اختصاصی بسپار/ گفتوگو با پریا آهویی، تقدیرشده دوره پنجم جایزه کاوه: تقریباً همهچیز در اطراف ما پلیمر است، اما دانش آموزان شناخت کافی از این رشته تحصیلی ندارند
بسپار/ایران پلیمر جایزه کاوه هر ساله توسط گروه رسانهای بسپار/ایران پلیمر با هدف تقدیر از دانشآموختگان برتر رشته مهندسی پلیمر و رنگ طراحی اهدا میشود.
آنچه در ادامه می خوانید گفتوگویی است با پریا آهویی فارغالتحصیل دانشگاه صنعتی امیرکبیر از بتقدیرشدگان دوره پنجم جایزه کاوه. امید است این مسیر علمی الهامبخش، در کنار تلاشهای نسل جوان و پرتلاش کشور، به اعتلای دانش، صنعت پلیمر و شکوفایی ایران عزیز بینجامد.
بسپار- چه چیزی باعث شد رشته مهندسی پلیمر را برای تحصیل انتخاب کنید؟ آیا در مدرسه دانشآموز خوبی بودید؟
آهویی: همیشه در مدرسه جزو شاگردان برتر بودم و در دبیرستان نیز معمولاً در آزمونهای کنکور و امتحانات جزو پنج نفر اول بودم، بهویژه در دروس ریاضی، فیزیک و شیمی.
اما در مورد انتخاب رشته مهندسی پلیمر، موضوع کمی متفاوت بود. به نظر من یکی از مشکلات این رشته، نبود اطلاعرسانی مناسب بهویژه در مدارس است. بیشتر دانشآموزان با رشتههای پرطرفداری مثل مهندسی برق، کامپیوتر یا عمران آشنایی دارند، اما کمتر کسی از مهندسی پلیمر شناخت دارد. این کمبود آگاهی باعث میشود تعداد کمی به سراغ این رشته بروند، در حالی که اگر شناخت درستی وجود داشته باشد، بسیاری متوجه میشوند که این رشته میتواند مسیر مناسبی برایشان باشد.
در ابتدا رشته مهندسی پلیمر اصلاً در لیست انتخابهایم نبود. علاقه زیادی به فیزیک داشتم و قصد داشتم مهندسی مکانیک بخوانم. تصورم از مهندسی پلیمر این بود که بیشتر مربوط به مباحث شیمی است، و از آنجا که شیمی دبیرستان برایم کمی پیچیده و کمجذاب بود، تمایلی به آن نداشتم. اما زمانی که با مشاورم صحبت کردم، پیشنهاد دادند حتماً مهندسی پلیمر را در اولویتهایم قرار دهم. از ایشان پرسیدم رشته مهندسی پلیمر دقیقاً چیست؟ مشاورم که خود فارغالتحصیل پلیمر از دانشگاه امیرکبیر بود، پاسخ دادند: «هر چیزی که در این اتاق میبینی، پلیمر است» و به چند نمونه اشاره کردند. همین توضیح باعث شد بیشتر تحقیق کنم و در نهایت آن را در اولویتهایم قرار دهم. هرچه در دانشگاه پیش رفتم، بیشتر متوجه شدم که صحبت ایشان درست بوده است؛ تقریباً همهچیز اطراف ما پلیمر است و این رشته تا چه حد ناشناخته و در عین حال رو به رشد است.
بسپار- در دوران دانشجویی چه چالشهایی داشتید و چطور از پس آنها برآمدید؟
آهویی: شروع دوران تحصیل من مصادف با همهگیری کرونا بود و چهار ترم اول، یعنی دو سال ابتدایی، کاملاً به صورت مجازی برگزار شد. در این مدت حتی دانشگاه و دانشکده را از نزدیک ندیده بودم و تنها از کنار آن عبور کرده بودم. این موضوع چالش جدیای بود، زیرا دانشجو در ابتدای تحصیل نیاز به انگیزه، آشنایی با محیط، تعامل با اساتید و حس تغییر نسبت به دوران دبیرستان دارد، اما ما این تجربه گذار را نداشتیم.
چالشهای کرونا شامل قطعی برق و اینترنت، دشوارتر شدن امتحانات به دلیل احتمال تقلب و محدودیتهای دیگر بود. پس از بازگشایی دانشگاه و شروع کلاسهای حضوری نیز چالشهای تازهای به وجود آمد. رشته مهندسی پلیمر بسیار گسترده و متنوع است و در ترمهای بالاتر، حجم مطالب سنگین و متنوع هر درس به تنهایی یک چالش بود. علاوه بر این، برنامه امتحانات دانشکده بسیار فشرده بود، گاهی سه درس اصلی پشت سر هم در سه روز یا حتی دو درس سنگین در یک روز برگزار میشد.
برای غلبه بر این مشکلات، هیچوقت مطالعه را به آخر ترم موکول نکردم. هر هفته مطالب را مرور میکردم، اگر استاد اجازه میداد صدای کلاس را ضبط میکردم و دوباره در خانه گوش میدادم و جزوه مینوشتم. سرعت ارائه مطالب بالا بود و نوشتن جزوه کامل سخت میشد، اما با استمرار در مرور و تمرین، توانستم مطالب را بهتر درک کنم. مدیریت زمان و مطالعه مستمر باعث شد بر حجم بالای مطالب و امتحانات فشرده غلبه کنم.
بسپار- موضوعاتی که در طول تحصیل برای شما جالب توجه بوده و روی آنها کار کردهاید چه بوده است؟
آهویی: رشته مهندسی پلیمر آنقدر وسیع است که موضوعات متعددی در طول تحصیل برایم جذاب بود. و دوست داشتم مسیر حرفهای و شغلی خود را بر اساس آنها ادامه دهم. اما اگر بخواهم دو مورد اصلی را نام ببرم، نخست مبحث لاستیکها است. این درس را با تدریس مرحوم دکتر کتباب گذراندم و به شدت به خواص لاستیکها علاقهمند شدم. موضوع دوم، کاربرد پلیمرها در پزشکی و بایوپلیمرها بود. به همین دلیل، پروژه پایاننامه کارشناسی خود را روی دارورسانی مبتنی بر پلیمر انجام دادم. در این پروژه بررسی کردم که چگونه میتوان یک داروی خاص را محافظت کرد تا در بخشهای ناخواسته آزاد نشود و تنها در محل مورد نظر رها شود، کاربردهایی مانند درمان سرطان یا دیابت دارد.
کار در زمینه کاربردهای زیستپزشکی پلیمرها، بهویژه ایمپلنتها، قلب مصنوعی و سیستمهای دارورسانی، برای من بسیار جذاب است و علاقه دارم در آینده بیشتر در این زمینه تحقیق کنم.
بسپار- آیا انتظار شما از تحصیل در دانشگاه مطابق چیزی بود که فکر میکردید؟
آهویی: تا حدی بله و تا حدی خیر. همانطور که گفتم، دو سال اول تحصیل که دوره بسیار مهمی است، فرصت حضور در دانشگاه را نداشتم و این موضوع باعث دلسردی و احساس محرومیت شد. اما در دو سال پایانی، تجربه حضور در محیط دانشگاه، همکاری با اساتید حرفهای و همنشینی با دانشجویان توانمند، بسیار ارزشمند بود. دسترسی به منابع آزمایشگاهی و امکانات آموزشی نیز مطابق انتظارم بود.
با این حال، ضعفهایی هم وجود داشت؛ مثل نبود برخی تجهیزات در آزمایشگاهها، قدیمی بودن دستگاهها و کمبود نظم در بعضی کارگاهها. اینها نقاط منفی جدی نبودند، اما بخشی از واقعیت آموزشی بودند که با انتظار اولیه من تفاوت داشتند.
بسپار- کدام یک از اساتید تأثیر ویژهای بر مسیر تحصیلی شما داشتند؟
آهویی: همه اساتید در طول دوران تحصیلم تأثیرگذار بودند و هرکدام بخشی از پازل علمی من را تکمیل کردند. با این حال، برخی نقش پررنگتری داشتند. یکی از آنها جناب آقای دکتر حداد بودند، تدریس جذاب ایشان و صحبتهایشان درباره موفقیت، مهارتهای لازم و ارتباطات حرفهای، برایم الهامبخش بود.
از دکتر محجوب نیز باید تشکر ویژه کنم که در پروژه کارشناسی، حمایتهای بسیاری از من کردند و فرصتی دادند تا با دانشجویان ارشد همکاری کنم. این تجربه باعث شد مهارتهای آزمایشگاهی بیشتری بیاموزم و در مقام یک دانشجوی کارشناسی، دانش عملی ارزشمندی به دست آورم. همچنین از دکتر شیرعلی و خانم دکتر گرجی نیز صمیمانه سپاسگزارم که حمایتهایشان نقش بسزایی در پیشرفت من داشت.
بسپار- برای دانشجویانی که تازه وارد این رشته میشوند چه توصیهای دارید؟
آهویی: پیش از هر چیز، توصیه میکنم با آگاهی و شناخت کامل رشته انتخاب شود، زیرا رشته تحصیلی بهطور مستقیم مسیر آینده را تحت تأثیر قرار میدهد.
برای دانشجویان مهندسی پلیمر و سایر رشتههای مهندسی، جدی گرفتن همه دروس، حتی پایههایی مثل ریاضی، فیزیک و شیمی، بسیار ضروری است. هرچه دانش شما کاملتر باشد، ابزار بیشتری برای نوآوری و اختراع خواهید داشت.
علاوه بر تلاش سخت و مداوم برای بالا نگه داشتن معدل، باید هدف اصلی کسب علم و دانش واقعی باشد، نه صرفاً نمره. هدف اصلی باید کسب علم و دانش بیشتر باشد، زیرا در نهایت همان علم است که در صنعت و محیطهای آکادمیک ارزشآفرینی میکند. مطالعه منابع انگلیسی از همان ابتدا بسیار مهم است، زیرا متأسفانه منابع فارسی هنوز کامل و بینقص نیستند. هرچند تلاشهای زیادی برای تهیه آنها شده، اما هنوز نقصهایی دارند. رفرنسهای انگلیسی کاملتر هستند و میتوانند دانش علمی شما را به شکل قابل توجهی تقویت کنند.
بسپار- فکر میکنید چه مهارتهایی (غیر از درس خواندن) برای موفقیت در این حوزه ضروری است؟
آهویی: یکی از مشکلات سیستم آموزشی، تمرکز زیاد بر تئوری و کمتوجهی به بخش عملی است. دانشجویان در طول چهار سال تحصیل با حجم زیادی از مطالب تئوری مواجه میشوند و پس از ورود به صنعت، نمیدانند مباحث تئوری کجا و چگونه کاربرد دارند. بنابراین، پیشنهاد میکنم دانشجویان خودشان پیگیر این موضوع باشند و از اساتید بپرسند کاربرد عملی مباحث چیست. گاهی به دلیل محدودیت زمان، اساتید نمیتوانند به همه سوالها پاسخ دهند، بنابراین پیگیری خود دانشجو اهمیت زیادی دارد. از دیگر مهارتهای مهم میتوان به یادگیری زبان انگلیسی اشاره کرد که برای نوشتن مقاله، شرکت در کنفرانسها و مطالعه منابع ضروری است. همچنین یادگیری نرمافزارهای تخصصی رشته اهمیت زیادی دارد و بهتر است دانشجویان از طریق دورهها و کارگاههای انجمنهای علمی این مهارتها را بیاموزند.
شرکت در کارگاهها و کارآموزیها نیز بسیار مهم است. هرچه دانشجو زودتر با محیط صنعتی و آزمایشگاهی آشنا شود، توانایی او در پیوند دادن تئوری به عمل بیشتر خواهد شد. همچنین توصیه میکنم از ترم پنجم به بعد، با شرکتها و اساتید برای فرصتهای کارآموزی ارتباط برقرار کنند. هرچه دانشجو بیشتر در محیط صنعتی و آزمایشگاهی حضور داشته باشد، توانایی او در پیوند دادن مباحث تئوری با کاربرد عملی بیشتر خواهد شد.
بسپار- اگر به سال اول دانشگاه بازگردید، چه کاری را حتماً متفاوت انجام میدادید؟
آهویی: قطعاً همه توصیههایی که الان مطرح کردم، خودم هم از ابتدا اجرا میکردم. دروس را عمیقتر میخواندم، منابع انگلیسی را جدیتر دنبال میکردم، در دورههای عملی و کارگاهها بیشتر شرکت میکردم، با دانشجویان ارشد شبکهسازی میکردم و از اساتید فرصتهای بیشتری برای کار علمی درخواست میکردم. بهطور کلی، اگر برگردم به سال اول، تلاش میکنم هم از نظر علمی و هم از نظر عملی و مهارتی در سطح بالاتری قرار بگیرم.
بسپار- برنامه بعدی شما در مسیر علمی یا شغلی چیست؟
آهویی: بهتازگی در کنکور کارشناسی ارشد مهندسی پلیمر رتبه ۱۵ کسب کردهام و منتظر نتایج انتخاب رشته هستم. در ابتدا پذیرش دکتری مستقیم از یکی از دانشگاههای آمریکا داشتم، اما تصمیم گرفتم فعلاً در مقطع ارشد ادامه دهم.
در مورد مسیر شغلی، علاقهمندم در کنار تحصیل وارد صنعت شوم. انتخاب بین مسیر آکادمیک و صنعتی برایم دشوار است، زیرا هر دو جذابیت دارند، اما فکر میکنم تجربه صنعت برای تقویت توانمندیهای مهندسی و تبدیل شدن به یک مهندس پلیمر حرفهای بسیار مفید خواهد بود.
بسپار- این جایزه را میشناختید؟ از چه طریقی؟ و انگیزه شما برای شرکت در این رقابت چه بود؟
آهویی: جایزه کاوه را از طریق لینکدین شناختم. سال گذشته پستهای مربوط به برندگان را دیدم و همچنین صفحه مجله «بسپار» را دنبال میکردم و از همین طریق فراخوان دوره پنجم را دیدم. انگیزه اصلیام برای شرکت، محک زدن خودم بود تا بدانم در مقایسه با سایر فارغالتحصیلان پلیمر چه جایگاهی دارم.
با اینکه میدانستم رقابت سخت است و بیشتر رقبایم دانشجویان ارشد، دکتری و حتی پسادکتری با رزومههای قویتر هستند، اما علاقه داشتم شانس خود را امتحان کنم و جایگاهم را در جامعه پلیمر ایران بسنجیم.
