اختصاصی بسپار/ در عصر هوش مصنوعی، “انسان” واژه سال ۲۰۲۶ شد!

بسپار/ ایران پلیمر در سالی که هوش مصنوعی بیش از هر زمان دیگری به زندگی، کار و خلاقیت راه یافته است، فرهنگ لغت کمبریج انتخابی تاملبرانگیز داشته است: «انسان» (Human)، واژه سال ۲۰۲۶. انتخابی که پرسشی اساسی را دوباره مطرح میکند: در جهانی که ماشینها میتوانند بنویسند، طراحی کنند و تحلیل کنند، چه چیزی انسان را متمایز میسازد؟
فرهنگ لغت کمبریج در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶، واژه «انسان» را بهعنوان واژه سال معرفی کرد. به گفته این نهاد، گسترش هوش مصنوعی و توجه دوباره به خلاقیت، اصالت و ارتباطات انسانی از دلایل این انتخاب بودهاند.
کمبریج در تعریف این واژه، به ویژگیها، کاستیها و احساساتی اشاره میکند که انسان را از خدا، حیوانات و ماشینها متمایز میسازند.
تام مککللند (Tom McClelland)، فیلسوف علم در دانشگاه کمبریج، معتقد است پیشرفت هوش مصنوعی درک ما از انسانبودن را به چالش کشیده است. به گفته او، اکنون این پرسش مطرح است که آیا آگاهی، خلاقیت یا شفقت ویژگیهایی هستند که انسان را از هوش مصنوعی متمایز میکنند؟
این پرسش در دنیای صنعت نیز اهمیت دارد. هوش مصنوعی در حوزههایی مانند طراحی مواد، بهینهسازی فرایندهای تولید، کنترل کیفیت و نگهداری ماشینآلات نقش روزافزونی پیدا کرده است. با این حال، قضاوت، مسئولیتپذیری و تصمیمگیری انسانی همچنان از موضوعات اساسی در کاربرد این فناوری هستند.
مککللند تاکید میکند که آینده هوش مصنوعی از پیش تعیین نشده و انسانها میتوانند درباره مسیر توسعه این فناوری و ارزشهایی که باید حفظ شوند، تصمیم بگیرند.
شاید پیام جالب انتخاب کمبریج همین باشد: در زمانی که جهان بیش از هر چیز درباره هوش مصنوعی سخن میگوید، واژه سال یادآوری میکند که مهمترین پرسش هنوز درباره خود انسان است./ https://dictionaryblog.cambridge.org/2026/11/18/word-of-the-year-2026/
وقتی ماشینها هوشمند میشوند، انسان چه میشود؟
در سالی که هوش مصنوعی بیش از هر زمان دیگری در زندگی ما حضور دارد، فرهنگ لغت کمبریج «انسان» (Human) را بهعنوان واژه سال ۲۰۲۶ انتخاب کرده است. انتخابی بهظاهر ساده، اما بهغایت تأملبرانگیز. گویی هرچه ماشینها بیشتر به ما شبیه میشوند، نیاز ما به بازتعریف آنچه انسانی است، بیشتر میشود.
دکتر زهرا آهنگ/ دبیر تحریریه گروه رسانه ای بسپار/ ایران پلیمر
تا همین چند سال پیش، خلاقیت، نوشتن، طراحی و حتی تحلیل مسائل پیچیده را از تواناییهای متمایز انسان میدانستیم. امروز ماشینها مینویسند، تصویر میسازند، الگوها را تشخیص میدهند و گاه در زمانی کوتاهتر از ما به پاسخ میرسند. اما آیا توانایی انجام یک کار، به معنای درک آن است؟ آیا تولید یک اثر، همان خلاقیت است؟ و آیا تصمیم درست، بدون فهم پیامدهای آن، کافی است؟
این پرسشها دیگر تنها موضوع بحث فیلسوفان نیستند. در صنعت نیز، از طراحی مواد جدید و بهینهسازی فرایندهای تولید گرفته تا کنترل کیفیت و مدیریت زنجیره تأمین، هوش مصنوعی آرامآرام جای خود را باز میکند. ماشینها دقیقتر میشوند، دادهها بیشتر و تصمیمها سریعتر. اما در میان این شتاب، جای انسان کجاست؟
شاید پاسخ در رقابت با ماشینها نباشد. قرار نیست انسان در سرعت محاسبه یا پردازش دادهها از هوش مصنوعی پیشی بگیرد. آنچه اهمیت دارد، توانایی پرسیدن پرسشهای درست، سنجیدن پیامدها، پذیرفتن مسئولیت و گاه حتی تردیدکردن در برابر پاسخی است که ظاهراً بینقص به نظر میرسد.
کمبریج در تعریف “انسان” از ویژگیها، کاستیها و احساساتی سخن میگوید که ما را از ماشینها متمایز میکنند. شاید همین کاستیها، همین تردیدها و همین توانایی احساسکردن، بخشی از چیزی باشند که در شتاب پیشرفت فناوری نباید فراموش کنیم.
انتخاب “انسان” بهعنوان واژه سال، شاید بیش از آنکه درباره زبان باشد، درباره زمانه ماست؛ زمانهای که در آن ماشینها هر روز توانمندتر میشوند و ما بیش از گذشته ناچاریم از خود بپرسیم انسانبودن به چه معناست.
شاید مهمترین پرسش عصر هوش مصنوعی این نباشد که ماشینها تا کجا میتوانند شبیه انسان شوند؛ بلکه این باشد که ما در این مسیر، چقدر میخواهیم انسان بمانیم.





