ده روند برتر فناوری در صنعت پلاستیک و لاستیک در سال ۲۰۲۵/ چرا این روندها اهمیت دارند؟

گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ ایران پلیمر صنعت جهانی پلاستیک و لاستیک در سال ۲۰۲۵ وارد مرحله‌ای تازه از تحول شد؛ مرحله‌ای که در آن نوآوری فناورانه به نیروی محرک اصلی برای افزایش رقابت‌پذیری، عبور از چرخه‌های اقتصادی و حرکت به‌سوی توسعه زیست‌پایدار تبدیل شد. تغییرات انرژی، موانع تجاری و اهداف کاهش کربن فضای این صنعت را دگرگون کردند و در کنار آن، هوشمندسازی تولید، دیجیتالی‌سازی و ظهور مواد پیشرفته باعث شدند تا آینده‌ای تازه برای این بخش ترسیم شود.

گزارش «Top 10 Technology Trends in Plastics and Rubber in 2025» که از سوی Adsale Plastics Network منتشر شد، مسیر نوآوری و چشم‌انداز آینده صنعت فرایندهای بسپار را در سال ۲۰۲۵ مشخص کرد.

ده روند کلیدی فناوری در سال ۲۰۲۵

۱. پلاستیک و لاستیک بازیافتی با ارزش‌افزوده زیاد (High-Value Recycled Plastics and Rubber)

۲. زیست‌بسپارها (Biopolymers)

۳. مواد سبک و افزودنی‌های عاملدار (Lightweight, Functional Materials and Additives)

۴. مواد نرم و پوست‌دوست (Skin-Friendly Soft Materials)

۵. بازیافت کم‌کربن (Low-Carbon Recycling)

۶. فیلم‌های عاملدار و آمایش سطحی (Surface Treatment)

۷. قالب‌گیری تزریقی هوشمند و فناوری‌های کمکی (Intelligent Injection Molding and Auxiliary Technologies)

۸. رانشگری (Extrusion) و فناوری‌های کمکی با بهره‌وری انرژی (Energy-Efficient Extrusion and Auxiliary Technologies)

۹. فناوری‌های دمشی چندلایه و چندحفره‌ای (Multi-Layer, Multi-Cavity Blow Molding Technologies)

۱۰. خودکارسازی و سامانه‌های تولید هوشمند (Automation and Smart Manufacturing Technologies)

این ده روند، نقشه‌راه آینده صنعت را شکل دادند؛ که در آن زیست‌پایداری (Sustainability) و کارکرد هوشمند، محور اصلی توسعه خواهد بود.

زیست بوم همکارانه؛ از داده تا نوآوری

یکی از موضوعات کلیدی در سال ۲۰۲۵، حرکت به‌سوی زیست بوم همکارانه در قالب‌گیری تزریقی است. فناوری‌هایی هم‌چون قالب‌گیری چندرنگ و یکپارچه‌سازی لاستیک سیلیکونی مایع (Liquid Silicone Rubber – LSR) به جریان اصلی تبدیل شدند. این نوآوری‌ها باعث کاهش تغییرات فرایندی، بهینه‌سازی چرخه تولید و افزایش آزادی طراحی در ساخت قطعات پیچیده شدند.

در همین حال، قالب‌های پرحفره به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای صنایعی مانند بسته‌بندی و تجهیزات پزشکی بدل شدند؛ زیرا در آن ها ظرفیت زیاد و یکنواختی تولید اهمیت حیاتی داشت.

از سوی دیگر، سامانه‌های موتور سروو با اتصال به شبکه‌های حسگر و خوارزمیک(الگوریتم‌)های هوشمند، به قلب کنترل‌های دقیق تبدیل شدند. این تحول، مسیر ادغام داده‌ها و حرکت به‌سوی یک زیست بوم یکپارچه شامل به‌هم‌پیوستگی تجهیزات، یکپارچه‌سازی کارکردها و بهینه‌سازی فرایندها را هموار کرده است.

نمونه‌های شاخص فناوری در سال ۲۰۲۵

• ENGEL | e-victory Tie-Bar-Less Injection Molding System
  این سامانه با طراحی بدون میله، نیروی گیره را از ۱۶۰ تن به ۱۰۰ تن کاهش داده، در حالی‌که هم‌چنان با قالب‌های متنوع سازگار است. این نوآوری امکان افزودن پودمان های کارکردی مانند جداسازی حفره یا واحدهای پس‌فراورش را در فضای محدود فراهم آورده است.
• Yizumi | Parallel Four-Color Multi-Layer Injection Molding
  این سامانه با طرح موازی دوبل، تولید چهارنمایه‌ای (چهاررنگ) را در یک چرخه ممکن کرده است. واحدهای تزریق پودمانی (Modular) آن امکان تنظیم چنده زنی (dosing) مواد را فراهم آوردند تا هم تولید انبوه و هم سفارشی‌سازی کوچک‌مقیاس پوشش داده شود.
• Deeplus | Micro LSR Two-Color Injection Auxiliary Unit
  این واحد با حجم تزریق حداکثر ۶۰ سی‌سی به دستگاه‌های مختلف متصل می شود و امکان قالب‌گیری دونمایه‌ای از بسپارهای مهندسی و LSR روی یک دستگاه واحد را ایجاد می کند.
• MultiTech | All-Electric Vertical Rotary Injection Molding Machine
  این ماشین با سرعت تزریق ۵۰۰ میلی‌متر بر ثانیه و فشار ۳۵۰ مگاپاسکال، بیش از ۹۰ درصد  کاربردهای دقیق در الکترونیک و تجهیزات پزشکی را پوشش می دهد.
• Hongrita | Multi-Material Stack Rotating Mold
  با سازه سروومحور افقی، بهره‌وری قالب‌گیری چندماده‌ای را دو برابر کرده و در عین حال نیاز به فضای قالب را کاهش داده است.
• TK Mold | High-Precision 128-Cavity Mold System
  این سامانه تا ۱۲۸+۱۲۸ حفره را پشتیبانی می کند و در تولید درپوش خمیردندان و درپوش جعبه، چرخه زمانی را به ۱۱/۵ ثانیه می رساند؛ یعنی دو برابر بهره‌وری نسبت به قالب‌های ۶۴ حفره‌ای.
• KraussMaffei | powerPrint Large-Scale 3D Printing System
  با فناوری FGF (Fused Granulate Fabrication)، امکان چاپ سه‌بعدی قطعات بزرگ تا حجم ۱۰ مترمکعب را فراهم می کند. این سامانه با افشانک رانشگری توانست تا ۷۰ کیلوگرم بر ساعت ماده را فرآوری کند، در حالی‌که میانگین صنعت تنها ۲۰ تا ۳۰ کیلوگرم است.
• Demag | ActiveFlowBalance Intelligent Filling Balance
  با استفاده از موتورهای سرووی کم‌اینرسی، پرشدگی متوازن حفره‌ها به‌صورت خودکار انجام می شود و یکنواختی محصول افزایش می یابد.
• Welltec | 1100HD Ultra-Large All-Electric Injection Molding Machine
  این ماشین دقت تزریق در حدود ±۰/۰۳ میلی‌متر را محقق کرده است و برای تولید دقیق در خودرو، لوازم خانگی و روشنایی کاربرد دارد.
• WITTMANN Group | Wittmann 4.0 One-Stop Intelligent Injection Molding System
  این سامانه یکپارچه، از مدیریت مواد تا کنترل انرژی را پوشش می دهد و سطح تازه‌ای از تولید هوشمند را در صنعت بسپار به نمایش می گذارد.

نگاهی تحلیلی؛ چرا این روندها اهمیت دارند؟

نکته کلیدی در تمام این فناوری‌ها، حرکت از بهره‌وری صرف به‌سوی ارزش‌آفرینی زیست‌پایدار است. وقتی ماشینی از KraussMaffei توانسته است بهره‌وری رانشگری را بیش از دو برابر کند، این به معنای صرفه‌جویی منابع و کاهش پسماند خواهد بود. یا وقتی Haitian توانست داده‌ها را میان ماشین و سامانه‌های بالادستی به اشتراک بگذارد، یک گام بزرگ در راستای دیجیتالی‌سازی زنجیره تولید برداشته است.

به بیان دیگر، این روندها نشان می دهند که آینده صنعت بسپار تنها در افزایش سرعت یا ظرفیت خلاصه نمی‌شود؛ بلکه زیست‌پایداری، انعطاف‌پذیری و هوشمندی سه ضلع اصلی رقابت جهانی خواهند بود.