اختصاصی بسپار/ اختلال در زنجیره جهانی خوراک پلیمر؛ خطرهای جغرافیا-سیاسی و ترابری در حال بازآرایی بازار هستند
بسپار/ ایران پلیمر اختلالهای ترابری دریایی، تنشهای جغرافیا-سیاسی و سیاستهای جدید انرژی، زنجیره تامین خوراک صنعت بسپار را با فشارهای روزافزونی روبهرو کردهاند. موادی مانند اتیلن، گازهای مایع و دیگر واسطههای پتروشیمی که پایه تولید بسیاری از بسپارها هستند، بهشدت به مسیرهای ترابری بینالمللی وابستهاند و همین موضوع آسیبپذیری بازار جهانی را افزایش داده است.
بر اساس این گزارش، صنعت بسپار طی سالهای گذشته زنجیره تامین خود را بر پایه مجتمعهای عظیم پتروشیمی و مسیرهای تجارت دوربرد بنا کرده بود؛ مدلی که اگرچه بهرهوری را افزایش داد، اما انعطافپذیری محدودی در برابر بحرانها داشت. اکنون اختلال در مسیرهای دریایی، بهویژه در دریای سرخ و خاورمیانه، باعث افزایش هزینه ترابری، طولانیتر شدن زمان تحویل و فشار بر تجارت مواد اولیه شده است.
در این میان، آمریکا به نقش آفرین اصلی بازار جهانی اتان تبدیل شده است. رشد تولید گاز شیل باعث شد صادرات اتان آمریکا به واحدهای کراکر اروپا و آسیا افزایش یابد. با وجود این، تمرکز شدید عرضه در یک منطقه جغرافیایی، خطر بازار جهانی را نیز بیشتر کرده است؛ بهگونهای که هر اختلال در زیرساختهای صادراتی آمریکا میتواند بازار جهانی بسپار را تحت تاثیر قرار دهد.
همزمان، سیاستهای اقلیمی اروپا نیز فشار تازهای بر زنجیره تامین وارد کردهاند. گسترش سامانه تجارت انتشار اتحادیه اروپا (EU ETS) به بخش ترابری دریایی، هزینه جابهجایی میانجیهای پتروشیمی را افزایش داده است. علاوه بر این، افزایش هزینههای انرژی و الزامات محیطزیستی، موجب کاهش ظرفیت یا تعطیلی برخی واحدهای شیمیایی اروپا شده و وابستگی این منطقه به واردات خوراک را بیشتر کرده است.
در واکنش به این شرایط، شرکتها بهدنبال راهبردهای جدیدی برای کاهش خطر خوراک هستند. فناوریهایی مانند تبدیل نفتا به اتان و پروپان، که توسط Honeywell UOP توسعه یافتهاند، امکان تنوعبخشی به خوراک پتروشیمی را فراهم میکنند. همچنین شرکتهایی مانند INEOS با سرمایهگذاری روی واحدهای کراکر مبتنی بر اتان در اروپا، بهدنبال تقویت امنیت عرضه منطقهای هستند.
فعالان صنعت معتقدند بازار جهانی خوراک بسپار بهتدریج از مدل «بهینهسازی جهانی» به سمت «تابآوری و منطقهایسازی» حرکت میکند؛ تغییری که میتواند ساختار تجارت جهانی مواد اولیه صنعت پلاستیک را در سالهای آینده دگرگون کند.
