اختصاصی بسپار/ گفت و گو با سید هادی احمدی، موسس و رئیس هیات مدیره ظریف پلیمر سپاهان: پیمانکارها بهدلیل نبود نظارت کافی و ضعف اخلاق حرفهای، زبالههای بیمارستانی را مستقیما دفن می کنند!
بسپار/ایران پلیمر شرکت ظریف پلیمر سپاهان، در زمینه تولید محصولات پلیمری مورد استفاده در پزشکی فعال است.
در زمان آغاز به کار شرکت در سال ۱۳۷۴، هادی احمدی، دانشجوی سال اول رشته مهندسی مکانیک بود.
وی در گفت و گو با خبرنگار بسپار گفت: فعالیت اولیه ما در حوزه تجهیزات پزشکی نبود، اما در فاصله کوتاهی از تولیدات صنعتی به سمت تولید محصولات پزشکی حرکت کردیم. از ابتدا هدف ما، شناسایی و حل مسائلی بود که بتواند به بهبود روند سیستم بهداشتی کشور کمک کند.
برای مثال، معضل “برفک دهان نوزادان” که بیش از ۴۰ سال در کشور اپیدمی شده بود و از نوزادی به نوزاد دیگر منتقل میشد، به سینه مادر سرایت میکرد و منجر به بروز شقاق سینه می شد. ما با بازطراحی و بهبود محصول پوآر موجود در بازار، این مشکل را تا حد زیادی برطرف کردیم. نمونه دیگر، شناسایی بیماریهای واژینال شایع در میان بانوان بود که از طریق پایش کلینیکهای بهداشتی، به آن پی بردیم و در مسیر طراحی و تولید تجهیزات مرتبط با بهداشت زنان نیز گام برداشتیم. در حال حاضر، بیش از ۱۰۰ قلم کالا در سبد محصولات شرکت ما قرار دارد. برخی از پلیمرها، مانند پلیاستایرنها، بهطور کلی گرید پزشکی ندارند، اما بهدلیل تماس با مخاط خارجی بدن، میتوان از مواد فودگرید در تولید آنها استفاده کرد. در مقابل، موادی که در تماس مستقیم با اجزای داخلی بدن قرار دارند—مانند لولههای پزشکی—لازم است حتماً از مواد اولیه مدیکالگرید استفاده شود.
دنیای مواد پلیمری بسیار گسترده است و حتی پلاستیکهای گرید پزشکی نیز تنوع بالایی دارند و میتوان با فرمولهای مختلف، آنها را تولید کرد. انتخاب مواد اولیه مناسب برای تولید تجهیزات پزشکی، تنها به داشتن برچسب “مدیکالگرید” بسنده نمیکند؛ بلکه باید خواص زیستی، شیمیایی و ایمنی آنها نیز به دقت بررسی شود. متأسفانه برخی از شرکتها از گریدهای غیرپزشکی در تولید محصولاتی مانند پوآر استفاده میکنند که مستقیماً سلامت مصرفکننده را به خطر میاندازد.
ما اما ترجیح میدهیم مسیر دشوار استفاده از مواد استاندارد و باکیفیت را طی کنیم تا از سلامت و رضایت مصرفکننده اطمینان حاصل کنیم. یکی دیگر از دغدغههای ما، حفظ کیفیت مواد اولیه تا زمان استفاده در دستگاه است، چرا که این مواد ممکن است در اثر رطوبت، خواص فیزیکی خود را از دست بدهند. همچنین قابلیت استریل شدن محصولات پس از تولید، از معیارهای اساسی ما در انتخاب مواد محسوب میشود.
بسپار- با توجه به اهمیت رعایت استانداردهای بهداشتی، چگونه فرآیندهای تولید در اتاقهای تمیز شرکت مدیریت میشود و چه چالشهایی در این زمینه وجود دارد؟ بهویژه در شرایط کنونی با قطعیهای مکرر برق و …
احمدی: اگر بخواهم صادقانه بگویم، بزرگترین چالش در استفاده از اتاق تمیز در ایران، عدم برخورد یکسان با تولیدکنندگان است. ما بهطور مثال از شرکتی در تهران بازدید داشتیم که یک قطعه بسیار حساس پزشکی را در شرایطی کاملاً غیر بهداشتی و اصطلاحاً بهصورت “زیرپلهای” تولید میکرد. در کنار چنین شرکتهایی، واحدهایی وجود دارند که با استانداردهای بالا و صرف هزینههای سنگین، تولیدات خود را در اتاقهای تمیز واقعی انجام میدهند.
مساله دیگر، هزینه بالای راهاندازی و نگهداری اتاق تمیز است. بسیاری از شرکتها علیرغم وجود استانداردها، به دلیل همین هزینهها از آن صرفنظر میکنند. چنانچه استفاده از این فضاها بهصورت عادلانه و برای همه اجباری شود، هزینه تمامشده محصول برای همه برابر خواهد بود و دولت نیز میتواند از شرکتهایی مانند ما که بهصورت اصولی کار میکنند، حمایت مؤثرتری به عمل آورد.
از سوی دیگر، قطعیهای برق مانند قطع جریان خون در بدنه صنعت است. تأثیر آن تنها فنی نیست؛ بلکه پیامدهای فرهنگی نیز دارد. وقتی دو روز در هفته برق قطع میشود، کارگران به مرور این ذهنیت را پیدا میکنند که میتوانند این روزها را بهعنوان روزهای غیرکاری تلقی کنند و حاضر به کار در سایر روزها نیز با بیمیلی خواهند بود. متأسفانه ما در شرایطی قرار داریم که نه تنها باید برای کیفیت تولید تلاش کنیم، بلکه باید دغدغه تأمین برق را هم داشته باشیم. این در شأن یک کارآفرین نیست که با وجود سرمایهگذاری قابل توجه، نتواند بهرهبرداری مؤثر از تجهیزات خود داشته باشد.
بسپار- آیا شرکت در زمینه تولید محصولات پلیمری از فناوریهای نوینی مانند نانوپلیمرها یا پلیمرهای زیستتخریبپذیر بهرهبرداری کرده است؟ در صورت مثبت بودن، چه مزایایی در محصولات نهایی مشاهده شده است؟
احمدی: شرکت ما از توان فنی برای تولید محصولاتی مانند بالون قلبی در مدت زمان سه ماه برخوردار است، اما متأسفانه در حوزه دریافت مجوزها و حمایتهای دولتی با مشکلات جدی مواجه هستیم. نه ارز دولتی به ما تعلق گرفته و نه تسهیلات گمرکی برای واردات مواد اولیه فراهم شده است. بهطور کلی، تکنولوژی زمانی معنا پیدا میکند که امنیت سرمایهگذاری وجود داشته باشد. در شرایط فعلی، تا این امنیت فراهم نشود، حرکت بهسوی نوآوری در تولید، در حد آرزو باقی میماند.
بسپار- با توجه به دریافت گواهینامههای مختلف توسط مجموعه شما، چگونه این استانداردها در فرآیندهای تولید و کنترل کیفیت پیادهسازی شدهاند و چه تأثیری بر کیفیت محصولات و صادرات احتمالی داشتهاند؟
احمدی: اولین گواهینامهای که دریافت کردیم، ISO 9002 در سال ۱۳۷۵ بود. در آن زمان، ایزوها تنها سه نوع بودند: 9001، 9002 و 9003. آن دوره، بیشتر جنبه آموزشی داشت تا کاربردی. بعدها، با تغییر و تکامل استانداردها، ایزوهای جدید بر پایه ساختار اولیه ما پیادهسازی شدند. گواهینامههای سیستمهای مدیریت کیفیت باید نقش ناظر و کنترلکننده کیفیت در سازمان را ایفا کنند. در سفری که بهعنوان مشاور سیستم به استرالیا داشتم، مشاهده کردم که دستورالعملهای تعریفشده در شرکت ما، برای یک شرکت پزشکی در استرالیا نیز کارآمد و قابلاجرا بود. این موضوع، اطمینان مرا نسبت به درستی مسیر ساختاری شرکت دوچندان کرد.
بسپار- چه برنامههایی برای تحقیق و توسعه محصولات جدید در زمینه تجهیزات پزشکی پلیمری در شرکت دارید؟ آیا همکاریهایی با دانشگاهها یا مراکز تحقیقاتی نیز دارید؟
احمدی: تحقیق و توسعه محصولات جدید، همواره بخشی از ساختار فکری و اجرایی ما بوده است، اما شرایط فعلی فضای اقتصادی و اجرایی کشور، امکان حرکت مؤثر در این مسیر را از ما و سایر تولیدکنندگان سلب کرده است.
بسپار- با توجه به افزایش نگرانیها درباره پسماندهای پزشکی، چه اقداماتی برای تولید محصولات پلیمری زیستتخریبپذیر یا قابلبازیافت در شرکت انجام دادهاید؟
احمدی: در جهان، جریانی تحت عنوان نئولیبرالیسم شکل گرفته که پشت آن فلسفهای وجود دارد با این مضمون که “حق با چیزی است که بازار تعیین میکند.” متأسفانه این دیدگاه به کشور ما نیز رسوخ کرده است. اجرای پروژههای زیستمحیطی نیاز به حمایتهای فراگیر دارد. در زمان همهگیری کرونا، بخشنامههایی صادر شد که طبق آن، تولید ماسک و گان نیاز به ثبت در سامانه نداشت و میتوانست مستقیماً به بیمارستانها عرضه شود. این رویه هنوز هم ادامه دارد و اجازه ورود محصولاتی به مراکز درمانی را میدهد که از حداقلهای ایمنی و بهداشت برخوردار نیستند.
ما مطالعات اولیهای در حوزه زیستتخریبپذیری انجام دادهایم و اگر شرایط برای تولید مهیا شود، توانایی اجرای آن را داریم. اما نگرانی بزرگتر، نحوه دفع زبالههای پزشکی است. بسیاری از بیمارستانها موظفاند زبالههای خود را اتوکلاو کرده و سپس دفن کنند، اما در عمل، پیمانکارها بهدلیل نبود نظارت کافی و ضعف اخلاق حرفهای، زبالهها را مستقیماً دفن میکنند. در این میان، بافتهای انسانی نیز ممکن است در طبیعت رها شده و باعث شیوع بیماری شوند.
بسپار- آیا شرکت صادرات هم دارد؟ در صورت مثبت بودن، با چه چالشهایی در این مسیر مواجه هستید و چگونه آنها را مدیریت میکنید؟
احمدی: صادرات ما در گذشته بسیار فعالتر بود. به کشورهایی در شمال آفریقا، حوزه دریای خزر و حتی اوکراین صادرات داشتیم. اما در حال حاضر، بهدلیل مشکلاتی مانند نقلوانتقال ارز، ناچار شدیم صادرات را به کشورهایی محدود کنیم که شیوههای غیرمستقیم را میپذیرند، مانند عراق. برخی از محصولات ما بهصورت واسطهای صادر میشوند و در آمار صادرات ما ثبت نمی شوند. امید داریم که مشکلات مالی و ارزی حل شوند تا بتوانیم از تمامی ظرفیتهای صادراتی خود در بخش پزشکی بهرهبرداری کنیم.
بسپار- و سخن پایانی؟
احمدی: من در ۲۱ سالگی با ایرانخودرو قرارداد تولید چراغ خودرو بستم. مواد اولیه را از هلند وارد میکردم و شخصاً اقدام به تولید میکردم. تعاملات آنقدر ساده و روان بود که یک جوان ۲۱ ساله میتوانست با یکی از بزرگترین خودروسازان کشور قرارداد ببندد. حالا اما، یک سال است دستگاه من در چین آماده است و هنوز نتوانستهام آن را از گمرک ترخیص کنم، با اینکه حتی ارز دولتی هم نمیخواستم. در حال حاضر، السی وجود ندارد، قراردادهای بزرگ تنها در اختیار افراد خاص قرار میگیرد و ما با وجود سرمایهگذاری سنگین، نمیتوانیم کار خاصی انجام دهیم. شرایط بسیار دشوار شده است.
انتظار ما این است که بیعدالتیها در رفتار با تولیدکننده بیشتر از این نشود. بهخصوص در اصفهان که استانداردها بسیار سختگیرانه است، در حالی که در نقاط دیگر، مجوز تولید در شرایط غیر بهداشتی بهراحتی صادر میشود. ناترازی برق و گاز در فصول مختلف نیز مشکلات ما را دوچندان کرده است. امیدوارم مسیر تولید کمی هموارتر شود تا بتوانیم نفس بکشیم.
(ادامه دارد …)
متن کامل این گفت و گو را در شماره 273 ماهنامه بسپار که در نیمه تیرماه 1404 منتشر شده است، می خوانید.
در صورت تمایل به دریافت نسخه نمونه رایگان و یا دریافت اشتراک با شماره های ۰۲۱۷۷۵۲۳۵۵۳ و ۰۲۱۷۷۵۳۳۱۵۸ داخلی ۳ سرکار خانم ارشاد تماس بگیرید. نسخه الکترونیک این شماره از طریق طاقچه و فیدیبو قابل دسترسی است.
