در جلسه میزبانی کمیسیون صنعت اتاق تهران با حضور فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت و ولی الله سیف رییس اسبق بانک مرکزی چه گذشت؟

بسپار/ ایران پلیمر دیروز اتاق بازرگانی تهران به دعوت هرویک یاریجانیان، رییس کمیسیون صنعت این اتاق میزبان جمعی از نمایندگان تشکلی و صاحبان صنعت بود که گرد هم آمده بودند تا ضمن گفت و گوهای متقابل و رسانیدن صدای خود به گوش دولتمردان، نسبت به تکرار تجربه های منفی تصمیمات ارزی در گذشته هشدار داده و راه حل هایی برای برون رفت از وضعیت اقتصادی فعلی پیدا کنند.

در این جلسه که رییس اتاق تهران، محمود نجفی عرب و بهمن عشقی مشاور عالی وی نیز حاضر بودند، ولی الله سیف رییس اسبق بانک مرکزی و فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت چهاردهم ضمن استماع نظر حاضرین به برخی ابهامات و سوالات مطرح شده، پاسخ دادند.

در ابتدای این جلسه هرویک یاریجانیان  ضمن اعلام یک دقیقه به پاخاستن در ادای احترام به جانباختگان اعتراضات دی ماه، گفت: هم اکنون دولت رسما اعلام کرده که  ارز 28500 تومانی را جز برای گندم و دارو حذف کرده است و در نظر دارد مبادله ارز میان واردکنندگان و صادرکنندگان را آزاد کند.

نتیجه بازی کردن دولت بالارفتن و جهش قیمت ارز بود. این در حالیست که بخش خصوصی “واقعی” همواره مدافع یکسان سازی نرخ ارز بوده و با هر گونه مداخله دولت و ساختن مفاهیم مصنوعی همچون نرخ شناور، نرخ شناور مدیریت شده، نرخ ترجیحی، نرخ مبادله ای، نرخ مسافرتی مخالف بوده است و معتقد است که این سیاست ها هیچ آورده ای جز رانت، فساد و هدررفت منابع کشور به دنبال نداشته است.

مدت زیادی گذشت و با بر باد رفتن میلیاردها دلار بالاخره سیاستمداران  آن هم نه از سر درک مساله، بلکه از سر اجبار به دلیل آنکه ادامه روند قبلی ممکن نبود، به اصلاح تن دادند.

بخش خصوصی تاکید دارد که نرخ ارز باید در مبادله آزاد میان افراد تعیین شود و هر گونه مداخله بیشتر در بازار، به رانت و فساد بیشتر منتهی خواهد شد.

با اینحال دو نکته قابل توجه است. اول اینکه دولت هنوز ارز ترجیحی را کامل حذف نکرده و همین زمینه رانت و فساد را مستعد نگه می دارد.
به نظر می رسد با توجه به اذعان دولت مبنی بر زیر پوشش بیمه قرار داشتن جمعیت حداکثری کشور، حذف ارز ترجیحی از دارو آسانتر از حذف ارز ترجیحی نهاده ها و روغن خوراکی بوده باشد!

ما معتقدیم همه روزنه های چند نرخی باید بسته شود.

دوم اینکه هیچ تضمینی وجود ندارد دولت سر حرف خود بماند. تجربه نشان داده است که دولت با کمترین فشاری از اصلاحات ساختاری در اقتصاد عقب نشینی می کند. ما حداقل دو بار شاهد این وضعیت بوده ایم که در هر دو بار صرفا جهش های ارزی اتفاق افتاد و نهایتا چند نرخی برگشت. اول در سال 72 که سیاست تک نرخی اعمال شد اما فقط یکسال بعد از آن با سررسید شدن بدهی های خارجی کشور و بحران ارزی، ادامه پیدا نکرد و در طول یک دهه بعد از آن ارز بازار چند برابر شد ولی ارز دولتی کاملا ثابت ماند.

بار دوم در سال 81 همین مسیر طی شد و هر چند تا سال 90 به مدد وفور درآمدهای نفتی ماندگار ماند، با اولین تنش ها سیستم چند نرخی برگشت!

امروز با وجود نوسانات زیاد نرخ ارز که تابع مولفه های مختلف سیاسی و بین المللی ست بخش خصوصی همچنان مدافع تک نرخی و عدم مداخله بانک مرکزی است. با اینحال انتظار ما از دولت برگرداندن ثبات به بازارها ست. ثبات به معنی ثابت بودن نرخ ارز نیست که در اقتصادی با تورم بالا، اساسا ممکن نیست.

انتظار ما از دولت بهبود روابط بین المللی ست که این روزها به سرحد بالای تنش رسیده و سایر اصلاحات در کنترل تورم و مولفه های اقتصادی به منظور پیش بینی پذیر کردن وضعیت اقتصادی.

در شرایط بی ثباتی و نااطمینانی فعلی بعید است سیاست تک نرخی کردن ارز این بار هم مجال دوام پیدا کند.

فیلم های این جلسه را در صفحه اینستاگرام گروه رسانه ای بسپار https://www.instagram.com/basparmag/ ببینید.