اختصاصی بسپار/ رشد صنعت پلیمر چین زیر فشار جنگ خاورمیانه و افزایش هزینه خوراک
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر افزایش قیمت نفتا و تغییر مسیر تجارت جهانی، مزیت رقابتی چین را به چالش کشید.
در حالی که چین طی سالهای اخیر با سرمایهگذاری گسترده، ظرفیت تولید بسپار خود را بهطور قابلتوجهی افزایش داده و بهسوی خودکفایی حرکت کرده است، جنگ ایران اکنون این مسیر را با چالشی جدی مواجه کرده است. در نشست WPC 2026 که در ۲۶ مارس ۲۰۲۶ (۶ فروردین ۱۴۰۵) برگزار شد، کارشناسان هشدار دادند که افزایش هزینه خوراک پس از این درگیری، میتواند جریانهای تجاری جهانی را تغییر داده و حاشیه سود تولیدکنندگان را تحت فشار قرار دهد.
رشد سریع ظرفیت در چین؛ مزیت مقیاس و تنوع خوراکچین
در سالهای اخیر با تکیه بر سرمایهگذاری هدفمند و توسعه مجتمعهای یکپارچه پالایش و پتروشیمی، جایگاه خود را در بازار جهانی بسپار تقویت کرده است. به گفته Shaohua Feng از S&P Global Energy CERA، این کشور توانسته است با کمترین هزینه سرمایهگذاری در سطح جهان، مجتمعهای بزرگ و کارآمد ایجاد کند.
همزمان، چین با تنوعبخشی به منابع خوراک، از جمله استفاده از زغالسنگ بهجای نفت خام، وابستگی خود به نفت را کاهش داده و انعطافپذیری بیشتری در تولید پلیپروپیلن، پلیاتیلن و پلیوینیل کلراید ایجاد کرده است.بر اساس دادههای ارائهشده در این نشست، ظرفیت تولید بسپار در چین از سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) تاکنون حدود شصت درصد افزایش یافته است؛ رشدی که این کشور را به یکی از نقشآفرینان کلیدی در بازار جهانی تبدیل کرده است.
افزایش خودکفایی و تغییر مسیر تجارت جهانی
با افزایش تولید داخلی، چین بهتدریج نیاز خود به واردات را کاهش داده است. این موضوع موجب شده صادرکنندگان جهانی به بازارهای نوظهور کوچکتر مانند ویتنام، ترکیه، اندونزی، هند، مالزی و مکزیک روی آورند.در همین حال، بسیاری از کشورها از تولیدکنندگان داخلی حمایت میکنند. به گفته کارشناسان، رشد چین باعث تقویت گرایشهای حمایتگرایانه در بازار جهانی شده و این روند اکنون به بخشی از واقعیت پایهای صنعت تبدیل شده است.
جنگ ایران؛ فشار جدید بر مزیت رقابتی چین
با وجود این دستاوردها، جنگ ایران معادلات بازار را تغییر داده است. افزایش قیمت نفت و خوراکهای پتروشیمی، بهویژه نفتا، هزینه تولید را برای تولیدکنندگان آسیایی و اروپایی افزایش داده و فرصت بهرهبرداری از افزایش قیمت جهانی بسپارها را محدود کرده است.
بهعنوان نمونه، اختلاف قیمت نفتا در شاخص Platts شرق–غرب از ۴۸.۷۵ دلار در هر تن در ۲۷ فوریه ۲۰۲۶ (۸ اسفند ۱۴۰۴) به ۶۹.۲۵ دلار در هر تن در ۲۶ مارس ۲۰۲۶ (۶ فروردین ۱۴۰۵) افزایش یافته است. این رشد نشاندهنده فشار مستقیم هزینهای بر تولیدکنندگان وابسته به نفتا است.
شکاف هزینهای میان مناطق مختلف
بر اساس تحلیل ارائهشده در WPC، تولیدکنندگان در آسیا و اروپای غربی نسبت به همتایان خود در آمریکای شمالی با هزینه خوراک بالاتری مواجه هستند. این تفاوت بهدلیل وابستگی بیشتر این مناطق به نفت خام و نفتا است، در حالی که تولیدکنندگان آمریکایی از گاز طبیعی داخلی بهره میبرند.این وضعیت باعث شده تولیدکنندگان آمریکای شمالی از مزیت نسبی برخوردار شوند، در حالی که تولیدکنندگان چینی، اروپایی و آسیایی با وجود افزایش قیمت جهانی بسپارها، نتوانند به همان نسبت حاشیه سود خود را افزایش دهند.
پیامدها برای بازار جهانی بسپار
افزایش هزینه خوراک در شرایطی رخ داده که بازار جهانی با شوک عرضه ناشی از جنگ مواجه است. این ترکیب موجب شده قیمت بسپارها افزایش یابد، اما همزمان سودآوری تولیدکنندگان در برخی مناطق کاهش پیدا کند.برای چین، این وضعیت به معنای کاهش بخشی از مزیت رقابتی در کوتاهمدت است، هرچند زیرساختهای قوی، مقیاس تولید بالا و تنوع خوراک همچنان نقاط قوت این کشور محسوب میشوند.
