اختصاصی بسپار/ نوآوری‌های تازه در ابزارها و تجهیزات فرآیندی؛ از پایش هوشمند قالب تا لیزرهای چندکاره

گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر نمایشگاه K 2025 که از ۸ تا ۱۵ اکتبر ۲۰۲۵ (۱۶ تا ۲۳ مهر ۱۴۰۴) در دوسلدورف برگزار خواهد شد، علاوه بر معرفی مواد و فناوری‌های نوین، میزبان تازه‌ترین ابزارها و سامانه‌های فراورش پلاستیک نیز خواهد بود. در تازه‌ترین شماره‌ی Plastics Processing Tool Talk، مجموعه‌ای از ابزارها و تجهیزات نوآورانه معرفی شده که هدف اصلی آن‌ها صرفه‌جویی در زمان و هزینه‌ی فراورندگان بسپار است. این محصولات نه تنها کارکرد خطوط تولید را بهبود می‌بخشند، بلکه گامی مهم به سوی زیست‌پایداری (Sustainability) و بهره‌وری بیش‌تر در صنایع چندسازه (Composite)، رانشگری (Extrusion) و قالب‌گیری تلقی می‌شوند.

پایش هوشمند قالب با اتصال بلوتوث
شرکت Progressive Components از ماشین CVe Access Monitor رونمایی کرده است؛ ابزاری که داده‌های کلیدی کارکرد قالب را از طریق بلوتوث به گوشی‌های هوشمند منتقل می‌کند و دیگر نیازی به سیم‌کشی یا سخت‌افزار اضافی ندارد.
این سامانه می‌تواند شمار چرخه‌ها، زمان‌بندی و داده‌های تاریخی را ردیابی کند؛ داده‌هایی که برای رفع مشکلات کیفی و تحلیل چالش‌های کارکرد ابزار حیاتی هستند. ویژگی مهم این ماشین، تولید گزارش‌های جامع برای مدیران ابزار و OEMهاست که به‌ویژه در ناوگان‌های بزرگ قالب‌سازی توزیع‌شده در چندین مکان، اهمیت ویژه‌ای دارد.
کاربران از طریق نرم‌افزار ProFile به راحتی می‌توانند داده‌ها را در فضای ابری مشاهده کرده، هشدارها را تنظیم کنند و کارکرد قالب را با شاخص‌هایی چون کارایی، زمان چرخه و قطعه در ساعت پایش کنند. هر مانیتور دارای کد QR و شماره‌سریال منحصربه‌فرد است تا به یک قالب خاص متصل شود. این ابزار کوچک، کارکردی بزرگ دارد و انتظار می‌رود نقش کلیدی در کاهش توقف خطوط تولید و نگهداشت پیش‌گیرانه ایفا کند.

خشک‌کن‌های چرخان جاذب برای فرایندهای کم‌ظرفیت
شرکت AEC دو مدل تازه از خشک‌کن‌های چرخ جاذب (Desiccant wheel dryers) خود را با نام‌های ADW14 و ADW25 معرفی کرده است. این محصولات کوچک‌ترین واحدهای مجموعه‌ی AD محسوب می‌شوند و به‌طور ویژه برای فرایندهای کم‌ظرفیت و به‌خصوص تولیدات پزشکی طراحی شده‌اند.
این خشک‌کن‌ها می‌توانند برون‌داد از ۱ تا ۲۵ پوند ماده در ساعت داشته باشند و به‌دلیل فناوری بدون‌گردوغبار چرخ جاذب، برای قالب‌گیری تزریقی پزشکی و رانشگری بسیار مناسب‌اند. ویژگی مهم دیگر، Smart Mode است که به‌صورت خودکار پارامترهای فرایند را کنترل کرده و از خشک‌شدن بیش‌ازحد مواد جلوگیری می‌کند.
بر اساس گزارش‌ها، استفاده از این خشک‌کن‌ها تا ۴۰ درصد صرفه‌جویی انرژی به همراه دارد. هم‌چنین طراحی کوچک آن‌ها امکان نصب مستقیم روی دهانه خوراک‌دهی ماشین یا نصب روی کارت را فراهم کرده است. قابلیت کار با زیست‌بسپارها (Biopolymer) در دماهای کم نیز در این مدل‌ها لحاظ شده است.

سامانه لیزر چندکاره برای کاهش هزینه و زمان
شرکت Laserax در کبک کانادا پس از دو سال تحقیق و توسعه، سامانه لیزر الیاف LXQ را به بازار عرضه کرده است؛ ابزاری که علاوه بر کاهش هزینه و زمان یکپارچه‌سازی، قابلیت تعامل از راه دور میان کاربران و متخصصان لیزر را فراهم می‌کند.
این سامانه با رابط کاربری مبتنی بر وب، بدون نیاز به برنامه‌نویسی کنترل می‌شود و با پروتکل‌های صنعتی استاندارد سازگار است. هم‌چنین دارای تجهیزات جانبی آماده از جمله دوربین Cognex برای تایید بارکد، air knife برای محافظت از لنز و حس‌گرهای متمرکز سه‌بعدی خودکار است.
قابلیت اتصال ایمن ابری، امکان نصب، آموزش، پشتیبانی پس از فروش و حتی پیش‌نمایش‌های زنده را به صورت برخط فراهم می‌آورد. این لیزر می‌تواند سطوح بسپاری و فلزی را نشانه‌گذاری و بافت‌دهی کند و بدین ترتیب یک تحول برای یکپارچه‌سازان سامانه‌ها محسوب می‌شود.

حس‌گرهای نیروی دیجیتال با اتصال IO-Link
شرکت HBK (Hottinger Brüel & Kjær) قابلیت اتصال دیجیتال IO-Link را به ترانسدیوسرهای نیروی خود در سری‌های U2B و C2 افزوده است. این ابزارها که برای سنجش نیروهای کششی و فشاری در محدوده‌ی ۵۰۰ نیوتن تا ۲۰۰ کیلونیوتن طراحی شده‌اند، اکنون می‌توانند داده‌ها را به صورت هوشمند در سامانه‌های کنترل صنعتی وارد کنند.
مزایای این به‌روزرسانی شامل تشخیص آنی شرایط بحرانی، مقایسه نیروی اعمالی و دما با حدود مجاز، هشداردهی پیش‌گیرانه، و نیز افزایش دقت سنجش همراه با حس‌گر دمایی یکپارچه است. این فناوری با همه‌ی سامانه‌های Fieldbus سازگار است.

قطرسنج‌های نوین برای تولید دیجیتال
شرکت Mahr Inc. که بیش از ۱۶۰ سال سابقه در تجهیزات اینچنینی دارد، نسل جدید گیج‌های MaraMeter 36B را معرفی کرده است. این ابزارها برای اندازه‌گیری دقیق قطرهای داخلی و خارجی در محل تولید طراحی شده و اکنون با نمایش‌گرهای دیجیتال و گزینه‌های پودمانی (Modular) عرضه می‌شوند.
این گیج‌ها در چهار مدل تولید می‌شوند و هم‌چنان محدوده‌های اندازه‌گیری پیشین را پوشش می‌دهند. طراحی جدید، انعطاف بیش‌تر در پیکربندی و نصب در زوایای ۰ تا ۹۰ درجه را فراهم کرده است. نبود نمایش‌گر داخلی، به کاربران اجازه می‌دهد متناسب با نیاز خود از میان ده‌ها گزینه‌ی دیجیتال یا آنالوگ انتخاب کنند؛ امری که زمان تحویل و هزینه را می‌کاهد.
از پایش بلوتوثی قالب‌ها گرفته تا خشک‌کن‌های کوچک اما پرتوان و از لیزرهای چندکاره تا حسگرهای دیجیتال و گیج‌های پودمانی، همگی نشان می‌دهند صنعت بسپار در آستانه‌ی جهشی تازه قرار دارد. ابزارهای معرفی‌شده در این مجموعه نه تنها بهره‌وری را زیاد می‌کنند، بلکه به سمت زیست‌پایداری و تولید هوشمند حرکت می‌کنند؛ روندی که در نمایشگاه K 2025 بیش از پیش به چشم خواهد آمد.