اختصاصی بسپار/ از کاغذ تا تهنقش دیجیتال؛ ۵ مسیر تازه در بستهبندی انعطافپذیر
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ ایران پلیمر بستهبندی انعطافپذیر به دلیل مصرف کمتر ماده و وزن کم، از قالبهای کارآمد بستهبندی به شمار میرود، اما بازیافت پسامصرف همچنان یکی از مهمترین چالشهای آن است. پنج تحول تازه در این حوزه نشان میدهد که صنعت برای حل این مسئله فقط روی یک راهحل حساب نکرده است؛ از توسعه بستهبندی کاغذی و افزایش محتوای بازیافتی فیلمها گرفته تا تهنقش (واترمارک) دیجیتال برای بهبود جداسازی و طراحیهای جدیدی که میخواهند مزایای جعبه و پاکت را همزمان ارائه دهند.
Unilever به دنبال جایگزین کاغذی برای پلاستیک انعطافپذیر
Unilever به کنسرسیوم PaperFlex بنیاد Ellen MacArthur پیوسته است؛ برنامهای که هدف آن توسعه جایگزینهای کاغذی برای بستهبندیهای پلاستیکی انعطافپذیر است. این شرکت اعلام کرده سرمایهگذاری خود در تحقیق و توسعه بستهبندی را طی سالهای اخیر بیش از دو برابر کرده و اکنون بیش از ۶۰ دانشمند مواد روی نسل جدید مواد پایهکاغذی و پوششهای سدگر پیشرفته کار میکنند.
Nestlé، PepsiCo، Procter & Gamble و Mars Global نیز از دیگر شرکتهای حاضر در این کنسرسیوم هستند. یکی از چالشهای اصلی چنین طرحهایی دستیابی به خواص حفاظتی مورد نیاز بستهبندی، در عین امکان جایگزینی ساختارهای پلاستیکی انعطافپذیر است.
فیلمهای آمادی(لجستیکی) دوباره به فیلم تبدیل شدند
نمونه دیگری از حرکت به سمت اقتصاد چرخشی از همکاری کارخانه شراب ایتالیایی Cantina Pizzolato و فراورشگر پلاستیک Aliplast به دست آمده است.
Cantina Pizzolato در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۹ هزار و ۸۱۰ کیلوگرم فیلم کشایند و پوشش پالت را برای بازیافت در اختیار Aliplast قرار داد و ۱۸۰۱ کیلوگرم دیگر نیز از طریق یک سامانه جمعآوری محلی مدیریت شد. در مجموع، ۹۱.۷ درصد پسماند پلاستیکی این مجموعه توسط Aliplast به دانه تبدیل شد.
این مواد سپس برای تولید فیلم جدیدی با ۳۰ درصد پلاستیک بازیافتی و ۷۰ درصد ماده نو به کار رفتند؛ نمونهای از یک چرخه به نسبت بسته که در آن پسماند فیلم دوباره به ماده اولیه تولید فیلم تبدیل میشود.
تهنقش دیجیتال برای شناسایی بهتر فیلمهای مصرفشده
یکی از فناوریهای مورد آزمایش در اروپا، استفاده از تهنقش دیجیتال روی لفافها و فیلمهای پلاستیکی است. در پروژهای با مشارکت PepsiCo، Mondelēz International و چند مجموعه دیگر بررسی میشود که آیا این شناسههای دیجیتال میتوانند مدیریت بستهبندیهای انعطافپذیر پسامصرف را در سامانههای بازیافت بهبود دهند یا خیر.
ایده اصلی، فراهمکردن اطلاعاتی است که بتواند شناسایی و تصمیمگیری درباره جریانهای مختلف بستهبندی انعطافپذیر را در مرحله بازیافت آسان کند. نتیجه این پروژه میتواند نشان دهد تهنقشهای دیجیتال تا چه اندازه قابلیت استفاده عملی در سامانههای موجود را دارند.
پاکت ششوجهی برای غلات صبحانه
SunDance نیز با طراحی Pouch3 سراغ شکل بستهبندی رفته است. این بسته ششوجهی مکعبمستطیلی برای بازار غلات صبحانه طراحی شده و تلاش میکند حضور و شکل منظم یک جعبه روی قفسه را با مصرف ماده و مزایای عملیاتی بستهبندی انعطافپذیر ترکیب کند.
برای این بسته گزینههای مختلف فیلم با رویکرد زیستپایداری در نظر گرفته شده که یکی از آنها LDPE بازیافتپذیر است. طراحی Pouch3 ثبت اختراع شده و جوایزی نیز دریافت کرده است.
فیلمی با محتوای بازیافتی تا ۱۰۰ درصد
Mainetti نیز خانواده جدید M-Film را برای بازار خردهفروشی، پوشاک و تجارت الکترونیکی توسعه داده است. هدف این محصولات کاهش مصرف پلاستیک نو و افزایش سهم مواد بازیافتی در بستهبندیهای انعطافپذیر است.
یکی از محصولات این خانواده، M-Film Air، فیلمی سبک برای تولید کیسههای نازکتر است که میتواند با تا ۱۰۰ درصد محتوای بازیافتی عرضه شود. این خانواده همچنین با سامانه بازیافت حلقهبسته Polyloop شرکت Mainetti برای بستهبندیهای پلیاتیلنی شفاف ارتباط دارد؛ سامانهای که هدف آن بازگرداندن این مواد به چرخه تولید است.
یک مسئله، چند مسیر متفاوت
این پنج نمونه نشان میدهند که تحول بستهبندی انعطافپذیر صرفا به نازکتر کردن فیلم یا افزودن مواد بازیافتی محدود نیست. بخشی از صنعت در حال بررسی جایگزینی پلاستیک با ساختارهای پایهکاغذی است؛ بخشی دیگر روی ایجاد چرخه واقعی برای فیلمهای مصرفشده کار میکند و فناوریهایی مانند تهنقش دیجیتال نیز قرار است حلقه شناسایی و جداسازی را تقویت کنند.
در سوی دیگر، طراحی ساختار بستهبندی و افزایش سهم ماده بازیافتی همچنان ادامه دارد. نتیجه، حرکت همزمان در چند مسیر است: کاهش مصرف ماده نو، افزایش بازیافتپذیری، ایجاد بازار برای مواد بازیافتی و طراحی بستهبندیهایی که بدون از دست دادن کارکرد، ماده کمتری مصرف کنند.
