اختصاصی بسپار/ تنشهای خاورمیانه و پیامدهای آن برای بازار پلیمر ترکیه: زنجیرهی تامین در معرض تهدید
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر بازار بسپار ترکیه، بهویژه در بخشهای پلیپروپیلن (PP) و پلیاتیلن (PE)، از اواخر خرداد ماه در پی تشدید تنشهای جغرافیاسیاسی در خاورمیانه دچار نوسان شد. گزارشها حاکی از آن است که با افزایش کرایههای ترابری از شرق آسیا و توقف پیشنهادهای جدید از سوی برخی تامینکنندگان، فعالان بازار به حالت انتظار درآمدهاند. در این میان، آیندهی عرضهی بسپار ایران، بهخصوص در بازار HDPE، به یکی از دغدغههای مهم تبدیل شده است.
اختلال در عرضه، از ایران تا کرهجنوبی و اروپا
به دنبال افزایش تنشها میان ایران و اسرائیل، عرضهی مواد اولیه از مبدا ایران با ابهام روبهرو شد. فعالان بازار اشاره کردند که در صورت تداوم درگیریها، صادرات پلیاتیلن ایران، بهویژه در گونههای فیلم HDPE و قالبگیری دمشی، ممکن است کاهش یابد. هرچند گفته میشد قیمتهای پایین پلیاتیلن سبک خطی (LLDPE) و سبک (LDPE) ایران طی ماههای گذشته جذاب نبود و تاثیر توقف آنها محدود خواهد بود.
همزمان، شرکتهای کرهای نیز عرضهی PP و PVC را به دلیل افزایش کرایه حمل و بیثباتی در خطوط کشتیرانی محدود کردند. یکی از نمایندگان تامینکنندهی اروپایی PE نیز گزارش داد که بهدلیل توقف سفارشها از منطقه، عرضهی LDPE از طرف آن شرکت در هفتهی سوم ژوئن (اواخر خرداد ۱۴۰۴) همزمان با آغاز جنگ ایران و اسرائیل به حالت تعلیق درآمد.
وقفه در تولید در مصر و اسرائیل
تشدید بحران انرژی در منطقه به توقف تولید در چند کشور انجامید. در مصر، تولیدکنندگان داخلی PE مانند ETHYDCO و SIDPEC و همچنین شرکت تولیدکنندهی PVC یعنی EPC، تولید خود را به دلیل قطع گاز از شرکت GASCO متوقف کردند. هرچند مصر سهم بزرگی در تامین PE ترکیه ندارد، اما بهعنوان یک گزینه بدون تعرفه و در نزدیکی ترکیه، تامینکننده مهم PVC برای تولیدکنندگان لوله محسوب میشود.
در اسرائیل نیز، پالایشگاه نفتی شرکت Bazan Group در منطقه حیفا به دنبال حمله موشکی ایران دچار آسیب جدی شده و بهطور کامل فعالیت خود را متوقف کرده است. گفته میشود که تاسیسات نیروگاهی این پالایشگاه بهشدت آسیب دیده و شرکت در حال همکاری با شرکت برق اسرائیل برای بازگرداندن جریان برق است.
اثر زنجیرهای بر قیمتها و تقاضا
در دوران جنگ ایران و اسرائیل، قیمت میانگین نفت برنت در بازار ICE حدود ۷۵ دلار در هر بشکه بود که نسبت به اواخر می (اوایل خرداد ۱۴۰۴) ۱۱ دلار افزایش یافت. این افزایش باعث رشد قیمتهای خوراک بسپار در بازار جهانی شد. به دنبال آن، قیمت نفتا و اولفینها در اروپا نیز افزایش یافتند که سبب افزایش قیمت قراردادهای ماهانه شد.
همچنین بیمههای ترابری و نرخ کرایه کانتینرها نیز افزایش یافت که باعث رشد هزینهی تمامشدهی واردات شد. برخی تامینکنندگان در واکنش، پیشنهادات خود را متوقف کرده یا قیمتها را بهصورت موقتی افزایش دادند. برای مثال، تامینکنندهای از کرهجنوبی، افزایش ۲۰ تا ۳۰ دلاری برای PVC پیشنهاد داد اما بهدلیل بیثباتی در نرخ حمل، سریعا از بازار خارج شد.
یک تولیدکنندهی لوله اظهار میکرد: «انتظار داریم قیمت همبسپار پلیپروپیلن (PP Copolyner) از کرهجنوبی بهزودی از مرز ۱۲۰۰ دلار در هر تن CFR عبور کند.»
رکود تقاضا، عامل بازدارنده در مقابل افزایش قیمتها
با وجود افزایش هزینهها و تنشهای منطقهای، تقاضا در بازار ترکیه همچنان ضعیف باقی ماند. بازگشت بازار پس از تعطیلات عید قربان (اواسط ژوئن – اواخر خرداد ۱۴۰۴) با افزایش قابلتوجهی در خرید همراه نبود. قیمت PE نتوانست از سطوح ماه می عبور کند و افزایش جزئی در Homo PP نیز نتوانست انگیزه تازهای ایجاد کند.
فعالان بازار اشاره میکنند که مشکلات نقدینگی، سختی دسترسی به وام و چشمانداز مبهم اقتصاد کلان داخلی و بینالمللی، از جمله عواملی هستند که مانع از جهش تقاضا شدهاند. بههمین دلیل، اگرچه افزایش هزینههای مواد اولیه و ترابری ممکن است فروشندگان را به افزایش قیمت سوق دهد، اما عدم وجود رشد بنیادی در تقاضا این تلاشها را محدود خواهد کرد.
دورنمای بازار بسپار در تابستان ۱۴۰۴
پیشبینیها برای قیمتهای پلیپروپیلن، پلیاتیلن و PVC هنوز مبهم است. با این حال، انتظار میرود که افزایش قیمت نفت خام، رشد نرخ بیمه و بالا رفتن کرایههای حمل از فروشندگان حمایت کند. اگر تنشهای جغرافیاسیاسی در منطقه ادامه یابد، این روند افزایشی ممکن است تا اواخر تابستان تداوم داشته باشد. در بلندمدت، ادامهی درگیریها میتواند فشارهای تورمی بیشتری ایجاد کرده و مصرف نهایی را تضعیف کند.برای صنعت بسپار، این تحولات بهمعنای لزوم بازنگری در راهبردهای تامین و مدیریت زنجیره ارزش است. از تنوعبخشی به منابع وارداتی گرفته تا افزایش تابآوری خطوط تولید در برابر نوسانات منطقهای، هر تصمیم امروز میتواند در مواجهه با بحرانهای فردا تعیینکننده باشد.
