اختصاصی بسپار/ همه چیز درباره مقررات جدید اتحادیه اروپا برای ریزپلاستیکها
بسپار/ ایران پلیمر راهنمای کاربردی برای تولیدکنندگان و فراورشکنندگان پلاستیک
اتحادیه اروپا با تصویب مقررات جدید، چارچوبی یکپارچه برای مدیریت امن دانههای پلاستیکی (granules) در تمام زنجیرهی ارزش ایجاد کرده است. این مقررات، وظایف، الزامات و مهلتهای زمانی مشخصی را برای تولیدکنندگان، فراورشکنندگان، بازیافتکنندگان و شرکتهای ترابری تعیین میکند.
در این گزارش، مهمترین سؤالات فعالان صنعت پلاستیک را مرور میکنیم.
۱) مقررات جدید ریزپلاستیکها چه چیزی را برای تولیدکنندگان الزامی میکند؟
این قانون یک چارچوب واحد اروپایی برای ترابری و کار با دانهها ایجاد میکند تا اتلاف، ریزش و انتشار ناخواسته آنها در محیط کاهش یابد. هدف نهایی کاهش آلودگی ریزپلاستیکها، افزایش زیستپایداری، و بهبود کیفیت و قابلیت ردیابی فرایندهاست.
این قانون برای تمام شرکتهایی که حجم مشخصی از دانه را جابهجا یا ذخیره میکنند—از تولیدکننده تا ترابری—اجباری است.
۲) این مقررات از چه زمانی اجرا میشود؟ مهلت تطبیق چقدر است؟
قانون، ۲۰ روز پس از انتشار در روزنامه رسمی اتحادیه اروپا لازمالاجرا میشود. تاریخ دقیق هنوز اعلام نشده است.
با این حال:
- بیشتر الزامات پس از ۲۴ ماه اجرا میشوند تا شرکتها فرصت کافی برای اصلاح تجهیزات، آموزش کارکنان و بهروزرسانی نظامهای مدیریت داشته باشند.
- در ترابری دریایی برخی الزامات پس از ۳۶ ماه اعمال میشود تا زمان کافی برای تطبیق فراهم شود.
۳) کدام شرکتها در زنجیره ارزش تحت تاثیر قرار میگیرند؟
شرکتهایی که حداقل پنج تن دانهی پلاستیک در سال جابهجا میکنند مشمول قانون هستند. مهمترین گروهها:
- تولیدکنندگان و فراورشکنندگان بسپار و مواد بازیافتی
- آمیزهسازان و تولیدکنندگان مستربچ
- انبارها و شرکتهای ترابری
- مراکز شستوشوی مخازن و کانتینرها
- ترابری جادهای، ریلی، دریایی و رودخانهای
این چارچوب کل زنجیره ارزش را پوشش میدهد و استانداردهای مشترک برای کار ایمن ایجاد میکند.
۴) اتحادیه اروپا ریزپلاستیک را چگونه تعریف میکند؟
تمرکز این مقررات بر دانه پلاستیک بهعنوان ماده اولیه صنعتی است—بدون توجه به شکل یا اندازه. شامل:
- پلتها (Pellet)
- دانهها (granule)
- پودرها (powder)
- پرکها(flake)
این تعریف در کنار مقررات پیشین EU 2023/2055، یک چارچوب منسجم برای کنترل ریزپلاستیک ایجاد میکند.
۵) شرکتها باید در آینده چه اقداماتی انجام دهند؟
مهمترین الزامات:
- طرح مدیریت خطر برای هر واحد شامل شناسایی نقاط احتمال انتشار
- تجهیزات مناسب (سامانههای جمعآوری، تجهیزات تمیزکاری، ظروف بسته و ایمن)
- آموزش کارکنان در زمینه پیشگیری، مهار و پاکسازی
- مستندسازی سالانه مقدار دانه جابهجاشده و میزان نشت احتمالی
- اقدام فوری در صورت ریزش و انتشار ناخواسته
بسیاری از شرکتها میتوانند این موارد را با نظامهای مدیریت کیفیت و محیطزیست موجود همسو کنند.
۶) تاییدیهها و گواهیها چگونه خواهد بود؟
- کمتر از ۱۵۰۰ تن در سال نیاز به خوداظهاری هر پنج سال یکبار دارد
- بیش از ۱۵۰۰ تن در سال نیازمند گواهیکردن توسط نهادهای مستقل است
بازه تکرار بازرسی برای شرکتهای بزرگ سهساله است. این نظام بر پایه استانداردهای رایج طراحی شده و قابل ادغام با سامانههای فعلی است.
۷) الزامات ترابری چیست؟ در صورت ریزش چه باید کرد؟
برای ترابری (بهویژه دریایی) الزامات هماهنگ جدید اعمال میشود:
- بستهبندی مقاوم و نشتیناپذیر
- ارائه اطلاعات دقیق از طرف ارسالکننده
- ایمنی چیدمان کانتینر (زیر عرشه یا پوششدار روی عرشه)
- تجهیزات مناسب روی کشتی
در صورت ریزش دانه:
- باید مهار، جمعآوری و حذف شوند
- اگر محیطزیست یا سلامت در خطر باشد، گزارشدهی به مقامات الزامی است
این مقررات، گامی مهم برای کاهش آلودگی ریزپلاستیک و افزایش ایمنی فرایندهای صنعت پلاستیک است.
همچنین فرصتی ایجاد میکند تا شرکتها زنجیره ارزش خود را بهینه کرده و برای قوانین آینده آمادهتر شوند.
