اختصاصی بسپار/ چشمانداز پلیپروپیلن اروپا در ۲۰۲۶؛ بازتنظیم ساختاری بازار در سایه واردات روزافزون و بازسازی عمیق صنعت
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر بازار پلیپروپیلن (PP) اروپا در آستانهی سال ۲۰۲۶ وارد مرحلهای تعیینکننده شده است؛ مرحلهای که بیش از آنکه تحتتاثیر نوسانهای کوتاهمدت باشد، از تحولات ساختاری عمیق، تغییر الگوی تامین، و بازآرایی صنعتی تاثیر میگیرد. ترکیب مازاد جهانی عرضه، تقاضای ضعیف، هزینههای زیاد انرژی و کربن و رقابت شدید وارداتی، چشمانداز این بازار را بهطور بنیادین دگرگون کرده است.
مرور ۲۰۲۵؛ قیمتها در کف پنجساله
سال ۲۰۲۵ برای پلیپروپیلن اروپا سالی سخت بود. قیمتهای PP در بازار نقدی به پایینترین سطح پنج سال اخیر رسیدند و حاشیه سود تولیدکنندگان بهشدت تحت فشار قرار گرفت. افت تقاضا در بخشهای کلیدی مانند خودرو، لوازم خانگی، ساختمان و بستهبندی، در کنار وفور عرضه و واردات ارزانقیمت از آسیا و خاورمیانه، هرگونه تلاش برای بهبود قیمت را خنثی کرد که نشانهای روشن از بحران سودآوری در صنعت اروپا بود.
ابتدای ۲۰۲۶؛ شروعی کمرمق
بر اساس ارزیابی ChemOrbis، ژانویه و فوریه ۲۰۲۶ بدون بهبود معنادار سپری شدند. خریداران با احتیاط وارد سال جدید شدند، موجودیها در سطح قابلقبول بود و انگیزهای جدی برای انبارسازی دیده نمیشد.
در همین حال، بسیاری از مصرفکنندگان بزرگ، حجمهای ابتدای سال خود را از کرهجنوبی و عربستان سعودی تامین کردهاند که بازار را همچنان اشباع نگه میدارد. قیمت پایین پروپیلن نیز حمایت هزینهای محدودی برای تولیدکنندگان PP ایجاد میکند.
احتمال بهبود ملایم از ماه مارس، با تکیه بر عوامل فصلی و توقفهای برنامهریزیشده واحدهای تکپاری(مونومری)، وجود دارد؛ اما این رشد نیز محدود و شکننده خواهد بود و به احیای واقعی تقاضا وابسته است.
۲۰۲۶ در مقیاس کلان؛ اروپا هرچه بیشتر وارداتمحور میشود
رشد واردات و تغییر موازنه عرضه
اروپا اکنون وارد وارداتمحورترین دورهی خود در چند دهه اخیر شده است. در سال ۲۰۲۵، حجم واردات PP اغلب همسطح یا حتی پایینتر از قیمتهای داخلی معامله شد و همین موضوع، وابستگی به عرضه خارجی را تشدید کرد.
برآوردها نشان میدهد واردات PP اروپا در ۲۰۲۶ از مرز ۲ میلیون تن عبور میکند و نسبت صادرات به واردات، که در سال ۲۰۰۹ چهار برابر به نفع صادرات بود، بهطور مداوم در حال کاهش است.
عربستان و کرهجنوبی؛ نقشآفرینان اصلی
عربستان سعودی و کرهجنوبی همچنان بیش از نیمی از واردات PP اروپا را تامین میکنند. در صورت حذف تعرفه ۶.۵ درصدی واردات PP از آمریکا توسط اتحادیه اروپا، ایالات متحده نیز میتواند دوباره به یک نقشآفرین مهم در بازار وارداتی اروپا تبدیل شود و فشار رقابتی را افزایش دهد.
حمایتگرایی تجاری؛ اثر محدود
اقداماتی مانند پروندههای آنتیدامپینگ به رهبری INEOS با هدف مهار واردات ارزانقیمت در حال پیگیری است. با این حال، حتی در صورت اعمال عوارض، این ابزارها قادر به حل مشکل ریشهای هزینههای زیاد انرژی، خوراک و کربن در اروپا نخواهند بود.
به بیان دیگر، حمایت تجاری میتواند سرعت ورود برخی محمولهها را کم کند، اما مزیت ساختاری تولیدکنندگان خارجی را از بین نمیبرد.
موج تعطیلی و بازسازی؛ تغییر مدل صنعتی اروپا
سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی برای صنعت پتروشیمی اروپا بود. تعطیلی دائمی واحدها، فروش داراییها و بازنگریهای راهبردی تقریبا تمام نقشآفرینان بزرگ – از BASF، SABIC، Dow، Shell، TotalEnergies، ExxonMobil، LyondellBasell و BP گرفته تا دیگران – را دربر گرفت.
با میانگین سنی حدود ۴۵ سال برای کراکرهای اروپایی، توجیه اقتصادی سرمایهگذاری مجدد بسیار ضعیف شده است. بر اساس گزارش Cefic، بیش از ۱۱ میلیون تن ظرفیت بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ برای تعطیلی برنامهریزی شده که نشاندهنده تعدیل دائمی و نه موقتی است.
نتیجه روشن است: اروپا بهتدریج از یک قطب تولید به یک بازار مصرف متکی به واردات تبدیل میشود.
تمرکز بر محصولات ویژه؛ نه جایگزین کالایی
در میانه این افول، سرمایهگذاریهایی محدود اما هدفمند در گونههای خاص و با ارزش افزوده ی زیاد ادامه دارد؛ مانند پروژههای Borealis در حوزه PP با استحکام مذاب بالا (HMS) و آمیزهسازی.
با این حال، این پروژهها نقشی جبرانی برای افت تولید PP کالایی ندارند و تنها برخی نیچمارکتهای سودآور را در اروپا حفظ میکنند.
جمعبندی؛ ۲۰۲۶ سال «بازتنظیم ساختاری»
بازار پلیپروپیلن اروپا در ۲۰۲۶ با واقعیتی جدید روبهروست:
مازاد جهانی عرضه، تقاضای ضعیف، هزینههای ساختاری زیاد، واردات متنوع و بازسازی صنعتی، همگی سقف رشد قیمت را محدود میکنند. این وضعیت یک رکود چرخهای ساده نیست، بلکه بازتنظیم ساختاری عمیقی است که موقعیت رقابتی اروپا را برای سالها شکل خواهد داد.
حتی تحولات جغرافیاسیاسی یا نوسانهای بازار انرژی نیز – در بهترین حالت – تاثیری حاشیهای بر این مسیر خواهند داشت. مسیر آینده روشن است: وابستگی بیشتر به واردات، تولید داخلی کمتر اما تخصصیتر و بازاری با پتانسیل صعود محدود.
