ولکانیزاسیون سبز؛ آیندهای بدون ردپای کربن بالا
بسپار/ایران پلیمر صنعت لاستیک با قوانین سختگیرانه جدید اتحادیه اروپا روبهرو شده، از ۲۰۲۸ باید گزارشهای محیطزیستی بدهند، تا ۲۰۳۵ آلودگی را نصف کنند و تا ۲۰۵۰ به آلایندگی صفر برسند. بنابراین انتخاب مواد پخت باید با LCA و ردیابی ردپای کربن همسو شود. مقاله دقیقاً این بستر را توضیح میدهد و میگوید Silox راهبرد خود را بر تجهیزات تمامبرقی، قرارداد برق سبز و افزایش سهم مواد بازیافتی/زیستپایه بنا کرده است.
صنعت لاستیک سالهاست برای ولکانیزاسیون به اکسید روی (ZnO) و سامانههای گوگردی متکی است. اما مشکل اینجاست:
چرا ZnO (اکسید روی) اینقدر مهم است؟
دوز مصرفی کم: معمولاً ۳–۵ phr (قسمت در صد لاستیک) مصرف میشود.
اما نقش حیاتی دارد: ZnO به همراه اسیدهای چرب (مانند استئاریک اسید) در سیستم پخت گوگردی، کمپلکس روی-گوگرد تشکیل میدهد و در واقع کاتالیست فعالساز ولکانیزاسیون است.
بدون ZnO، واکنشهای گوگردی کند یا ناقص میشوند، و لاستیک به سختی به خواص مطلوب (استحکام، الاستیسیته، مقاومت حرارتی) میرسد.
چرا حساسیت و سختگیری روی ZnO؟
– اثر زیستمحیطی: یون Zn²⁺ محلول در آب، برای میکروارگانیسمها و اکوسیستمهای آبی سمی است. حتی رهش جزئی از شستوشوی قالبها یا پساب کارخانه میتواند استانداردهای زیستمحیطی را نقض کند.
– مقررات REACH (اتحادیه اروپا): ZnO بهعنوان مادهای با Aquatic Chronic 1 (خیلی سمی برای آبزیان) طبقهبندی شده است. بنابراین هر تولیدکنندهای در اروپا باید میزان مصرف، رهش و چرخه عمر آن را گزارش دهد.
– ردپای کربن: فرآیند تولید ZnO انرژیبر است (بهخصوص روش حرارتی) و انتشار CO₂ قابل توجهی دارد (~4 kg CO₂ به ازای هر 1 kg ZnO).
راهحل های اراده شده چیا هستن ؟
– روش تولید (precipitation) → سطح ویژه بالاتر، دوز مصرفی کمتر، انتشار CO₂ پایینتر.
– محصولات ActiECO+ و ActiECO+ Green → پراکنش سریعتر، گردوغبار کمتر، رهش روی پایینتر، ردپای کربن نصف ZnO کلاسیک.
– بهبود فرایند کارخانه → کیفیت سطحی بهتر، قالب تمیزتر، بهداشت شغلی بالاتر.
– نقشه راه آینده → احداث کارخانه ZnO نزدیک به کربنخنثی.
پتنتها: Silox تاکنون سه پتنت در این حوزه ثبت کرده که شامل:
– فرمولاسیونهای نوین ZnO فعالشده.
– بایندرهای زیستپایه برای کاهش رهش روی.
– فرایندهای نوین تولید ZnO با انرژی کمتر.
هدف نهایی: حفظ کارایی پخت گوگردی + رعایت سختترین استانداردهای زیستمحیطی اروپا.
راستی در ایران به کدام سمت می رویم ؟ آیا متولیان ماهم از این دغدغه ها دارند؟
مرجع: Rubber World
ترجمه: دکتر پیمان عزتی
