اختصاصی بسپار/ اختلال در صادرات عربستان، بازار پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن را داغ‌تر کرد
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر توقف یک خط لوله نفتی در عربستان و مشکلات ترابری در دریای سرخ، فشار تازه‌ای بر بازار جهانی پلی‌اتیلن (PE) و پلی‌پروپیلن (PP) وارد کرده است. با وجود ادامه صادرات بسپار از عربستان، تاخیر در تحویل محموله‌ها، ازدحام بنادر و نگرانی از اختلال در تامین خوراک پتروشیمی‌ها، قیمت‌ها را در بازارهایی از ترکیه و هند تا چین، آفریقا و اروپا تحت تاثیر قرار داده است.
به گزارش ChemOrbis در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، خط لوله شرق به غرب عربستان که مناطق نفت‌خیز شرق این کشور را به سواحل دریای سرخ متصل می‌کند، از ۱۰ سپتامبر و در پی حملات پهپادی از مدار خارج شده است. این اتفاق در شرایطی رخ داده که اختلال در تردد از تنگه هرمز، اهمیت مسیرهای صادراتی غرب عربستان را افزایش داده است.
نگرانی از توقف تولید در رابغ و ینبع
مهم‌ترین نگرانی صنعت پتروشیمی عربستان، تامین خوراک مجتمع‌های مستقر در سواحل غربی است.
در این منطقه، شرکت Yansab در ینبع تولیدکننده PP، پلی‌اتیلن سنگین (HDPE) و پلی‌اتیلن سبک خطی (LLDPE) است. مجتمع Petro Rabigh نیز چندین گونه PE و PP تولید می‌کند.
به گفته تحلیلگران، اگر تعمیر خط لوله طولانی شود، پالایشگاه‌ها و مجتمع‌های وابسته ممکن است با محدودیت خوراک مواجه شوند. گزارش‌ها از موجودی محدود مواد اولیه در برخی واحدها حکایت دارد، هرچند تا زمان انتشار گزارش، هیچ تولیدکننده‌ای توقف یا کاهش تولید را مستقیم به این اختلال نسبت نداده بود.
پیامدهای این نگرانی در بازار سهام عربستان نیز نمایان شده است؛ سهام Luberef در ۱۳ سپتامبر ۱۰ درصد و سهام Yansab و Petro Rabigh به‌ترتیب ۵ و ۴ درصد کاهش یافت.
صادرات ادامه دارد، اما تحویل محموله‌ها دشوارتر شده است
مشکل دوم به مسیرهای ترابری مربوط می‌شود. محدودیت تردد کشتی‌های مرتبط با عربستان در تنگه باب‌المندب باعث شده برخی محموله‌های گاز مایع (LPG) و نفتا که از ینبع بارگیری شده‌اند، به‌جای حرکت به سمت جنوب، مسیر شمالی کانال سوئز را انتخاب کنند.
این تغییر برای محموله‌های مقصد آسیا به معنای مسیر طولانی‌تر، هزینه حمل بیشتر و نیاز به ظرفیت اضافی کشتی است.
با این حال، وضعیت صادرات کانتینری بسپارها متفاوت است. خطوط بزرگ کشتیرانی هم‌چنان در بندر جده فعالیت دارند و شرکت‌های Maersk و Hapag-Lloyd نیز بازگشت تدریجی برخی خدمات خود به مسیر دریای سرخ و کانال سوئز را اعلام کرده‌اند.
بنابراین صادرات PP و PE عربستان متوقف نشده است، اما ازدحام بندر جده و بندر ملک عبدالله، تأخیر در جابه‌جایی کانتینرها و افزایش ترابری زمینی، زمان تحویل را طولانی‌تر و پیش‌بینی آن را دشوارتر کرده است.
این وضعیت از نظر بازار تقریبا مشابه کاهش عرضه فوری عمل می‌کند؛ زیرا حتی اگر محصول تولید و صادر شود، ممکن است در زمان مورد نیاز به دست خریدار نرسد.
قیمت PP و PE در بازارهای مختلف چه تغییری کرده است؟
اختلالات عربستان در زمانی رخ داده که افزایش قیمت انرژی و خوراک، بازار جهانی بسپارها را از قبل صعودی کرده بود.
در ترکیه، طولانی‌شدن زمان تحویل محموله‌های خاورمیانه‌ای PP و محدودیت عرضه از سایر مبادی، قیمت محموله‌های آماده تحویل را افزایش داده است. در بازار PE نیز محدودیت عرضه، به‌ویژه برای گونه‌های فیلم LDPE و HDPE، فشار مشابهی ایجاد کرده است.
در هند، افزایش هزینه خوراک و کرایه حمل به رشد قیمت PP و PE در سپتامبر کمک کرده است. در ویتنام، قیمت وارداتی به بالاترین سطح سه ماه اخیر رسیده و بازار داخلی نیز با افزایش هزینه جایگزینی محموله‌های وارداتی رشد کرده است.
بازارهای چین نیز تحت تاثیر افزایش هزینه انرژی، محدودیت عرضه و بهبود فصلی تقاضا روند صعودی داشته‌اند.
در آفریقا، از مصر تا نیجریه، کنیا، الجزایر، تونس و مراکش، افزایش هزینه‌ها و محدودیت عرضه تامین‌کنندگان خاورمیانه‌ای به رشد قیمت‌ها منجر شده است.
حتی در اروپا که تقاضای ضعیف مانع افزایش شدید قیمت‌ها شده، محدودیت عرضه خاورمیانه و افزایش هزینه انرژی از برخی گونه‌های PE، به‌ویژه LDPE، حمایت کرده است.
خطر اصلی برای بازار بسپار چیست؟
نکته مهم این است که برای افزایش فشار بر قیمت جهانی PP و PE، لزوما نیازی به توقف کامل تولید یا صادرات عربستان نیست.
اگر محموله‌ها دیرتر برسند، هزینه حمل افزایش یابد و خریداران نتوانند زمان تحویل را پیش‌بینی کنند، عرضه قابل دسترس در کوتاه‌مدت کاهش می‌یابد؛ حتی اگر حجم صادرات روی کاغذ تغییر چندانی نکرده باشد.
در چنین شرایطی، ادامه اختلال خط لوله یا تشدید مشکلات دریای سرخ می‌تواند محدودیت عرضه را بیشتر کند و به روند افزایشی قیمت پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن در بازارهای منطقه‌ای و جهانی دامن بزند.
برای فعالان صنعت پلاستیک، پیام این تحولات روشن است: در شرایط بی‌ثباتی منطقه‌ای، زمان تحویل و قابلیت اطمینان تامین، به‌اندازه قیمت مواد اولیه در تصمیم‌های خرید اهمیت پیدا می‌کند.
