اختصاصی بسپار/ گفت و گوی بسپار با ایرج بازرگان، مدیرعامل نانو بسپار آیتک: صنعت نانو در ایران نیازمند توجه به بخش تحقیقات و بخش کاربردهای صنعتی است

بسپار/ایران پلیمر ایرج بازرگان: شرکت نانو بسپار آیتک با هدف استفاده از فناوری نانو در صنایع مختلف فعالیت خود را آغاز کرده و تاکنون موفق به تولید حدود ۷۰ محصول متنوع شده است. حوزه‌های کاری ما شامل نفت، سوخت، کشاورزی و بهداشت است. در بخش حفاری نفت، با به‌کارگیری فناوری نانو توانسته‌ایم کیفیت مواد مصرفی از جمله ضدخوردگی‌ها و امولسیفایرها را ارتقاء دهیم. به‌عنوان مثال، نانو بایوساید مصرفی در این بخش با غلظت کمتر، عملکرد مشابه یا بهتری ارائه می‌دهد. در بخش سوخت، محصولاتی خاص مانند کتان‌افزا تولید کرده‌ایم که می‌توانند جایگزین بسیاری از مواد خطرناک مورد استفاده شوند. در حوزه کشاورزی نیز موفق به تولید امولسیفایرهای سموم وارداتی، ماده جاذب آب با ظرفیت جذب ۵۰۰ برابر وزن خود و نانوکودها شده‌ایم. در بخش بهداشتی، محصولات متنوعی توسعه یافته‌اند که شامل دافع‌های حشرات گیاهی، حشره‌کش‌های گیاهی، ترکیبات ضدغبار و ضدبخار و کیسه‌های نگهداری مواد غذایی با فناوری نانو می‌شوند که ماندگاری مواد غذایی را افزایش می‌دهند و به سلامت خانواده کمک می‌کنند. این دستاوردها نشان‌دهنده توانمندی شرکت در تولید و عرضه محصولات مبتنی بر فناوری نانو در طول سالیان اخیر است.

در این نمایشگاه، ما سه محصول کاربردی جدید خود را معرفی کردیم که هر کدام نقش مهمی در صنایع مختلف دارند و ایران به آن‌ها نیازمند است. محصول اول، ماده جاذب آب است که هر یک گرم از آن توانایی جذب ۵۰۰ برابر وزن خود آب را دارد. محصول دوم، ترکیبی است که برای گوگردزدایی از گاز کاربرد دارد و محصول سوم، امولسیفایری است که برای جداسازی نفت از آب مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سه محصول، فرایندهای نوآورانه و کاربردی محسوب می‌شوند و نقش قابل توجهی در بهبود عملکرد صنعتی خواهند داشت.

صنعت نانو در ایران نیازمند توجه به دو بخش مجزا است.بخش تحقیقات و بخش کاربردهای صنعتی. در زمینه تحقیقات نانو، ایران در جایگاه چهارم جهان قرار دارد و تحقیقات فراوانی توسط دانشجویان و اساتید انجام می‌شود که نشان‌دهنده پیشتازی کشور در این حوزه است.
با این حال، بخش کاربردهای صنعتی هنوز جای کار دارد و بسیاری از یافته‌های علمی که به صورت مقالات یا پایان‌نامه ارائه می‌شوند، نیازمند انتقال به بخش عملی و صنعتی هستند. هرچند شرکت‌های نانویی در کشور شکل گرفته‌اند و فعالیت خوبی دارند، اما برای توسعه بیشتر این صنعت به حضور شرکت‌های بیشتر و حمایت‌های گسترده‌تر نیاز است.

محدودیت‌های تولیدکنندگان در ایران عمدتاً به نیروی انسانی و سرمایه برمی‌گردد. در حوزه نیروی انسانی، بسیاری از متخصصان و فارغ‌التحصیلان به دلیل مسائل مالی و اقتصادی کشور، مهاجرت می‌کنند که این موضوع یک چالش اساسی برای صنعت است. حفظ و تأمین نیروی متخصص داخلی، به‌ویژه دانشجویان و فارغ‌التحصیلان، اهمیت بسیار بالایی دارد. علاوه بر این، محدودیت سرمایه نیز یکی از موانع جدی است. متولیان امور باید به شرکت‌هایی مانند ما که در حال توسعه تکنیک‌ها و فناوری‌های نوین هستند، حمایت مالی و زیرساختی ارائه دهند تا بتوانیم وابستگی‌ها را کاهش داده و مسیر رشد صنعتی را ادامه دهیم. در واقع، نیروی انسانی و سرمایه دو عامل اصلی حرکت و توسعه صنعت به شمار می‌روند.

به نظر بنده، ما به برخی ترکیبات خاص وابستگی شدیدی داریم؛ موادی که وجودشان برای صنایع حیاتی است، مانند امولسیفایرهایی که در تولید نفت کاربرد دارند. علاوه بر این، در حوزه کشاورزی نیز نیازمند توسعه فناوری‌های نوین هستیم. برای مثال، خاک‌های کشور به تدریج قلیایی می‌شوند و برای حفظ کشاورزی پایدار باید به حالت اسیدی بازگردانده شوند. این مسائل فرصت‌های مهمی برای ورود فناوری نانو و توسعه راهکارهای نوآورانه در صنایع مختلف فراهم می‌کنند.

(ادامه دارد …)

متن کامل این گفت و گو را در شماره 277 دوماهنامه پوشرنگ از گروه مجلات بسپار که در نیمه آذرماه 1404 منتشر شده است، می خوانید.

در صورت تمایل به دریافت نسخه نمونه رایگان و یا دریافت اشتراک با شماره های ۰۲۱۷۷۵۲۳۵۵۳ و ۰۲۱۷۷۵۳۳۱۵۸ داخلی ۳ سرکار خانم ارشاد تماس بگیرید. نسخه الکترونیک این شماره از طریق طاقچه  و  فیدیبو  قابل دسترسی است.