سود خالص این شرکت دولتی عربستان در سهماهه مورد بررسی با افزایش ۳۴ درصدی به بیش از ۳۳ میلیارد دلار رسید؛ آن هم در شرایطی که بخشی از زیرساختهای این شرکت در جریان حملات پهپادی و موشکی آسیب دیده بود.
BP نیز سود سهماهه ۵٫۷۳ میلیارد دلاری را گزارش کرد؛ بیشترین میزان از نخستین سال جنگ روسیه و اوکراین و بیش از دو برابر سود ۲٫۵ میلیارد دلاری این شرکت در سهماهه قبل.
Shell با جهش سود خالص به ۹٫۸۴ میلیارد دلار، دومین سود فصلی بزرگ تاریخ خود را ثبت کرد. سود Equinor نیز از ۱٫۸ میلیارد دلار در دوره مشابه سال گذشته به ۳٫۲ میلیارد دلار افزایش یافت.
در آمریکا، افزایش سود حتی چشمگیرتر بود. Chevron سود خالص ۱۲٫۲ میلیارد دلاری را برای سهماهه دوم اعلام کرد که بیش از پنج برابر دوره مشابه سال قبل است. سود ExxonMobil نیز با دو برابر شدن به ۱۴٫۵ میلیارد دلار رسید؛ بیشترین سود فصلی این شرکت از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲.
روی دیگر سود نفتی؛ فشار بر صنایع پاییندستی
افزایش قیمت نفت تنها به معنای سود بیشتر برای تولیدکنندگان بزرگ انرژی نیست. از آنجا که نفت و گاز خوراک اصلی بخش بزرگی از زنجیره پتروشیمی و تولید مواد اولیه بسپاری هستند، تداوم قیمتهای بالای انرژی میتواند هزینه خوراک و تولید را در صنایع پاییندستی افزایش دهد.
از این منظر، جهش قیمت نفت میتواند برای بازار جهانی بسپارها نیز اهمیت ویژهای داشته باشد. افزایش هزینه مواد اولیه پتروشیمی، انرژی و ترابری بالقوه میتواند بر قیمت تمامشده محصولاتی مانند پلیاتیلن، پلیپروپیلن و دیگر مواد بسپاری اثر بگذارد؛ هرچند میزان انتقال افزایش قیمت نفت به بازار بسپارها به عواملی مانند عرضه، تقاضا، موجودی انبارها و ظرفیت تولید بستگی دارد.
شکاف میان سود انرژی و گذار سبز
افزایش درآمد شرکتهای نفتی در حالی رخ میدهد که نحوه سرمایهگذاری آنها در انرژیهای تجدیدپذیر نیز زیر ذرهبین قرار گرفته است. برای نمونه، BP پس از تغییر راهبرد خود در سال گذشته، بودجه سالانه مربوط به گذار انرژی را از حدود ۵ میلیارد دلار به ۱٫۵ تا ۲ میلیارد دلار کاهش داده است.
این شرکت همچنین طی سالهای اخیر بخشی از داراییهای انرژی تجدیدپذیر خود را واگذار کرده و اکنون فروش کسبوکار زیستگاز خود در آمریکا به ارزش حدود چهار میلیارد دلار را نیز اعلام کرده است.
در نتیجه، سهماهه دوم ۲۰۲۶ تصویری متناقض از بازار جهانی انرژی ارائه میدهد: از یک سو افزایش تنشهای جغرافیاسیاسی و قیمت نفت، سود برخی از بزرگترین تولیدکنندگان انرژی جهان را به سطوح کمسابقه رسانده و از سوی دیگر، صنایع پاییندستی با خطر افزایش هزینه خوراک، انرژی و ترابری مواجهاند.
برای صنعت بسپار نیز ادامه این وضعیت اهمیت زیادی خواهد داشت. اگر قیمت بالای نفت در ماههای آینده پایدار بماند، اثر آن میتواند بهتدریج در زنجیره پتروشیمی و بازار مواد اولیه بسپاری نمایان شود؛ موضوعی که تولیدکنندگان و تبدیلکنندگان مواد بسپاری باید با دقت دنبال کنند.
