اختصاصی بسپار/ گزارشی از بازار جهانی بستهبندی انعطافپذیر
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر گزارش تازهی موسسهی Mordor Intelligence نشان میدهد که بازار جهانی Flexible Packaging (بستهبندی انعطافپذیر) در مسیر رشدی چشمگیر قرار دارد. ارزش این صنعت در سال 2025 حدود ۳۳۶.۸۷ میلیارد دلار برآورد شده و پیشبینی میشود تا سال 2030 میلادی (۱۴۰۹) به ۴۱۵.۹۵ میلیارد دلار برسد؛ رشدی با نرخ مرکب سالانه ۴.۳۱ درصد که اهمیت روزافزون این حوزه را برای تولیدکنندگان، بهویژه در صنایع غذایی، نوشیدنی، دارویی و بهداشت فردی، تایید میکند.
دگرگونی در مواد و سامانههای بستهبندی
حرکت صنایع به سمت فیلمهای تکماده و پیشرفت در فناوری چاپ دیجیتال، هزینهها و اتلاف مواد را بهطور محسوسی کاهش داده و چابکی طراحی را افزایش داده است. چنین نوآوریهایی به تولیدکنندگان امکان میدهد تا با سامانههای تولید بهموقع، نوسان قیمت مواد اولیه را مهار کنند.
در کنار آن، آمیزه های ضدمه و زیپهای قابلبازبستهشدن به یک استاندارد رایج در محصولات بستهبندی تبدیل شدهاند؛ بهعنوان پاسخی به ترجیحات مصرفکنندگان برای بستهبندیهای چندبارمصرف که از هدررفت مواد غذایی جلوگیری میکند. همچنین، گسترش استفاده از فیلمهای جمعشو با سدگری زیاد در بستهبندی پروتئین موجب افزایش ماندگاری محصولات بهمیزان ۲۵ روز شده است؛ آماری که نشان میدهد این فناوریها تنها یک زیباساز ظاهری نیستند، بلکه مستقیم بر زنجیرهی تامین و کاهش پسماند تاثیر میگذارند.
چهار روند کلیدی در بازار بستهبندی انعطافپذیر
۱. نوآوری بر پایهی زیستپایداری (Sustainability)
فشار قوانین جهانی و دغدغههای مصرفکننده موجب شده شرکتها سرمایهگذاری گستردهای روی لایههای بازیافتپذیر، راهکارهای تکماده و فیلمهای پوسانشپذیر انجام دهند. همزمان با محدودیتهای جدی در مورد ریزپلاستیکها، توجه به زیستبسپارها (Biopolymer) و فرایندهای تولید کمکربن در اولویت قرار گرفته است. شرکتها در تلاشاند چرخهی عمر محصولات خود را بهینه کرده و گواهیهای زیستپایداری را بهبود دهند.
۲. رشد تقاضا در غذا و نوشیدنی
در بازارهای نوظهور، گرایش مردم به محصولات آماده و نیمهآماده، استفاده از قالبهایی چون پاکتها، ساشهها و کیسههای زیپدار را بهسرعت گسترش داده است. این قالبها که غالبا از گرمانرمهایی چون پلیاتیلن و پلیپروپیلن تولید میشوند، ترانمایی (Transparency) و ماندگاری محصول را افزایش میدهند و در زنجیرهی سرد نیز کارکرد قابلاعتمادی دارند.
۳. توسعهی Converted Flexible Packaging
بهاذعان گزارش Mordor Intelligence در بخش Converted Flexible Packaging، تولیدکنندگان در حال حرکت به سمت محصولات با ارزشافزوده هستند؛ شامل پاکتهای پیشساخته، لفافها و لایههای چندگانه. این گردش راهبردی دست تولیدکنندگان و شرکتها را برای سفارشیسازی و پاسخ به بازارهای متغیر بازتر کرده است.
۴. شتابگرفتن بستهبندی مواد غذایی منجمد
افزایش مصرف غذاهای آماده و نیمهآمادهی منجمد موجب شده است تقاضا برای بستهبندیهایی با مقاومت دمایی زیاد رشد بیسابقهای داشته باشد. در این بازار، سیاست تولیدکنندگان بر این است که کیفیت محصول و امنیت غذایی را با استفاده از ساختارهای چندلایهی مقاوم حفظ کنند.
نگاه راهبردی شرکتها به آیندهی بستهبندی
آمارها نشان میدهند که سرمایهگذاری در بخش رانشگری (Extrusion)، آمیزهسازی (Compounding)، الیاف (Fibers) و چندسازه (Composite)های پیشرفته با الگوهای پودمانی (Modular) در حال افزایش است تا پاسخگوی حوزههای متنوع تولید همچون گرماشکلدهی (Thermoforming)، پوشش ورق تخت (Cast Sheet Coating) و جهتیافتهی ماشینسو (Machine Direction Orientation) باشد. این رویکرد، انعطافپذیری لازم برای سازگاری با نیازهای به سرعت در حال تغییر بازار را فراهم میکند.
از سوی دیگر، استفاده از لاستیکها و زیرآیندهای (Substrate) نوآورانه برای بهبود عایق (Insulator) بودن، دوام و جلوگیری از نفوذ اکسیژن و رطوبت بهشدت در کانون توجه قرار دارد.
بازاری پویا در مسیر فناوریهای سبز
بازار جهانی Flexible Packaging اکنون در تقاطع فناوریهای نو، قوانین سختگیرانهی زیستمحیطی و نیازهای مصرفکنندگان قرار گرفته است. روندها نشان میدهند:
• زیستپایداری دیگر یک مزیت رقابتی نیست؛ بلکه الزام ادامهی فعالیت در بازار جهانی است.
• نوآوریهای مواد و طراحی پیشران اصلی رشد تا سال 2030 میلادی (۱۴۰۹) هستند.
• توسعهی محصولات با کارکرد خاص نقش مهمی در افزایش سودآوری خواهد داشت.
بهنظر میرسد بستهبندی انعطافپذیر، راهبردیترین بخش صنعت بسپار در دههی پیشرو باقی بماند؛ صنعتی که نهتنها از محصولات حفاظت میکند، بلکه نقش جدی در سلامت مصرفکنندگان و آیندهی زمین بازی خواهد کرد.
