اختصاصی بسپار/ میلیاردها دلار سرمایهگذاری برای پلاستیک نو؛ پتروشیمیها برخلاف هیاهوی جهانی حرکت میکنند
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ ایران پلیمر در حالی که فشارهای جهانی برای کاهش آلودگی پلاستیکی، انتشار گازهای گلخانهای و وابستگی به سوختهای فسیلی رو به افزایش است، گزارشی از موسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی (IEEFA) نشان میدهد شماری از بزرگترین شرکتهای نفت، گاز و پتروشیمی جهان همچنان میلیاردها دلار برای توسعه ظرفیت تولید پلاستیکهای نو سرمایهگذاری میکنند.
فعالیت شش شرکت یکپارچه نفت و گاز شامل ExxonMobil، TotalEnergies، Eni، Chevron Phillips Chemical، Repsol و Shell و سه شرکت پتروشیمی LyondellBasell، Westlake و Dow این روند را نشان میدهد.
۷۰ میلیارد دلار برای توسعه تولید پلاستیک نو
براساس یافتههای IEEFA، ۱۲ واحد پتروشیمی جدید با ارزشی در حدود ۷۰ میلیارد دلار برای افزایش تولید پلاستیکهای نو (Virgin Plastics) شناسایی شدهاند. هشت شرکت از ۹ شرکت بررسیشده در پروژهها و سرمایهگذاریهایی مشارکت دارند که ظرفیت تولید اتیلن، پلیاتیلن و سایر مواد مرتبط با توسعه پلاستیکهای یکبارمصرف را افزایش میدهند.
نکته قابلتوجه آن است که به گفته این موسسه، این ظرفیتهای جدید در شرایطی وارد بازار میشوند که صنعت هماکنون با مازاد عرضه، کندشدن رشد اقتصادی و افزایش رقابت مواجه است.
مدیر تحلیل مالی IEEFA و نویسنده گزارش، معتقد است اگرچه این شرکتها و پروژههای جدید از حرکت در مسیر زیستپایداری سخن میگویند، تعداد قابلتوجهی از سرمایهگذاریهای بلندمدت آنها در جهت مخالف اهداف مربوط به کاهش آلودگی پلاستیکی اقیانوسها، تغییرات اقلیمی و حتی بهبود سودآوری حرکت میکند.
از توسعه ظرفیت TotalEnergies تا پروژه ۹ میلیارد دلاری Dow
TotalEnergies در قالب سرمایهگذاری مشترک خود با BASF در حال افزودن یک واحد کراکر اتیلن با ظرفیت یک میلیون تن در تگزاس و همچنین افزایش ظرفیت پلیاتیلن است.
Chevron Phillips Chemical نیز سرمایهگذاریهایی به ارزش ۱۴٫۵ میلیارد دلار برای افزایش ظرفیت اتیلن و پلیاتیلن در ایالات متحده و خاورمیانه اعلام کرده است.
در همین حال، LyondellBasell از توسعه ظرفیت سالانه ۱٫۵ میلیون تن پلیپروپیلن در کره جنوبی و تایلند حمایت میکند.
Dow نیز پروژه یکپارچه کراکر به ارزش ۹ میلیارد دلار را در کانادا پیش میبرد که قرار است سالانه ۱٫۸ میلیون تن اتیلن و پلیاتیلن تولید کند. براساس گزارش IEEFA، این پروژه از گاز طبیعی بهعنوان خوراک استفاده خواهد کرد و برای کنترل انتشار کربن بر فناوری جذب و ذخیرهسازی کربن (Carbon Capture and Sequestration – CCS) تکیه دارد؛ فناوریای که IEEFA قابلیت تجاری آن را مورد تردید قرار داده است.
از سوی دیگر، Shell بیش از ۶ میلیارد دلار در یک مجتمع پتروشیمی در غرب پنسیلوانیا سرمایهگذاری کرده است؛ تاسیساتی که با مشکلات مربوط به آلودگی و شفافیت مواجه بوده و فعالیت خود را در شرایط ضعف بازار آغاز کرده است.
مازاد عرضه؛ خطری فراتر از مسائل زیستمحیطی
یکی از محورهای مهم گزارش، خطر اقتصادی توسعه بیوقفه ظرفیت پتروشیمی است. بازار اتیلن، پلیاتیلن و پلیپروپیلن که از مهمترین مواد اولیه تولید پلاستیک نو محسوب میشوند، به گفته IEEFA با مازاد عرضه روبهرو است.
تحلیلهای کوتاهمدت و بلندمدت نیز از احتمال رشد آهستهتر بازار، کاهش نرخ بهرهبرداری از ظرفیتها و افت سودآوری حکایت دارند. از این رو، ادامه سرمایهگذاری با این فرض که رشد تاریخی تقاضای پلاستیک در آینده نیز ادامه خواهد یافت، میتواند برای سرمایهگذاران خطرآفرین باشد.
نبود استانداردهای یکسان و شفافیت
چالش دیگر نبود استانداردهای یکسان برای ارزیابی عملکرد زیستمحیطی شرکتهاست. بسیاری از شرکتهای بزرگ اهداف و وعدههایی در زمینه محیطزیست و اقلیم اعلام کردهاند، اما به اعتقاد IEEFA، صنعت هنوز استانداردهای یکپارچهای برای پاسخگویی نپذیرفته و اطلاعات لازم برای ارزیابی دقیق میزان تحقق این وعدهها نیز در بسیاری از موارد منتشر نشده است.
آیا بازار از پلاستیکهای نو فاصله میگیرد؟
IEEFA همچنین معتقد است جهتگیری سیاستگذاری جهانی بهتدریج در حال فاصله گرفتن از افزایش بیوقفه تولید پلاستیکهای نو است. مذاکرات بینالمللی برای مقابله با آلودگی پلاستیکی و تلاش برای تدوین معاهده جهانی پلاستیک سازمان ملل، از جمله نشانههایی هستند که تغییر فضای سیاستگذاری را نمایش میدهند.
شکلگیری بازارهای جدید، سیاستهای تازه، هشدار موسسات رتبهبندی اعتباری و نوآوریهای فناورانه، همگی این پرسش را مطرح میکنند که آیا تقاضای آینده برای پلاستیکهای یکبارمصرف میتواند مطابق الگوهای تاریخی رشد کند یا خیر. شرکتهای مورد بررسی همگی از مسیرهای جدید برای مقابله با آلودگی پلاستیکی اقیانوسها و تغییرات اقلیمی سخن گفتهاند؛ اما اکنون باید برای سرمایهگذاران خود روشن کنند که چگونه میخواهند از وابستگی سنگین امروز به سوختهای فسیلی، به کسبوکارهایی کمانتشارتر، سازگارتر با اقلیم و در عین حال سودآور برسند.
