اختصاصی بسپار/ ده روند فناورانهی برتر صنعت پلاستیک و لاستیک در سال ۲۰۲۵ منتشر شد
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر تحولی سبز در افق پیشروی صنایع جهانی
صنایع جهانی پلاستیک و لاستیک در آستانهی ورود به فصلی نو از تحولات فناورانه قرار گرفتهاند. با شدتگرفتن گذار انرژی، افزایش موانع تجاری و الزام به کاهش کربن، این صنایع با چالشها و فرصتهایی تازه روبهرو شدهاند. در این میان، نوآوری فناورانه به مهمترین عامل برای افزایش رقابتپذیری و تابآوری در برابر نوسانات بازار تبدیل شده است.
در چنین بستری، سامانهی Adsale Plastics Network با همکاری مجموعهای از کارشناسان، شرکتها و فعالان زنجیره تامین صنعت، گزارشی جامع تحت عنوان «ده روند برتر فناوری در بسپار و لاستیک برای سال ۲۰۲۵» منتشر کرده است. این گزارش از طریق مطالعات موردی گسترده و ارزیابیهای تخصصی، نقشهراه نوآوری در بخش فرایندهای بسپار و روندهای آینده را ترسیم کرده است.
معرفی ۱۰ روند فناورانه کلیدی برای سال ۲۰۲۵
این گزارش که در نیمه دوم سال ۲۰۲5 (تابستان ۱۴۰۴) منتشر شده، به بررسی دقیق فناوریهایی پرداخته که آینده صنعت پلاستیک و لاستیک را شکل خواهند داد. فهرست کامل این روندها به شرح زیر است:
۱. بسپارها و لاستیکهای بازیافتی با ارزشافزوده بالا
بازبینی در زنجیرهی بازیافت و تمرکز بر تولید مواد بازیافتی با کارکرد بالا، گامی کلیدی در مسیر زیستپایداری (Sustainability) و کاهش وابستگی به منابع اولیه است. افزایش خلوص، یکنواختی و پایداری کیفیت از محورهای این روند محسوب میشود.
۲. زیستبسپارها (Biopolymer)
با افزایش تقاضای جهانی برای محصولات تجدیدپذیر و زیستتخریبپذیر کاربرد زیستبسپارها در بستهبندی، کشاورزی، پزشکی و کالاهای مصرفی بهسرعت در حال رشد است. این بسپارها نقش مهمی در کاهش ریزپلاستیکها (Microplastic) و انتشار گازهای گلخانهای دارند.
۳. بازیافت کمکربن
تمرکز بر کاهش مصرف انرژی و انتشار کربن در فرایند بازیافت مواد، یکی از اهداف کلان در راهبردهای تولید سبز است. فناوریهایی چون بازیافت شیمیایی و بازیافت به کمک حلال، در این راستا مورد توجه قرار گرفتهاند.
۴. مواد نرم سازگار با پوست
در کاربردهایی مانند پزشکی، لوازم بهداشتی و پوشیدنیهای بدن، توسعهی لاستیکهای سازگار با پوست و ضد حساسیت، روندی روبهرشد است. این مواد علاوه بر راحتی، از ایمنی زیستی زیادی برخوردارند.
۵. افزودنیها و مواد سبک و کارکردی
وزن کمتر و کارکردهای پیشرفته مانند مقاومت گرمایی، الکترومغناطیسی یا ضد میکروبی، در تولید چندسازهها (Composite) و قطعات خودرو، اهمیت روزافزونی یافتهاند.
۶. قالبگیری تزریقی هوشمند و فناوریهای کمکی
استفاده از سامانههای هوشمند، حسگرها و هوش مصنوعی برای کنترل کیفیت، افزایش بهرهوری و کاهش پسماند در قالبگیری تزریقی، از تحولات مهم در این بخش است.
۷. فناوریهای رانشگری (Extrusion) و تجهیزات کممصرف
ماشینآلات جدید رانشگری، با مصرف انرژی بهینه و قابلیتهای کنترل دقیق، بهطور روزافزونی در خط تولید فیلم (Film)، ورق و پروفیل مورد استفاده قرار میگیرند.
۸. قالبگیری دمشی چندلایه و چندحفره
فناوریهای جدید در قالبگیری دمشی امکان تولید ظروف و قطعات با ساختار چندلایه و چندحفره را فراهم میکنند. این روند منجر به صرفهجویی در مواد، بهبود مقاومت و ارتقای کارکردهای محصول نهایی میشود.
۹. فیلمها و اصلاح سطح
فیلمهای دارای خواص ضد مه، ضد باکتری، ترانمایی (Transparency) بالا یا دارای خاصیت چسبندگی به زیرآیند (Substrate)های گوناگون، در کاربردهای بستهبندی، الکترونیک و صنایع غذایی مورد توجهاند. همچنین اصلاح سطح مانند Corona، Plasma یا پوشش ورق تخت (Cast Sheet Coating) برای ارتقاء خواص سطحی، نقش مهمی ایفا میکند.
۱۰. خودکارسازی و تولید هوشمند
ادغام سامانههای دیجیتال، اینترنت اشیا و فناوریهای کنترل هوشمند در خطوط تولید، بهویژه در سامانههای پودمانی (Modular)، آینده صنعت بسپار را بهسوی «تولید انعطافپذیر و متصل» سوق میدهد.
بازتعریف رقابت در عصر نوآوری
این ۱۰ روند نهفقط مسیر تحول صنعت پلاستیک و لاستیک را مشخص میکنند، بلکه شاخصهایی برای ارزیابی میزان آمادگی شرکتها در مواجهه با آیندهاند. در جهانی که هر روز بیشتر به سوی زیستپایداری، هوشمندسازی و بهینهسازی منابع حرکت میکند، تنها بنگاههایی که از امروز به توسعهی فناورانه بها دهند، در آیندهای نزدیک در جایگاه پیشتاز باقی خواهند ماند.
انتشار این گزارش، همزمان با تشدید فشارهای زیستمحیطی و افزایش تقاضا برای کارکردهای جدید در مواد، نشان از عزم جهانی برای بازآفرینی صنعت دارد صنعتی که اگرچه ریشه در بسپارها دارد، اما چشم به آیندهای فراتر از ماده دوخته است.
