اختصاصی بسپار/ شکلگیری آینده صنعت بسپار در گرو زیستپایداری، کارکرد و نوآوری
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر صنعت جهانی بسپار با مجموعهای از تغییرات همزمان روبهروست؛ مقررات سختگیرانهتر، محدودیت منابع، افزایش هزینهها، نوسان عرضه و تقاضا و نیاز روزافزون به مواد زیستپایدار فضای فعالیت تولیدکنندگان و صاحبان نامهای تجاری را پیچیدهتر کرده است. در چنین شرایطی، Intertek سه عامل بههمپیوسته را تعیینکننده مسیر آینده این صنعت میداند: زیستپایداری، کارکرد و نوآوری.
این سه موضوع دیگر مستقل از یکدیگر نیستند. مادهای که از نظر زیستمحیطی مناسبتر است، باید همچنان الزامات فنی و اقتصادی را برآورده کند؛ محصول جدید نیز باید در زمانی کوتاهتر توسعه یابد، بدون آنکه کیفیت، ایمنی یا انطباق مقرراتی آن قربانی سرعت ورود به بازار شود.
زیستپایداری؛ دیگر فقط یک مزیت رقابتی نیست
حرکت به سمت اقتصاد چرخشی در حال تغییر شیوه طراحی، تولید، مصرف و بازیابی مواد بسپاری است. تولیدکنندگان با فشار روزافزونی روبهرو هستند تا موادی عرضه کنند که علاوه بر کارکرد مطلوب، بازیافتپذیر و قابل ردیابی باشند و الزامات زیستمحیطی بازارهای مختلف را رعایت کنند.
مقررات مربوط به PFAS، پلاستیکهای یکبارمصرف و مسئولیت توسعهیافته تولیدکننده (EPR) نیز سختگیرانهتر شدهاند و در سراسر زنجیره تامین چالشهای فنی و راهبردی تازهای ایجاد میکنند.
در همین حال، حرکت به سمت خوراکهای بازیافتی و زیستپایه خود مسائل جدیدی به همراه دارد. تولیدکننده باید از یکنواختی کیفیت میان بچهای مختلف اطمینان حاصل کند، مشخصات فنی محصول را حفظ کند و بتواند میزان محتوای بازیافتی را نیز بهطور معتبر اثبات کند.
بنابراین مسئله فقط جایگزینی ماده نو با ماده بازیافتی یا تجدیدپذیر نیست؛ هدفهای زیستپایداری باید بدون از دست رفتن کیفیت، کارکرد و سودآوری محقق شوند. این موضوع نیاز به سامانههای کنترل کیفیت و روشهای معتبر آزمون و تایید را میافزاید.
زنجیره تامین پیچیدهتر، مدیریت کیفیت را دشوارتر میکند
دومین محور تحول صنعت، حفظ کارکرد در محیطی است که با فشار هزینه، نوسان بازار مواد اولیه و پیچیدهتر شدن زنجیرههای تامین مواجه است.
تولیدکنندگان باید در همین شرایط، مشخصات فنی محصول را حفظ کنند و همزمان پاسخگوی الزامات مقرراتی باشند. به همین دلیل، رویکرد تضمین کیفیت مبتنی بر ریسک (Risk-based Quality Assurance) اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
در این رویکرد، به جای آنکه مشکل پس از تولید یا هنگام ورود محصول به بازار شناسایی شود، خطرهای احتمالی زودتر ارزیابی میشوند تا پیش از آنکه بر تولید، کیفیت محصول یا انطباق مقرراتی اثر بگذارند، کنترل شوند.
به اعتقاد Intertek، تولیدکنندگانی در برابر اختلالات بازار مقاومتر خواهند بود که ساختار مدیریتی منسجم را با توان واکنش سریع ترکیب کنند؛ بهگونهای که کیفیت، ایمنی و زیستپایداری حتی هنگام تغییر شرایط عرضه و بازار از یکدیگر جدا نشوند.
نوآوری؛ سرعت به اندازه خود فناوری اهمیت پیدا کرده است
تقاضا برای مواد سبکتر، با استحکامتر و زیستپایدارتر همچنان افزایش مییابد و همین موضوع شرکتها را به کوتاهتر کردن چرخه تحقیق و توسعه واداشته است. با این حال، افزایش سرعت توسعه نباید به قیمت کاهش کارکرد یا نادیده گرفتن الزامات قانونی تمام شود.
فناوریهایی مانند خودکارسازی، تحلیل دیجیتال دادهها و مدلسازی مواد با استفاده از هوش مصنوعی نیز در حال تغییر شیوه طراحی و اعتبارسنجی بسپارهای جدید هستند. استفاده از این ابزارها میتواند بخشی از فرایند آزمون و توسعه مواد را سریعتر و تصمیمگیری در مراحل تحقیق و توسعه را دادهمحورتر کند.
در کنار فناوری، شیوه سازماندهی تحقیق و توسعه نیز در حال تغییر است. شرکتهای بیشتری بخشی از آزمونهای آزمایشگاهی، ارزیابی مواد و پشتیبانی فرایند را به مراکز تخصصی بیرونی میسپارند. هدف از این کار افزایش ظرفیت بدون ایجاد همه زیرساختهای تخصصی در داخل شرکت و دسترسی سریعتر به دانش و تجهیزات مورد نیاز است.
این برونسپاری میتواند به گروههای تحقیق و توسعه اجازه دهد منابع خود را بر نوآوری اصلی متمرکز کنند، در حالی که آزمون کیفیت، ایمنی و انطباق محصول توسط مجموعههای تخصصی انجام میشود.
رقابت آینده صنعت بسپار چندبعدی است
جمعبندی این روندها نشان میدهد که زیستپایداری، کارکرد و نوآوری دیگر سه مسیر جداگانه نیستند. افزایش مصرف مواد بازیافتی بدون کنترل کیفیت میتواند کارکرد محصول را تحت تاثیر قرار دهد؛ توسعه سریع ماده جدید بدون توجه به مقررات، ورود آن به بازار را با مشکل مواجه میکند و دستیابی به بهترین خواص فنی نیز بدون کنترل هزینه الزاما به محصولی رقابتی منجر نمیشود.
در نتیجه، رقابت آینده صنعت بسپار بیش از گذشته به توانایی شرکتها در ایجاد تعادل میان کیفیت و کارکرد فنی، زیستپایداری، هزینه، انطباق مقرراتی و سرعت نوآوری وابسته خواهد بود. همین توانایی است که مشخص میکند کدام تولیدکنندگان میتوانند در بازاری که هم فناوری و هم مقررات آن با سرعت در حال تغییر است، جایگاه خود را حفظ یا تقویت کنند.
