اختصاصی بسپار/ زنجیره ارزش دیاکسید تیتانیوم (TiO₂) با واقعیتی تازه روبهرو است
بسپار/ایران پلیمر مازاد ظرفیت، تعرفهها و تغییرات راهبردی، بازار را دگرگون میکنند
صنعت جهانی دیاکسید تیتانیوم در حال گذر از دورهی تحول عمیق است؛ دورهای که با تداوم مازاد ظرفیت تولید، افزایش موانع و محدودیتهای تجاری و بازآراییهای راهبردی در سراسر زنجیره ارزش مشخص میشود. تحولات اخیر بهروشنی چالشها و فرصتهای پیشروی تولیدکنندگان، تأمینکنندگان مواد اولیه و مصرفکنندگان را نمایان میسازد؛ در حالیکه بازار در حال تطبیق با آنچه بهعنوان یک واقعیت جدید شناخته میشود، است.
مازاد ظرفیت و تعرفهها، جریانهای تجاری را دوباره تعریف میکنند
تولیدکنندگان چینی دیاکسید تیتانیوم که اکنون بیش از ۵۵ درصد تقاضای جهانی را به خود اختصاص دادهاند، طی سالهای اخیر ظرفیت تولید خود را با شتاب زیادی افزایش دادهاند؛ بهگونهای که این افزایش از میزان مصرف داخلی و بینالمللی پیشی گرفته است. این روند به شکلگیری مازاد ظرفیت قابلتوجه انجامیده و صادرات چین به مسیر اصلی تخلیه این تولید مازاد تبدیل شده است.
با این حال، موجی از تعرفههای فروش زیر قیمت که در اتحادیه اروپا، برزیل، اتحادیه اقتصادی اوراسیا، هند، بریتانیا و عربستان سعودی اعمال شدهاند، اکنون نزدیک به ۴۰ درصد از حجم صادرات چین را با محدودیت مواجه میکنند. این اقدامات که دامنه آنها از حدود ۱۶ درصد تا بیش از ۴۵ درصد متغیر است، هماکنون تأثیر خود را بر جریانهای تجاری جهانی نشان دادهاند؛ بهطوری که صادرات چین به اروپا و آمریکای لاتین با کاهش چشمگیری روبهرو شده است.
شکل 1، صادرات دیاکسید تیتانیوم چین تا سپتامبر ۲۰۲۵
عوامل پشتوانه این تعرفهها دارای چندوجه هستند: بازار مسکن چین که در حال رکود است، تقاضای داخلی را کاهش داده و در عین حال حمایت دولت از شرکتهای چینی TiO₂ باعث شده است که قیمتگذاری صادراتی آنها بسیار تهاجمی باشد؛ اغلب این قیمتها پایینتر از حد سودآوری رقبای جهانی قرار دارد. در نتیجه، تولیدکنندگان جهانی تحت فشار قرار گرفتهاند تا خود را تطبیق دهند، و انتظار میرود برخی از آنها به جای تلاش برای افزایش سهم بازار، روی افزایش قیمتها تمرکز کنند، حتی اگر حاشیه سود همچنان محدود باشد.
تولیدکنندگان جهانی همچنین در حال بازتعریف ساختار عملیاتی خود هستند. شرکت Venator، پنجمین تولیدکننده بزرگ TiO₂ جهان، اعلام ورشکستگی کرده و هیچیک از ظرفیت ۴۰۰ هزار تنی سالانه آن در حال بهرهبرداری نیست. اخیراً اعلام شد که Venator UK، شامل تأسیسات Greatham، به گروهLB فروخته شده است و این امکان را برای LB فراهم میکند که اولین تولیدکننده چینی TiO₂ خارج از چین باشد. بخشی از این اقدام برای اجتناب از تعرفههای فروش زیر قیمت بوده، اما چندین حرکت راهبردی دیگر نیز ممکن است. این معامله هنوز مشروط به تأیید مقررات است. با این حال، بیش از یک میلیون تن ظرفیت TiO₂ خارج از چین در این دهه غیرفعال شده است.
بازسازی مواد خام ورودی و عدم قطعیت راهبردی
تغییرات بازار دیاکسید تیتانیوم تأثیرات قابلتوجهی بر بخش ماده اولیه اولیه داشته است. اعلامیههای اخیر از سوی شرکتهای Rio Tinto، Venator و Iluka نشاندهنده دورهای از بازسازی ساختار عملیاتی است که شامل توقف موقت استخراج معادن و بازنگری داراییها برای امکان فروش یا جداسازی میشود. بهعنوان مثال، ورشکستگی و فروش داراییهای Venator باعث کاهش قابلتوجه تقاضای ماده اولیه سولفات در بازار شده و پرسشهایی را درباره آینده کارخانههای سولفات در اروپا ایجاد کرده است.
همچنین تقاضای ماده اولیه کلرید در حال تحول است. ظهور شرکت Tronox بهعنوان یک تولیدکننده تقریباً کاملاً خودکفا در زنجیره، همراه با افزایش استفاده از ایلمنیت کلریدی، زنجیرههای تأمین را بازتعریف میکند. با این حال، مازاد ظرفیت در فرآوری و تقاضای کند در اروپا و چین منجر به موجودی بالای انبارها و فشارهای قیمتی شده است. تولیدکنندگان در پاسخ به این شرایط، توقف موقت تولید و بازنگری راهبردی را در دستور کار قرار دادهاند تا ارزش خود را حفظ کرده و بازار را متعادل کنند.
چشمانداز: گذار و فرصت
با نگاهی به آینده، TiPMC پیشبینی میکند که مازاد ظرفیت در چین ادامه خواهد داشت، اما ترکیب تعرفهها، ادغامهای صنعتی و مدیریت منضبط ظرفیت میتواند به تدریج تعادل عرضه و تقاضا برای تولیدکنندگان جهانی را بازگرداند. انتظار میرود قیمتهای ماده خام اولیه در سطح فعلی تثبیت شود و با تعدیل موجودیها و افزایش تقاضا ( بهویژه در آمریکای شمالی) احتمال بهبود در سال ۲۰۲۶ وجود داشته باشد.
برای فعالان صنعت، مسیر پیشرو نیازمند چابکی و تمرکز راهبردی خواهد بود. تعامل سیاستهای تجارت جهانی، بازسازی زنجیره تأمین و تغییر الگوهای تقاضا فصل بعدی بازار TiO₂ و ماده اولیه آن را رقم خواهد زد. برای مصرفکنندگان، TiPMC پیشبینی میکند که بازار بهطور دوگانه بین تولیدکنندگان چینی و جهانی تقسیم شود. اقدامات اخیر گروه LB نشاندهنده تمایل تولیدکنندگان چینی به ورود به بازارهایی است که پیشتر بهطور سنتی در آن حضور نداشتهاند.
مترجم: مهندس فهیمه رفیعی- کارشناس ارشد مهندسی رنگ، پژوهشگاه رنگ
متن کامل این مقاله را در شماره 283 دوماهنامه پوشرنگ از گروه مجلات بسپار که در اردیبهشت 1405 منتشر شده است، می خوانید.
در صورت تمایل به دریافت نسخه نمونه رایگان و یا دریافت اشتراک با شماره های ۰۲۱۷۷۵۲۳۵۵۳ و ۰۲۱۷۷۵۳۳۱۵۸ داخلی ۳ سرکار خانم ارشاد تماس بگیرید. نسخه الکترونیک این شماره از طریق طاقچه و فیدیبو قابل دسترسی است.
