اختصاصی بسپار/ رنگدانه های جلوه ویژه و فناوری های در حال توسعه

بسپار/ایران پلیمر رنگ‌دانه‌های با جلوه ویژه (Special Effect Pigments) نقش مهمی در بهبود ظاهر قطعات بسپاری ایفا می‌کنند؛ به‌ویژه در کاربردهایی که قطعات فلزی یا پوشش‌خورده با گرمانرم‌های رنگ‌شده در حین قالب‌گیری (Moulded-in-Colour Plastics) جای‌گزین می‌شوند. تولیدکنندگان این نوع رنگ‌دانه‌ها به‌طور مستمر در حال توسعه فناوری‌های خود هستند تا جلوه‌هایی مقاوم و منحصربه‌فرد ارائه دهند.

به گفته‌ی مدیر خدمات فنی و بازاریابی بخش گرمانرم شرکت Eckart، تولیدکننده‌ی رنگ‌دانه‌های جلوه‌دار: «روند جای‌گزینی عملیات پوش‌رنگ‌زنی سطحی (Painting) با رنگ آمیزی توده­ای (Mass Colouring) برای قطعات بسپاری دارای نمای فلزی، به‌طور گسترده در سراسر جهان ادامه دارد. این گرایش در صنعت خودرو نیز به‌وضوح دیده می‌شود؛ صنعتی که به‌دنبال راهکارهایی برای کاهش هزینه‌ها و دستیابی به راه‌حل‌های زیست‌پایدار  است». استفاده از جلوه‌های فلزی در قطعات پلاستیک با رنگ‌­آمیزی توده­ای در حین قالب‌گیری، نه‌تنها هزینه‌های تولید را می‌کاهد، بلکه مشکلات مربوط به پوشرنگ‌زنی نظیر پاشش اضافی پوشرنگ را نیز برطرف می‌سازد؛ مسئله‌ای که در نهایت، به بهبود زیست‌پایداری فرایند تولید منجر می‌شود.

رنگ‌دانه‌های جلوه‌دار مجموعه Stapa AC Reflexal  از شرکت Eckart، نمونه‌ای موفق از کاربرد رنگ‌آمیزی توده­ای برای تولید قطعات داخلی خودرو به شمار می‌روند؛ به‌گونه‌ای که ظاهر نهایی این قطعات با نمونه‌های پوشرنگ­خورده  تقریبا تفاوتی ندارد و جلوه‌ای یکنواخت و با کیفیت ایجاد می‌کند.

مدیر بازاریابی و خدمات فنی شرکت می‌گوید »در حال حاضر، جلوه‌ی صاف و بدون بافت از پرکاربردترین جلوه‌ها در طراحی قطعات بسپاری هستند و تقاضای زیادی در بازار دارند. «

وی در ادامه اضافه می‌کند که رنگ‌دانه نقره‌ای NIR Silver  از شرکت Eckart، که نوعی رنگ‌دانه با جلوه‌ی نقره‌ای است و در فرایندهای بازیافت، با کمک فناوری سواچینی فروسرخ نزدیک قابل شناسایی می‌باشد، با استقبال قابل توجهی از سوی مشتریان مواجه شده است.

شکل 1. NIR Silver از Eckart با سواچینی فروسرخ نزدیک در عملیات بازیافت قابل شناسایی است

شرکت Eckart  در نمایشگاه NPE  آمریکا ۲۰۲۴، مجموعه‌ای از جلوه‌های رنگی جدید را معرفی کرد که نخستین بار در سال ۲۰۲۲ عرضه شده بودند. این مجموعه شامل رنگ‌دانه‌ی مرواریدگون (Pearlescent)، یک جلوه با تغییر شدید در بازتاب زاویه‌ای نور و یک رنگ آبی بسیار خالص و سیر‌شده بود.

یکی از محصولات برجسته در این میان، رنگ‌دانه مرواریدی Luxan C842 Spotlight Red  است که شدت جلوه آن بیش از دو برابر نمونه‌های مشابه گزارش شده است. به گفته شرکت Eckart، »حتی مقدار اندکی از این رنگ‌دانه‌ی قوی و جدید می‌تواند رنگ‌های پایه‌ی ساده را به سطحی با براقیت نوری زیاد برساند. برخورد نور به این رنگ‌دانه، اثری مشابه نورافکن ایجاد می‌کند و جلوه‌ی قابل‌توجه آن، به‌دلیل بازتابش موثر نور، بلافاصله قابل مشاهده است. «

شرکت Eckart، این بازتاب جلوه‌دار را ناشی از استفاده از فناوری پوشش‌دهی بسیار کارآمد می‌داند و تاکید می‌کند که این جلوه، هم در غلظت‌های کم و هم در مقادیر زیاد رنگ‌دانه آشکارا نمایان است.

رنگ‌دانه جلوه‌دار Mastersafe SYMIC Sahara Blue  از شرکت Eckart، بر پایه‌ی میکای سنتزشده تولید شده و با ترکیبی از اکسیدهای فلزی پوشش‌دهی شده است. این ترکیب، جلوه‌ای با تغییر زاویه‌ای شدید در بازتاب نور ایجاد می‌کند که طیفی از رنگ رز براق با ته‌رنگ بژ تا بازتاب آبی آسمانی را شامل می‌شود. به گفته شرکت Eckart، در زوایای دید مستقیم، رنگ رز-بژ غالب است، در حالی‌که در زاویه‌ی بازتاب حدود ۴۵ درجه، جلوه‌ی آبی براق بیش‌ترین شدت را پیدا می‌کند.

این محصول به‌ویژه برای کاربردهایی که به جلوه‌ی رنگی خاص و جدید نیاز دارند، توصیه می‌شود؛ از جمله در بسته‌بندی‌های آرایشی و بهداشتی، لوازم خانگی و اسباب‌بازی‌ها.

مجموعه جلوه‌دار بسیار فام­دار(highly chromatic) Edelstein  از شرکت Eckart برای کاربرد در محصولاتی مانند لوازم خانگی و تجهیزات الکترونیکی مصرفی طراحی شده است. Edelstein Sapphire Blue، که از هر زاویه‌ی دید، رنگ آبی عمیق و بسیار فام­داری خود را نشان می‌دهد، به این مجموعه افزوده شده و در کنار Edelstein Ruby Red، Topaz Orange  و Sunstone Champagne  قرار می‌گیرد.

جدیدترین رنگ‌دانه‌ی شرکت Eckart  برای علامت‌گذاری با لیزر، یعنی Lasersafe 020، به‌ویژه برای ایجاد علامت‌های روشن روی زمینه‌های تیره مناسب است. این رنگ‌دانه در غلظت‌های کم در محصول نهایی موثر و برای طیف گسترده‌ای از بسپارها یا مستربچ‌های مایع مناسب است. این محصول با الزامات تماس با مواد غذایی سازگار است. محصول جدید برای سطوح تیره، مکمل محصول پیشین Lasersafe 040  برای سطوح روشن است.

در فوریه ۲۰۲۴، شرکت مادر Eckart، یعنی Altana، تولیدکننده‌ی آمریکایی رنگ‌دانه‌های جلوه‌دار ویژه یعنی Silberline Group را خریداری کرد. Wenzlik اظهار داشت که این خریداری به گروه امکان می‌دهد تا به تقاضاهای بازار واکنش نشان دهد و نیازهای مشتریان را برآورده کند.

افزودن تلالو

مهندس شهرزاد مهدی‌زاده
واحد تحقیق و توسعه شرکت آمیزه‌های پلیمری سپهر پاک
Mehdizade.shahrzad@PSPaydar.co

(ادامه دارد …)

متن کامل این مقاله را در شماره 285 دوماهنامه پوشرنگ از گروه مجلات بسپار که در نیمه تیرماه 1405 منتشر شده است، می خوانید.

در صورت تمایل به دریافت نسخه نمونه رایگان و یا دریافت اشتراک با شماره های ۰۲۱۷۷۵۲۳۵۵۳ و ۰۲۱۷۷۵۳۳۱۵۸ داخلی ۳ سرکار خانم ارشاد تماس بگیرید. نسخه الکترونیک این شماره از طریق طاقچه  و  فیدیبو  قابل دسترسی است.