اختصاصی بسپار/ پلاستیکها در خدمت صندلیهای چرخدار نسل جدید؛ از نشیمنگاه هوشمند تا خنکسازی موتورهای برقی
گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر در سالهای اخیر نقش پلاستیکها در طراحی صندلیهای چرخدار نوین فراتر از ساخت قطعات سازهای و کاهش وزن رفته است. بسپارهای امروز در حال تبدیل شدن به یکی از اجزای کلیدی افزایش راحتی، ایمنی و کارایی صندلیهای چرخدار هستند؛ از طراحی نشیمنگاههای هوشمند برای جلوگیری از زخم فشاری گرفته تا مدیریت گرمایی موتور صندلیهای چرخدار برقی.دو پروژه فناورانه جدید نشان میدهند چگونه ترکیب دانش مواد، چاپ سهبعدی و فرمولهای پیشرفته بسپاری میتواند کیفیت زندگی کاربران صندلیهای چرخدار را بهطور محسوسی بهبود دهد.
نشیمنگاه شخصیسازیشده برای جلوگیری از زخم فشاری
یکی از پروژههای نوآورانه در این حوزه، پروژه پژوهشی StopUlcus در آلمان است که با همکاری شش مجموعه پژوهشی و صنعتی در حال توسعه نسل جدیدی از نشیمنگاههای صندلیهای چرخدار است.
هدف این پروژه، طراحی بالشتکهایی است که بتوانند از ایجاد زخمهای فشاری (Pressure Ulcer) در افرادی که مدت طولانی از صندلیهای چرخدار استفاده میکنند جلوگیری کرده و حتی به ترمیم زخمهای موجود کمک کنند.
در این فناوری، پلاستیکها نقش محوری دارند. ساختار اصلی این نشیمنگاه از ترکیب دو فناوری شکل میگیرد:
• ساختارهای شبکهای چاپ سهبعدی شده برای کنترل دقیق خواص مکانیکی
• اسفنجهای بسپاری برای افزایش راحتی، توزیع فشار و مدیریت رطوبت
این طراحی به هر بیمار اجازه میدهد نشیمنگاهی کاملا متناسب با وضعیت بدن و نیازهای خود دریافت کند.
حسگرهای هوشمند برای پایش وضعیت بدن
در این سامانه، تنها طراحی مکانیکی مطرح نیست. پژوهشگران حسگرهایی را نیز داخل ساختار نشیمنگاه قرار دادهاند که بهصورت مداوم فشار و میزان رطوبت را پایش میکنند.
این سامانه میتواند در صورت نیاز به تغییر وضعیت بدن، به کاربر هشدار دهد و از آسیبهای ناشی از نشستن طولانی جلوگیری کند.
متخصصان این پروژه معتقدند آینده تجهیزات پزشکی کمکی، وابستگی زیادی به ترکیب فناوریهای زیر خواهد داشت:
• ساخت برهمافزا (Additive Manufacturing)
• مواد هوشمند
• حسگرها
• دیجیتالسازی و تحلیل داده
پلییورتان برای خنکسازی موتور صندلیهای چرخدار برقی
نمونه دوم به حوزه صندلیهای چرخدار برقی مربوط میشود؛ که در آن شرکت آلمانی WEVO-CHEMIE راهکاری جدید برای مدیریت گرمایی موتور این تجهیزات توسعه داده است.
در صندلیهای چرخدار برقی، هنگام عبور از موانع یا در شرایطی که چرخها گیر میکنند، موتور میتواند دچار افزایش دمای شدید شود؛ مسئلهای که کارکرد و عمر سامانه را تحت تاثیر قرار میدهد.
برای حل این مشکل، شرکت WEVO یک ترکیب پلییورتانی ویژه طراحی کرده که در پوششدهی موتور استفاده میشود.
مادهای با چند کارکرد همزمان
این ماده بهطور همزمان چند وظیفه را انجام میدهد.نخست، بهعنوان عایق برقی عمل میکند. دوم، گرما را از سیمپیچهای مسی موتور به بدنه منتقل میکند تا گرما بهتر دفع شود.
همچنین گرانروی کم این ماده باعث میشود بتوان آن را بدون ایجاد حباب یا فضای خالی در اطراف سیمپیچها تزریق کرد؛ موضوعی که برای کارکرد پایدار موتور اهمیت زیادی دارد.
به گفته توسعهدهندگان، موفقیت چنین راهکارهایی تنها وابسته به بیشینهسازی خواص ماده نیست، بلکه نیازمند ایجاد تعادل میان عوامل مختلف است؛ از جمله:
• هدایت گرمایی
• فرایندپذیری
• محدودیت فضای نصب
• هزینه تولید انبوه
پلاستیکها؛ فناوری کلیدی تجهیزات کمکحرکتی آینده
این دو نمونه نشان میدهند صنعت پلاستیک و لاستیک دیگر فقط تامینکننده قطعات سبک یا ارزان نیست، بلکه در حال تبدیل شدن به یکی از پیشرانهای اصلی نوآوری در تجهیزات پزشکی و سامانههای حرکتی پیشرفته است.
کارشناسان معتقدند بازار آینده در این حوزه بیش از گذشته به سمت فناوریهایی حرکت خواهد کرد که قابلیتهایی مانند شخصیسازی، مواد هوشمند، حسگرهای یکپارچه، ساخت برهمافزا و تولید صنعتی پایدار را همزمان فراهم کنند.
در حوزه تجهیزات پزشکی و توانبخشی، این تحولات نشان میدهد نوآوری واقعی زمانی اتفاق میافتد که دانش مواد و نیازهای کاربردی بهطور مستقیم در کنار یکدیگر توسعه پیدا کنند.
