اختصاصی بسپار/ شتاب جهانی rPET؛ بازار بسپار بهسوی زیستپایداری هوشمند
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر بر اساس گزارشی که در مه ۲۰۲۵ توسط ResearchAndMarkets.com منتشر شده، بازار جهانی پلی اتیلن ترفتالات بازیافتی (Recycled PET – rPET) در مسیر رشدی پرشتاب قرار دارد. این بازار از ۱۳.۱۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به ۲۳.۸۲ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۲ خواهد رسید؛ رشدی معادل نرخ رشد مرکب سالانه (CAGR) ۸.۹ درصد. این ارقام نشاندهندهی تغییر رویکرد صنایع مختلف بهسوی مواد سازگار با محیط زیست و اصول اقتصاد چرخشی است.
از بستهبندی تا خودرو: تنوع کارکردهای rPET
در سال ۲۰۲۵، بخش بستهبندی با در اختیار داشتن ۳۹.۹ درصد از سهم بازار، بزرگترین مصرفکنندهی rPET خواهد بود. دلیل این امر، تقاضای زیاد برای مواد سبک، بازیافتپذیر و همسو با زیستپایداری (Sustainability) است.
با این حال، صنعت خودروسازی بهسرعت در حال تبدیلشدن به یکی از بخشهای پرشتاب بازار rPET است. تولید خودروهای برقی، مقررات سختگیرانه دربارهی کاهش آلایندگی و نیاز به سبکسازی اجزای خودرو، باعث شده rPET در طراحی داخلی، عایقکاری و قطعات غیرفنی مورد توجه قرار گیرد. نرخ رشد مرکب سالانه این بخش ۹.۳ درصد پیشبینی شده است که حتی از بخش بستهبندی نیز بیشتر است.
همچنین صنایع نساجی و کالاهای مصرفی نیز به دلیل خواستهی مصرفکنندگان برای استفاده از محصولات سبز، در حال جذب rPET در طراحی الیاف (Fibers)، پوشاک ورزشی و کیف و کفش هستند.
آسیا پیشتاز بازیافت بسپار
بر اساس پیشبینیها، منطقه آسیا-اقیانوسیه (Asia Pacific) در سال ۲۰۲۵، ۴۵ درصد از بازار جهانی rPET را در اختیار خواهد داشت و تا سال ۲۰۳۲ با نرخ رشد ۹.۹ درصد پیش خواهد رفت. زیرساختهای در حال توسعه، تولید انبوه کالاهای مصرفی و تمرکز دولتها بر کاهش ریزپلاستیکها (Microplastics)، از جمله عوامل کلیدی این پیشتازی است.
در کنار آسیا، اروپا و آمریکای شمالی نیز با وضع قوانین حمایتی و سرمایهگذاری در سامانههای بازیافت پیشرفته، نقش موثری در گسترش بازار rPET ایفا میکنند.
بسپارهای سبز در سبد شرکتهای جهانی
در سالهای اخیر، شرکتهای بزرگ بینالمللی با هدف ارتقای زیستپایداری، اقدام به استفاده از پلاستیک های بازیافتی کردهاند. برای نمونه، شرکتهای Ineos و PepsiCo در سال ۲۰۲۴، بستهبندیهای اسنک با ۵۰ درصد پلاستیک بازیافتی تولید کردند. در اروپا، برخی شرکتها حتی موفق به تولید محصولاتی با ۱۰۰ درصد محتوای rPET شدهاند.
این اقدامات، نهتنها در راستای کاهش آلودگی محیط زیست هستند، بلکه استانداردهای تازهای در طراحی و نوآوری مواد بسپاری بهوجود آوردهاند.
افزایش آگاهی عمومی دربارهی بحران پلاستیک و ریزپلاستیکها، منجر به تغییر رفتار مصرفکننده و افزایش تقاضا برای محصولات دوستدار محیط زیست شده است. در این میان، شرکتهایی که بتوانند بسپارهای بازیافتی با کیفیت و ویژگیهای مکانیکی مناسب ارائه دهند، پیشگام بازار خواهند بود.
نوآوری، کلید رقابت در بازار rPET
در سالهای اخیر، شرکتهای بزرگ از طریق راهبردهای مشارکتی و خریدهای راهبردی، بهدنبال افزایش ظرفیت بازیافت و دسترسی به فناوریهای نوین بودهاند. برای نمونه، شرکتهای Dow و Procter & Gamble در مارس ۲۰۲۴ همکاری مشترکی برای توسعهی فناوری حلپذیری شیمیایی آغاز کردند. این فناوری بهعنوان راهی جدید برای تولید محصولاتی سبز با کارکرد صنعتی واقعی، بستهبندیهای سختبازیافت را به پلیاتیلن بازیافتی با کیفیت تبدیل میکند.
از دیگر پروژههای شاخص، تاسیس واحد بازیافت مولکولی (Molecular Recycling) توسط شرکت Eastman در ژوئن ۲۰۲۴ است. این واحد قرار است سالانه بیش از ۱۱۰ هزار تُن زباله پلاستیکی را به مواد اولیه بسپاری قابلاستفاده در صنایع تبدیل کند. چنین طرحهایی، نقطهی تلاقی فناوری نوین، انرژی پاک و بسپارهای هوشمند بهشمار میروند.
آیندهی سبز، در دستان بسپار بازیافتی
رشد خیرهکنندهی بازار پِت بازیافتی (rPET)، گویای تغییری بنیادین در اولویتهای صنعتی و اجتماعی است. ترکیب راهبردهای محیطزیستی، نوآوری فناورانه و فشارهای قانونی، باعث شده تا بازیافت، دیگر یک انتخاب نباشد بلکه یک ضرورت صنعتی باشد.
شرکتهایی که در این مسیر زودتر حرکت کنند، نهتنها از مزایای رقابتی بهرهمند خواهند شد، بلکه نقشی موثر در آیندهای پاکتر و پایدارتر ایفا خواهند کرد.
