پایان مبهم یک سال پرحادثه، ماه های گمشده تجارت ایران کجاست؟

بسپار/ ایران پلیمر  سال ۱۴۰۴ را می‌توان یکی از پرحادثه‌ترین سال‌های اقتصاد ایران دانست. سالی که با تنش‌های نظامی، اختلال در برخی مسیرهای حمل‌ونقل، اختلال‌های گسترده در زیرساخت‌های ارتباطی و نوسان‌های اقتصادی همراه بود. در چنین شرایطی، انتشار آمار نهایی تجارت خارجی می‌توانست تصویری روشن از اثر این رخدادها بر اقتصاد کشور ارائه دهد. اما این تصویر همچنان ناقص مانده است.

آخرین آمار رسمی منتشرشده از سوی گمرک ایران، عملکرد ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴ را نشان می‌دهد و تاکنون، با وجود سپری شدن چند ماه از سال ۱۴۰۵، گزارشی از عملکرد دو ماه پایانی سال گذشته و تا امروز که سه ماه از سال جدید گذشته، منتشر نشده است.

این در حالی است که پرسش‌های مهمی بی‌پاسخ مانده‌اند. اگر بخشی از تجارت دریایی در مقاطعی تحت تأثیر تنش‌های منطقه‌ای قرار گرفته بود، وضعیت گمرکات زمینی چگونه بوده است؟ در هفته‌ها و ماه‌های پیش از آغاز درگیری‌ها، روند صادرات و واردات چه مسیری را طی کرده بود؟ آیا جریان ورود و خروج کالا در روزهای نخست بحران متوقف شد یا تنها تغییر مسیر داد؟ و مهم‌تر از همه، چرا با گذشت زمان و بازگشت بخش قابل توجهی از فعالیت‌های تجاری، هنوز آمار رسمی آن دوره منتشر نشده است؟

نبود این اطلاعات، تنها یک خلأ آماری نیست. بلکه حلقه‌ای مفقوده در تحلیل عملکرد تجارت خارجی کشور به شمار می‌رود. فعالان اقتصادی، پژوهشگران و سیاست‌گذاران بدون دسترسی به این داده‌ها نمی‌توانند تصویری دقیق از اثر رخدادهای سال ۱۴۰۴ بر تجارت ایران ارائه کنند.

این ابهام برای صنعت پلیمر اهمیت بیشتری دارد. بخش قابل توجهی از مواد اولیه، افزودنی‌ها، ماشین‌آلات و تجهیزات این صنعت از مسیر تجارت خارجی تأمین می‌شود و در مقابل، محصولات پلیمری و پتروشیمی نیز سهم مهمی در صادرات غیرنفتی کشور دارند. در نبود آمار دو ماه پایانی سال، هنوز مشخص نیست زنجیره تأمین این صنعت چه میزان تحت تأثیر رخدادهای آن دوره قرار گرفته و عملکرد صادرات و واردات محصولات پلیمری در حساس‌ترین مقطع سال چگونه رقم خورده است.

انتشار به‌موقع و منظم آمارهای تجارت خارجی، تنها یک اقدام آماری نیست. بلکه پیش‌نیاز تصمیم‌گیری برای تولید، سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی صنعتی است. شاید اکنون مهم‌ترین سؤال فعالان اقتصادی این باشد که «دو ماه گمشده تجارت ایران» چه زمانی از پشت پرده ابهام خارج خواهد شد.

گلرخ فرد ذوالفقاری/ گروه رسانه ای ایران پلیمر