محمدحسین هاشمی، عضو هیئت مدیره ادوار انجمن صنفی سازندگان ماشین آلات و تجهیزات پلیمری: منطقی نیست!

بسپار/ ایران پلیمر دو روز پیش نامه ای از سوی یک شرکت ماشین سازی خطاب به وزیر صمت منتشر شد که در آن درخواستی مبنی بر دو سالانه شدن نمایشگاه ایران پلاست مطرح شده بود (البرز پلیمر سپاهان).
هر چند وزارت صمت که سازمان توسعه تجارت و شرکت سهامی نمایشگاه های بین المللی را در زیر مجموعه خود دارد می تواند مخاطب این درخواست باشد، با این حال برگزاری نمایشگاه ایران پلاست توسط شرکت ملی صنایع پتروشیمی (وزارت نفت) و ساختار موازی دو وزارتخانه اتخاذ تصمیم برای برگزاری این رویداد را به زمین بازی بزرگتری برده است. نکته حایز توجه این است که خواسته مورد اشاره از سوی هیچ یک از تشکل ها پشتیبانی رسمی نشده است. این موضوع می تواند در کنار صدها پیش ثبت نام کننده در نمایشگاه، به معنای عدم یک دست بودن نظر ذینفعان باشد که طبیعی ست. نمونه های برگزاری نمایشگاه های پلاست در دنیا هم از سه سالانه و دوسالانه تا سالانه وجود دارد.
پس از 18 دوره برگزاری سالانه ایران پلاست، طرح این موضوع تنها کمتر از یک ماه مانده به برگزاری دوره نوزدهم، دیرهنگام به نظر می رسد. با این حال به عنوان رسانه ای تخصصی، فضایی فراهم کردیم تا این نظر نیز توسط ذینفعان شنیده شود، خصوصا اینکه حاوی نکاتی در خصوص تعاملات تشکلی ست که باید بیشتر به آن پرداخت.

ایران پلیمر- آقای هاشمی چرا امروز پس از 18 دوره برگزاری سالانه ایران پلاست و کمتر از یک ماه مانده به برگزاری دوزدهمین دوره اعتراض خود را به سالانه بودن نمایشگاه مطرح کرده اید؟

هاشمی: سال‌هاست که در ادوار مختلف هیئت‌مدیره‌ها و مجامع تخصصی، این نکته را گوشزد کرده‌ام که نمایشگاه ایران‌پلاست باید به رویدادی دو سالانه یا حتی سه‌ساله تبدیل شود. این پیشنهاد صرفاً واکنشی به وضعیت امروز کشور نیست، بلکه یک مطالبه قدیمی و ریشه‌دار است که امروز با چالش‌های جدی‌تری روبه‌رو شده است.
 برگزاری سالانه این نمایشگاه در شرایطی که تولیدکنندگان و صنعتگران با بحران‌های متعددی از جمله کمبود انرژی، مشکلات ارزی، ناپایداری‌های اقتصادی و ضعف تقاضا دست‌وپنجه نرم می‌کنند، دیگر منطقی نیست. نمایشگاه‌ها باید ابزاری برای ارزش‌آفرینی و بازگشت سرمایه باشند، نه صرفاً محل درآمدزایی برای برگزارکنندگان و اجاره‌دهندگان غرفه‌ها.

ایران پلیمر- درست است که نمایشگاه های K و پلاست سه سالانه و دو سالانه هستند، اما چایناپلاس، پلاست اوراسیا و … هم سالانه اند. الگوی برگزاری نمایشگاه باید بر اساس ذینفعان هر کشور طراحی شود. به نظر می رسد در مورد ایران تاکنون اتفاق نظری وجود نداشته و تشکل ها واکنش صریحی نداشته اند. برای بسیاری از مشارکت کنندگان، ایران پلاست فرصتی برای به جریان افتادن مسیر کسب و کار و تولید در شرایط سخت اقتصادی و عبور از آن ست … 

هاشمی: کشورهای پیشرفته صنعتی که نمایشگاه‌های معتبر جهانی در حوزه پلیمر را برگزار می‌کنند، با نگاهی کاملاً اقتصادی و نتیجه‌محور عمل می‌کنند. آن‌ها با برگزاری دوسالانه یا سه‌ساله نمایشگاه‌ها، فرصتی طلایی برای رشد واقعی فناوری‌ها و تکمیل زنجیره‌های ارزش ایجاد می‌کنند، الگویی که باید در ایران نیز با جدیت دنبال شود.

تشکل‌های تخصصی پلیمر و صنایع پایین‌دستی باید نقش مشورتی و مداخله‌گرانه خود در سیاست‌گذاری‌های حاکمیتی را جدی‌تر بگیرند. ما باید به‌عنوان بازوی فکری دولت عمل کنیم تا سیاست‌گذاران به درک درستی از نیازهای واقعی صنعت برسند. خروجی هر رویدادی باید ملموس و اثربخش باشد؛ در غیر این صورت، ادامه دادن مسیر فعلی تنها اتلاف منابع است.

اختلافاتی که این روزها در میان تشکل‌های صنعت ماشین‌سازی ایران دیده می‌شود، دیگر یک مساله درون‌سازمانی و محدود به رقابت‌های صنفی نیست؛ این اختلافات به معضلی فراگیر تبدیل شده که خساراتش مستقیم به پیکره صنعت و تولید کشور وارد می‌شود. ریشه این تفرقه‌ها را باید در نگاه‌های کهنه و تعارض منافع مدیرانی جست‌وجو کرد که هنوز باور ندارند صنعت ماشین‌سازی ایران برای عبور از بحران‌های پیچیده امروز، بیش از هر زمان دیگر نیازمند هم‌صدایی و اتحاد است.

تداوم این بی‌تدبیری‌ها و اختلافات، نه‌تنها قدرت چانه‌زنی تشکل‌ها در مقابل دولت را تضعیف کرده، بلکه ضربات جدی به اعتماد اعضای صنف و تولیدکنندگان وارد آورده است. شرایط به‌گونه‌ای شده که به جای تمرکز بر آینده‌نگری و برنامه‌ریزی‌های ملی برای توسعه صنعت، بخش زیادی از انرژی صنعتگران صرف عبور از اختلافات و موانع درون‌صنفی می‌شود. صنعت ماشین‌سازی ایران در چنین شرایطی بیش از هر زمان نیازمند بازتعریف رفتارهای صنفی و مدیریتی خود است. مدیران و اعضای تشکل‌ها باید با نگاهی آینده‌محور و فراگیر کنار هم بنشینند و به جای تاکید بر اختلاف‌ها، به اشتراک دغدغه‌ها و طراحی راهکارهای مشترک برای کاهش مشکلات ماشین‌سازان کشور بپردازند. تنها در چنین مسیری است که می‌توان امیدوار بود دولت نیز نگاه جدی‌تری به مطالبات این بخش کلیدی صنعت داشته باشد و زمینه برای دستیابی به حقوق از دست‌رفته فراهم شود.

یکی از مهم‌ترین عرصه‌هایی که این اتحاد و هم‌اندیشی می‌تواند خود را نشان دهد، سیاست‌گذاری صحیح و اثربخش در برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی است. امروز نمایشگاه‌ها به جای آنکه محلی برای نمایش دستاوردها و گشایش بازارهای جدید باشند، به گردابی از هزینه‌های سنگین برای تولیدکنندگان و ماشین‌سازان تبدیل شده‌اند؛ هزینه‌هایی که در قالب اجاره غرفه، تردد، مصرف انرژی و … تحمیل می‌شود و بازگشتی برای تولیدکننده ندارد. در شرایطی که بزرگ‌ترین کشورهای صنعتی جهان نمایشگاه‌های ماشین‌سازی خود را دو یا سه سالانه برگزار می‌کنند، اصرار به برگزاری سالانه این رویدادها در ایران، بیش از آنکه نشانه پویایی باشد، محصول سوءتدبیر و نگاه کوتاه‌مدت به منافع برگزارکنندگان است. کشور ما با بحران‌های جدی در حوزه انرژی، زیرساخت‌ها و منابع مالی مواجه است و برگزاری هر ساله این نمایشگاه‌ها نه تنها آورده‌ای برای تولیدکننده ندارد، بلکه ضربه‌ای به تولید ملی و اقتصاد کشور خواهد بود.

نمایشگاه‌ها باید زمانی برگزار شوند که تولیدکنندگان حرف جدیدی برای گفتن داشته باشند. در صنعت ماشین‌سازی که ذاتاً چرخه توسعه و نوآوری آن طولانی است، نمی‌توان هر سال منتظر یک دستاورد خارق‌العاده بود. دو سالانه یا سه سالانه شدن نمایشگاه‌ها نه تنها هزینه‌های تولیدکننده را کاهش می‌دهد، بلکه موجب می‌شود خروجی این رویدادها ارزش‌آفرین، هدفمند و تاثیرگذار باشد.صنعت ماشین‌سازی ایران باید امروز به یک هم‌صدایی برسد. تشکل‌ها باید فراتر از اختلافات بنشینند و با بازنگری در رفتارهای مدیریتی، به دولت و حاکمیت کمک فکری کنند. این تنها مسیر عبور از بحران است؛ مسیری که در نهایت به نفع تولیدکننده، صنعت، و اقتصاد کشور خواهد بود.

ایران پلیمر- صحبت های شما چه قدر تحت تاثیر عواقب جنگ 12 روزه و سایر تنگناهای اقتصادی مثل قطع برق شهرک های صنعتی و کمبود آب و … است؟ مستند به شرایط روز است یا کلی؟

هاشمی: در روزهایی که تحلیل‌ها و گفت‌وگوها حول محور تأثیرگذاری جنگ ۱۲ روزه بر صنعت نمایشگاهی ایران می‌چرخد، برخی فعالان صنعت بر این باورند که مشکلات این بخش بسیار عمیق‌تر و ریشه‌دارتر از آن است که به حوادث زودگذر گره بخورد. به گفته یکی از اعضای هیئت‌مدیره ادوار انجمن ماشین‌سازان و از موسسین تشکل‌های صنعتی کشور، جنگ ۱۲ روزه شاید ورود شرکت‌های خارجی به نمایشگاه‌ها را تحت تاثیر قرار دهد، اما دردی که تولیدکننده داخلی را می‌سوزاند، از جنس دیگری است. مسائل و چالش‌های ما در صنعت ماشین‌سازی و نمایشگاه‌های تخصصی، ارتباطی به بحران‌هایی نظیر جنگ ۱۲ روزه ندارد. این مشکلات ریشه‌ای، ساختاری و قدیمی است. مسائلی که سال‌هاست در جلسات هیئت‌مدیره‌ها، همایش‌ها و حتی در اجلاس‌های ملی و بین‌المللی به آن‌ها اشاره کرده‌ایم اما همچنان بی‌پاسخ مانده‌اند.

اصرار بر برگزاری سالانه نمایشگاه‌ها، در شرایطی که زیرساخت‌ها، منابع انرژی و توان مالی تولیدکنندگان کشور محدود شده، نه تنها کمکی به رشد صنعت نمی‌کند بلکه بار مضاعفی بر دوش تولیدکنندگان خواهد بود. پیشنهاد برگزاری نمایشگاه به صورت دو سالانه یا سه سالانه، موضوع جدیدی نیست. سال‌هاست که این را می‌گویم و معتقدم باید با الگو گرفتن از کشورهای بزرگ صنعتی، نمایشگاه‌ها را به گونه‌ای برنامه‌ریزی کرد که برای تولیدکننده ارزش افزوده داشته باشد. نمایشگاه نباید تبدیل به محلی برای درآمدزایی صرفاً برگزارکنندگان شود. باید نمایشگاه‌ها را با رویکردی هدفمند، کاربردی و اقتصادی برگزار کرد تا دغدغه‌های تولیدکننده کاهش پیدا کند. مسئله ما جنگ ۱۲ روزه نیست، مسئله ما سوء‌ مدیریت و بی‌برنامگی‌هایی است که سال‌هاست صنعت را دچار کرده و تا زمانی که این نگاه‌ها تغییر نکند، نمایشگاه‌ها اثرگذار و ارزش‌آفرین نخواهد بود. جنگ ۱۲ روزه ممکن است روی تعاملات بین‌المللی و حضور شرکت‌های خارجی تاثیرگذار باشد، اما مشکلات صنعت ماشین‌سازی کشور ریشه در ساختارهای مدیریتی ناکارآمد، بی‌توجهی به هزینه‌های تحمیلی به تولیدکننده و نبود استراتژی‌های جامع در مدیریت منابع و انرژی دارد. ما نباید بهانه به دست این وضعیت بدهیم؛ باید از درون خود را اصلاح کنیم. تولیدکننده امروز بیش از هر زمان نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، حمایت واقعی و کاهش دغدغه‌هاست. این مسیر، مسیر کوتاه‌مدت و نمایشی نیست، باید ریشه‌ای و ساختاری تغییر کرد.

ایران پلاست خود به ویترین تردیدها بدل شده است، این روزها بسیاری از تولیدکنندگان صنعت پلاستیک بر سر دو راهی ایستاده‌اند: شرکت در ایران پلاست یا انصراف از حضور پرهزینه‌ای که معلوم نیست بازگشتی داشته باشد.

شما به عنوان یک رسانه فعال در این صنعت می‌توانید یک نظرسنجی در این رابطه بگذارید تا بازخورد فعالین این صنعت را بررسی کنید.