نشستی با حضور تنی چند از اعضای انجمن تولیدکنندگان پلی یورتان: صنعتی که 7 زنجیره کلیدی اقتصاد کشور را تامین میکند اما پشت سد ارز و لجستیک مانده است!
بسپار/ ایران پلیمر صنعت پلییورتان ایران در نقطهای حساس میان تحولات جهانی، رقابت منطقهای و فشارهای تأمین مواد اولیه قرار دارد. نقطهای که در آن، امارات به هاب اصلی تبادلات، صادرات و شکلدهی به شبکههای تأمین پلییورتان منطقه تبدیل شده است. نمایشگاه تخصصی UTECH دوبی امسال، بیش از هر دوره دیگری نشان داد که مسیر آینده این صنعت، صرفاً در عرضه محصول خلاصه نمیشود؛ بلکه در برندسازی، دیپلماسی تجاری، استانداردسازی و گذار به فناوریهای زیستسازگار تعریف خواهد شد.
در نشست پیشرو، مهندس رفیعی (سپهر دنیا)، مهندس تربتی (هلدینگ مواد مهندسی مکرر)، مهندس شهمیرزادی (هلدینگ رازین)، با اتکا به تجربه دو دهه فعالیت در بازار منطقه، تصویری روشن از ظرفیتهای فنی ایران، چالشهای سیاستگذاری و الزام حرکت به سوی زنجیره تأمین هوشمند و رقابتی ارائه داده اند. دکتر بری، دبیر انجمن هم نقطه نظرات خود و انجمن را منعکس کرد.
رفیعی: بیش از ۲۵ سال است که در امارات فعالیت داریم. پیش از برگزاری نمایشگاه تخصصی پلییورتان، تنها رویدادی که تا حدودی با حوزه فعالیت ما همراستا بود، نمایشگاه صنعت ساختمان بود و سالها در آن حضور داشتیم. اما طی چهار سال اخیر و با شکلگیری نمایشگاه تخصصی پلییورتان، حضور در نمایشگاه ساختمان را کنار گذاشتیم و به این رویداد تخصصی پیوستیم، چرا که ارتباط مستقیم و بسیار عمیقتری با صنعت ما دارد.
نمایشگاه ساختمان بخشی از فعالیتها را پوشش میداد، اما نمایشگاه پلییورتان، گستره کامل زنجیره این صنعت را در بر میگیرد. بنابراین حضور ما در این نمایشگاه، گامی طبیعی در جهت ورود به بستر حرفهایتر و تخصصیتر بهشمار میآید. امیدواریم به زودی این نمایشگاه را در کشور هم پایه گذاری کنیم. همانگونه که مستحضرید، نمایشگاه دو وجه اصلی دارد: نخست، اعلام حضور و نمایش استمرار فعالیت شرکت، اینکه مجموعه همچنان پویا، زنده و فعال در بازار حضور دارد. سالها شرکت در نمایشگاه صنعت ساختمان دبی با اینکه بسیاری از فعالان صنعت، ما را میشناختند و با ما کار می کردند، اما حضور در نمایشگاه بهنوعی تأکید دوباره بر تداوم فعالیت و حضور مؤثر در بازار بود. وجه دوم، ابعاد تجاری و توسعه بازار است که به مؤلفههای متعددی مانند تبلیغات، دعوت هدفمند، شرایط بازار و وضعیت اقتصادی منطقه وابسته است.
در این دوره نیز با دو برند ـ ایرانی و اماراتی ـ حضور داشتیم. هر مجموعه اهداف خاص خود را برای حضور در نمایشگاه تعریف کرده بود، از جمله جذب مشتریان جدید و همچنین ارتباط با تأمینکنندگان بینالمللی حاضر در نمایشگاه. در این رویداد، مجموعه کاملی از محصولات پلییورتان در دو بخش صلب (Rigid) و انعطافپذیر (Flexible) با تنوع کامل ارائه شد تا مشتریان و فعالان صنعت با ظرفیتها و گستره محصولات ما آشنا شوند.
مجله پلییورتان- لطفاً اهداف اصلی شرکت از حضور در این نمایشگاه را توضیح دهید. آیا موفق شدید به این اهداف دست پیدا کنید؟ تمرکز شما در این نمایشگاه بیشتر بر فروش محصولات بود یا برقراری ارتباط با تأمینکنندگان و شرکای تجاری؟
رفیعی: در کنار اهداف اصلی حضور، برندینگ و تثبیت نام تجاری برای ما اهمیت ویژه داشت. علاوه بر این، برای مذاکره و تأمین اقلام مورد نیاز برنامهریزی دقیق انجام داده بودیم که خوشبختانه بخش تأمین محقق شد. هرچند به دلیل شرایط بازار و شرایط اقتصادی منطقه، تحقق اهداف تجاری نسبت به سالهای گذشته کاهش داشت و در بهترین حالت میتوان گفت حدود ۵۰ درصد اهداف محقق شد.
تربتی: شرکت ما یک مجموعه ثبتشده در امارات با سابقه حدود ۲۰ سال فعالیت اقتصادی است و حضور ما در این دوره از نمایشگاه، ذیل همین شرکت انجام شد. در واقع این بار با نام و هویت شرکت اماراتی شرکت کردیم.
در این نمایشگاه دو هدف اصلی را دنبال میکردیم: نخست، توسعه صادرات؛ با توجه به کاهش شدید تخصیص ارز از داخل کشور و پیشبینی پیچیدهتر شدن شرایط تأمین مالی، تصمیم گرفتیم تمرکز بیشتری بر توسعه صادرات داشته باشیم. یکی از کانالهای اصلی ما برای صادرات، همین شرکت اماراتی است که بهطور مستقیم با مصرفکنندگان نهایی در ارتباط است. از آنجا که نمایشگاه پلییورتان میزبان بازدیدکنندگانی از بازارهای آفریقا، آسیا و سایر مناطق بالقوه است، حضور در این رویداد فرصت مناسبی برای معرفی توانمندیها و ایجاد مسیرهای ارزی پایدار از محل صادرات فراهم کرد تا بتوانیم در نهایت ارز مورد نیاز تولید داخل را تأمین کنیم.
هدف دوم، تقویت حضور و توسعه فعالیت دفتر دبی در صنعت پلییورتان بود. بسیاری از تأمینکنندگان ممکن است غرفه نداشته باشند و نمایشگاه بهترین فرصت برای برقراری ارتباط مستقیم، مذاکره و ایجاد شبکه تأمین است. بنابراین تلاش شد شرکت اماراتی ما در صنعت پلییورتان بیش از گذشته شناخته شود. در حوزه صادرات نیز، مطابق روال معمول این نوع فعالیتها، فروش در همان لحظه نمایشگاه اتفاق نمیافتد؛ بلکه سرنخهای تجاری ایجاد میشوند که وارد فاز پیگیری، ارسال نمونه، مذاکرات فنی و رایزنیهای بازرگانی خواهند شد. خوشبختانه تعداد قابل توجهی سرنخ تجاری جدید ایجاد شد و امیدواریم این تعاملات به آغاز همکاریهای جدی در حوزههای مختلف منجر شود.
شهمیرزادی: ما با نام گروه صنعتی رازین در نمایشگاه UTECH حضور پیدا کردیم. این مجموعه طی حدود ۱۰ سال گذشته برای ورود و توسعه فعالیت در بازار امارات برنامهریزی و اقدام کرده است. سبد محصولات ارائهشده شامل پلاستیکهای مهندسی و محصولات پلییورتان صلب (Rigid Polyurethane Systems) بود که به منظور معرفی، عرضه و ایجاد فرصتهای تجاری به نمایش گذاشته شد.
اهداف اصلی حضور ما در این رویداد با دو محور شکل گرفت: نخست، تحولات داخلی بازار ایران و تغییرات سیاستهای ارزی و مالی که بسیاری از شرکتها را به سمت انتخاب مسیر صادرات و بهرهگیری از ظرفیتهای بینالمللی سوق داده است. تغییر در ساختار تخصیص ارز، محدودیتهای نقل و انتقال مالی و در عین حال مشوقهای صادراتی، شرایطی ایجاد کرده که ورود به بازارهای منطقهای و جهانی یک مسیر استراتژیک تلقی شود. گروه صنعتی رازین نیز با همین رویکرد و با هدف تقویت کانال صادراتی خود در این نمایشگاه حاضر شد.
دوم، رویکرد توسعه بازار و مدیریت رقابت داخلی. در صنعت پلییورتان ایران، همزمان با افزایش تعداد بازیگران و فشار ناشی از رکود نسبی در بازار داخلی، میزان تقاضا کاهش یافته و رقابت بهطور محسوسی شدت پیدا کرده است. این شرایط، شرکتها را به سمت جستجوی بازارهای برونمرزی و تنوعبخشی به مقاصد فروش سوق میدهد. مسیری که ما نیز آن را فعالانه دنبال میکنیم.
از منظر تجاری، حضور ما در این نمایشگاه دو دستاورد عمده داشت: اولاً تثبیت ارتباطات موجود در بازارهای آسیایی و اروپایی که پیشتر نیز برای محصولات پلاستیکی شکل گرفته بود. همچنین معرفی محصولات جدید و شناسایی بازارهای تازه در حوزه پلییورتان، ایجاد سرنخهای تجاری و آغاز گفتوگوهای فنی و بازرگانی.
مجله پلییورتان- با توجه به تجربه حضور شما در دورههای مختلف این نمایشگاه، این دوره از نمایشگاه را چگونه ارزیابی میکنید؟ امسال کمی افت در نمایشگاه مشاهده شده است؛ تحلیل شما در این زمینه چیست و دلیل این تغییرات را چگونه ارزیابی میکنید؟
رفیعی: علت این وضعیت نیز کاملاً مشخص بود، فضای جنگ و ناامنی منطقه اثر مستقیم بر پروژهها گذاشته و روند تصمیمگیریها و اجرا را کند کرده است. طبیعی است که در چنین شرایطی بخش قابل توجهی از فعالیتهای صنعتی با احتیاط دنبال شود و این موضوع در نتایج نمایشگاه منعکس شد.
شهمیرزادی: در مقایسه با سال گذشته، به نظر میرسید نمایشگاه با رونق کمتری همراه بود. این موضوع را میتوان نتیجه مجموعهای از عوامل دانست، از جمله رکود نسبی در اقتصاد جهانی. اما نکته مهم دیگری که برجستهتر به نظر میرسد، تغییر ساختار ارتباطات تجاری، رشد فناوریهای ارتباطی و هوش مصنوعی است. توسعه پلتفرمهای دیجیتال و افزایش کانالهای ارتباط مستقیم میان شرکتها، نقش نمایشگاههای فیزیکی را در برخی حوزهها کمرنگ کرده است. در واقع، بسیاری از تعاملاتی که پیشتر تنها در فضای نمایشگاهی ممکن بود، امروز بهراحتی در بسترهای آنلاین در دسترس است. از همین رو مشاهده افراد و شرکتهای تکراری در فضای نمایشگاه، امری طبیعی شده و به نظر میرسد روند رشد رویدادهای حضوری در سالهای آینده با شتاب کمتری ادامه یابد.
مجله پلییورتان- اخیرا برخی فعالان اشاره دارند که نام ایران در نمایشگاههای بینالمللی، گاهی مانعی در ایجاد تعاملات تجاری است.تجربه شما در مذاکره و همکاری خارجی چگونه بوده است؟ آیا همچنان میتوان در نمایشگاههای بینالمللی تعامل اقتصادی مؤثر داشت؟
تربتی: متأسفانه این مسئله موضوع جدیدی نیست. شاید در مقطع فعلی کمی شدت بیشتری پیدا کرده باشد، اما چالشهای تعاملات بینالمللی برای شرکتهای ایرانی سالهاست وجود دارد. بهطور مشخص، اگر نگاه به سمت بازارهای شرق باشد، فضا برای همکاری بازتر است، اما در اروپا شرایط متفاوت است. تجربه ما نشان میدهد در نمایشگاههای اروپایی، به محض اطلاع از ایرانی بودن، بسیاری از شرکتهای اروپایی تمایل خود را به ادامه گفتوگو از دست میدهند و عملاً امکان ورود به مذاکرات تجاری فراهم نمیشود. در مقابل، همکاری با شرکتهای چینی، هندی و کشورهایی که شرایط مشابه ما را تجربه کردهاند، بسیار آسانتر و واقعگرایانهتر است. این کشورها انعطاف بیشتری در تجارت دارند و معمولاً مسیرهای جایگزین برای انجام کسبوکار پیدا میکنند. البته باید به نکته مهم دیگری نیز اشاره کرد. پس از تحولات منطقه و آغاز جنگ، سطح اعتبار شرکتهای ایرانی نزد برخی تأمینکنندگان خارجی کاهش پیدا کرد. دلیل اصلی آن نیز عدم قطعیت و نگرانی درباره شرایط اقتصادی و آینده فعالیت شرکتها بود. اینکه محدودیتها در آینده تا چه حد افزایش یابد، موضوعی است که باید منتظر ماند و دید، اما قطعاً نیازمند برنامهریزی دقیق و شبکهسازی گستردهتر است.
پلییورتان- با توجه به موضوع اخبار اخیر در خصوص مکانیزم ماشه و محدودسازی داراییهای برخی شرکتهای ایرانی در کشورهایی مانند ترکیه،تأثیر این شرایط بر بخش خصوصی صنعت پلییورتان را چگونه پیشبینی میکنید؟ با توجه به اینکه بسیاری از شرکتها از طریق دفاتر در امارات، ترکیه و برخی کشورهای آسیای میانه برای تسهیل مبادلات تجاری استفاده میکنند.
شهمیرزادی: بدون تردید شرایط بینالمللی و تحولات اخیر بر بازار تأثیر خواهد گذاشت، اما شدت و دامنه این اثرگذاری به عوامل مختلفی بستگی دارد. به اعتقاد من، باید از چند زاویه به این موضوع نگاه کرد. رکودی که امروز در سطح جهانی مشاهده میشود، اگرچه باعث شده دولتها با احتیاط و نوعی اینرسی نسبت به تصمیمگیریهای اقتصادی عمل کنند، اما در سطح شرکتها این میزان از انفعال دیده نمیشود.
برخلاف فضای دولتی، شرکتها همچنان تمایل و انگیزه بالایی برای حفظ تعاملات و تداوم همکاریهای تجاری دارند. حتی در میان شرکتهای بزرگ بینالمللی نیز این رویکرد را احساس میکنیم. بهویژه شرکتهایی که در بازارهای اروپایی حضور دارند، بهدنبال یافتن راهکارهایی هستند تا زنجیره تأمین و جریان تبادلات خود را حفظ کنند. واقعیت این است که بازار جهانی با چالشهای مهمی مواجه شده و فعالان اقتصادی در تلاشاند این بازار را زنده و پایدار نگه دارند. به عبارت دیگر، هرچند دولتها در مواجهه با شرایط جدید گاهی با احتیاط عمل میکنند، اما بخش خصوصی و بنگاههای صنعتی هنوز نگاه امیدمحور و جستجوگر دارند و تلاش میکنند از مسیرهای مختلف، ارتباطات و تعاملات خود را تقویت کنند.
این گزارش در شماره پاییز فصلنامه پلی یورتان منتشر و در ایران پلیمر بازنشر شده است. متن کامل این مجله را بر روی سایت انجمن بیابید.
