یادداشت دکتر زهرا رنجبر در شماره اسفندماه مجله پوشرنگ/ سال ۱۴۰۴؛ پالت رنگی یک سال پرفراز و نشیب

بالاخره برگ دیگری از تقویم ورق خورد. صفحه ۱۴۰۴، با تمام فراز و فرودهایش، به پایان رسید و ما اکنون در آستانه سالی نو، در سکوتی تأمل‌برانگیز، به پالت رنگی این سال می‌نگریم. به عنوان ناظران و خالقان دنیای رنگ، می‌دانیم که هر سال، هویتی رنگی منحصربه‌فرد دارد. هویتی که نه توسط یک موسسه یا جریان ساز، که توسط نبض جامعه، نفس بازار، زمزمه‌های سیاست و طنین رویدادهای اجتماعی شکل می‌گیرد. سال ۱۴۰۴ نیز از این قاعده مستثنی نبود و شاید بتوان گفت یکی از پیچیده‌ترین و متناقض‌ترین پالت‌های یک دهه اخیر را برایمان رقم زد.

یادداشت شماره 282 مجله پوشرنگ/ دکتر زهرا رنجبر 

اگر بخواهیم سالی را که پشت سر گذاشتیم در قالب یک اثر هنری تصور کنیم، بی‌تردید یک تک‌رنگ ساده نبود. ۱۴۰۴ ترکیبی از رنگها بود؛ لایه‌هایی از خاکستریِ تردید و انتظار، در کنار پاشش‌های ناگهانی از رنگ‌های زنده امید و جنبش. پایان بهار با خاکستری‌های ماتم اندود جنگ همراه بود؛ سایه‌ای از دلهره و عدم قطعیت که بر فضای کسب‌وکار و زندگی روزمره سایه افکنده بود.

سال ۱۴۰۴، به ما یادآوری کرد که رنگ، تنها یک پدیده فیزیکی نیست؛ روایتی است از تاب‌آوری. در میانه این فرازها، شاهد زایش سبزهای جوانه‌زدن بودیم. در حوزه‌های فناوری، استارت‌آپ‌ها و صنایع خلاق، ایده‌هایی سر برآوردند. رنگ سبز، امید به آینده بود، رشدی که در دل سختی جوانه زد بلکه پناهگاهی در برابر تلاطم‌های بیرون باشد.

در مقابل، فرودهای سال اما عمیق و سهمگین بودند. رویدادهای تلخ و ناگوار اجتماعی و سیاسی، پالت سال را با ضرباهنگ‌های تند قرمز و سیاه آمیختند. قرمزی که گاه خشم بود، گاه هشدار و گاه عشق از دست رفته. این تضادهای رنگی، پالت ۱۴۰۴ را به یک پالت دراماتیک و پُرتضاد تبدیل کرد؛ جایی که آرامش لاجوردی یک عصر زمستانی در کنار التهاب نارنجی یک غروب آفتابیِ پُرالتهاب، معنایی دیگر می‌داد.

اما اگر بخواهیم یک رنگ را به عنوان نماد این سال برگزینیم، شاید آن رنگ، «رنگ فلزی» باشد؛ نه یک طیف مشخص، بلکه بازتابی از محیط اطراف. مانند کروم یا آلومینیوم، سال ۱۴۰۴ آینه‌ای تمام‌نما از پیرامون ما بود؛ گاهی تیره و ابری، گاهی درخشان و امیدبخش. خاصیت اصلی این رنگ‌ها، انعطاف و انطباق‌پذیری است. آن‌ها بی آنکه هویت خود را از دست بدهند، هر رنگی را که به آنها بتابد، به شکلی منعکس می‌کنند. شاید بزرگ‌ترین درس ۱۴۰۴ برای ما همین بود: انعطاف‌پذیری، تاب آوردن و یافتن راهی برای انعکاس نور در تاریک‌ترین لحظات.

حال که ورق می‌زنیم، پالت ۱۴۰۴ را به عنوان یک اثر تاریخی در آرشیو ذهنمان بایگانی می‌کنیم. این پالت، پر از تجربه بود؛ از تضادها، از لایه‌های پنهان و از قدرت شگفت‌انگیز رنگ در روایت کردن قصه‌های ناگفته. وظیفه ماست که از این سال بیاموزیم و در سال ۱۴۰۵، نه تنها به روندهای جهانی که به نبض رنگین این سرزمین نیز گوش جان بسپاریم. باشد که پالت سال پیش رو، سرشار از رنگ‌های صلح، شکوفایی و خلاقیت‌های بی‌پایان باشد.

دکتر زهرا رنجبر