فشرده خبرهای دوران خاموشی/ از قطعی و اختلال اینترنت و تبعات آن
بسپار/ ایران پلیمر در بازهای که قطعی و اختلال گسترده اینترنت، فضای ارتباطی و اطلاعرسانی کشور را با محدودیت جدی مواجه کرده بود، بخش مهمی از تبعات اقتصادی، فناورانه و اجتماعی این خاموشیها کمتر دیده و شنیده شد. در شرایطی که دسترسی محدود به شبکه، امکان بازتاب منظم اخبار و روایت دقیق پیامدها را سلب کرده بود، آسیبها بهتدریج و بهصورت پنهان بر پیکره اقتصاد دیجیتال، کسبوکارها، استارتاپها و حتی همکاریهای علمی و تجاری انباشته شد.
اکنون و از امروز، با نگاهی جامعتر، به مرور فشرده مهمترین اخبار، اظهارنظرها و برآوردهای رسمی و میدانی درباره قطعی و اختلال اینترنت میپردازیم. از خسارتهای میلیاردی به اقتصاد دیجیتال و بنگاههای کوچک و متوسط، تا محدودیت دسترسی فعالان اقتصادی، تعلیق پروژههای فناورانه و تأثیر مستقیم این خاموشیها بر اعتماد، سرمایهگذاری و آینده زیستبوم نوآوری کشور. اخباری که عمدتاً در روزهای خاموشی اینترنت منتشر شدند، اما پیامدهای آنها همچنان ادامه دارد.
پیامدهای ساختاری قطع اینترنت بر اقتصاد دیجیتال
قطع و محدودیت اینترنت در ایران از یک اختلال مقطعی فراتر رفته و به یک متغیر ساختاری آسیبزا تبدیل شده است. این پدیده علاوه بر محدود کردن دسترسی کاربران، به طور مستقیم حیات کسبوکارها، پایداری پروژههای فناورانه و توسعه فناوریهایی مانند هوش مصنوعی را تهدید میکند. اقتصاد دیجیتال کشور در زمان خاموشیها با کاهش شدید فروش، اختلال در تراکنشها و زنجیره تأمین مواجه میشود. برآوردها حاکی از خسارات روزانه دهها میلیون دلاری است که کسبوکارهای کوچک و متوسط فناوری را بیشتر تحت تأثیر قرار داده و در مواردی منجر به تعلیق فعالیت یا ورشکستگی شده است.
اثرات مخرب خاموشی اینترنت بر همکاریهای علمی و استارتاپها
یک کارشناس با هشدار درباره پیامدهای قطع اینترنت، آن را برای همکاریهای علمی «ویرانگر» توصیف کرد. اثرات شامل لغو پروژههای بینالمللی، قطع ارتباط پژوهشگران با مجلات، تعدیل نیرو، تعطیلی استارتاپها و اخراج خاموش محققان از پروژههای خارجی است. وی تأکید کرد در زمان خاموشی، ایدهای شکل نمیگیرد و حتی سرویسهای داخلی مانند نقشه و حملونقل دچار اختلال شدید میشوند. استارتاپها نیز با سه سناریوی مرگبار مواجهند: وابستگی به سرور خارجی، وابستگی به موتور جستوجوی خارجی یا گرفتاری در ناپایداری شبکه داخلی. به گفته وی، این وضعیت مانند «اتاق ICU بدون اکسیژن» است.
اعلام خسارت روزانه ۵ همتی قطع اینترنت توسط وزیر ارتباطات
وزیر ارتباطات تأیید کرد که قطعیهای اخیر اینترنت روزانه حدود ۵۰۰ میلیارد تومان به هسته اقتصاد دیجیتال و نزدیک به ۵ هزار میلیارد تومان به اقتصاد کلان کشور خسارت وارد کرده است. با توجه به اشتغال حدود ۱۰ میلیون نفر در این حوزه و تابآوری محدود کسبوکارها، نیاز به اقدام فوری برای کاهش آسیبها ضروری است.
وضعیت نامطمئن و محدود دسترسی تجار به اینترنت
اگرچه برخی مسئولان از بهبود دسترسی خبر میدهند، گزارشهای میدانی حاکی از محدودیت شدید است. طبق گفته فعالان اقتصادی:
دسترسی معمولاً تنها در محل اتاقهای بازرگانی و تحت نظارت، آن هم برای حدود ۲۰ دقیقه و غالباً فقط برای چک کردن ایمیل فراهم است.
دسترسی به پیامرسانهای خارجی بهصورت مقطعی و ناپایدار است.
برخی تجار برای ارتباط مجبور به سفر به نزدیکی مرزها و استفاده از رومینگ شدهاند.
حتی برخی اعضای هیئتنمایندگان اتاق تنها به ایمیل و اینترنت داخلی دسترسی دارند.
پیادهسازی سیاست تکنرخی ارز و چالشهای پیشرو
۵٠درصد بنگاههای کوچک امکان استمرار فعالیت ندارند
رئیس اتاق ایران با اشاره به ناآرامیهای اخیر و فشار معیشتی شدید بر مردم، هشدار داده است که حداقل ۵۰ درصد بنگاههای کوچک کشور در آستانه توقف فعالیت قرار دارند. به گفته صمد حسنزاده، بستههای حمایتی فعلی دولت پاسخگوی نیازهای تولید و معیشت نیست.
او تصریح کرد که مشکلات معیشتی مردم سنگین است و افزایش قیمتها با درآمدها، یارانهها و بستههای معیشتی موجود همخوانی ندارد و این فشار با نزدیک شدن به ماه رمضان و عید نوروز بیشتر خواهد شد. در بخش تولید نیز افزایش نرخ ارز و قیمت مواد اولیه، ادامه فعالیت را بسیار نگرانکننده کرده و احتمال تعطیلی بنگاهها و بیکاری کارگران در ماههای آینده وجود دارد. وی مشکل دیگر را دسترسی ناعادلانه به تسهیلات عنوان کرد و گفت حمایتهای دولت عمدتاً به بنگاههای بزرگ و دارای ارتباط میرسد و بنگاههای کوچک به دلیل ناتوانی در ارائه تضامین لازم، نمیتوانند از این تسهیلات استفاده کنند. حسنزاده در پایان هشدار داد که اگر برای این مشکلات بهویژه پس از فروردین و اردیبهشت تدبیری اندیشیده نشود، با بحران جدی مواجه خواهیم شد.
برگزاری نمایشگاه تلکام به تعویق افتاد
بیست و ششمین نمایشگاه بینالمللی مخابرات و فناوری اطلاعات (ایران تلکام) که قرار بود از دوم تا پنجم بهمنماه برگزار شود، با تأخیر مواجه شده و تاریخ جدید آن متعاقباً اعلام خواهد شد. این تصمیم توسط شورای سیاستگذاری نمایشگاه اتخاذ شد و متولیان علت آن را ارتقای کیفیت و حفظ اعتبار این رویداد مهم تخصصی عنوان کردهاند.
بسته حمایتی معاونت علمی برای شرکتهای دانشبنیان آسیبدیده از اختلال اینترنت
معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با هدف جبران کاهش نقدینگی شرکتهای دانشبنیان آسیبدیده از اختلالات اینترنت، یک بسته حمایتی ویژه معرفی کرده است. شرکتهایی که در سال ۱۴۰۳ فروش کل آنها کمتر از ۱۰۰۰ میلیارد ریال باشد، در اولویت دریافت این تسهیلات قرار میگیرند. شرایط دیگر شامل نداشتن مطالبات معوق بانکی، چک برگشتی و بدهی مالیاتی مشمول ماده ۱۶۸ است و مبلغ درخواستی حداکثر میتواند ۱۰ برابر سرمایه ثبتی شرکت باشد. این تسهیلات با نرخ مصوب بانک مرکزی، بر مبنای میزان آسیب و معادل ۱ تا ۳ ماه حقوق پرسنل متخصص محاسبه شده و دوره بازپرداخت حداکثر ۱۲ ماه دارد.
متقاضیان میتوانند از ۸ تا ۱۸ بهمنماه از طریق سامانه غزال (ghazal.inif.ir) درخواست خود را ثبت کنند.
