در خاموشی مجتمع های پتروشیمی، چه باید کرد؟ آغاز اولویتبندی مواد اولیه برای کالاهای اساسی

بسپار/ایران پلیمر در برنامه میز اقتصاد روز (۴ اردیبهشت)، تمهیدات لازم برای تامین مواد اولیه پتروشیمی برای صنایع پایین دستی با حضور حسین دُر، رئیس هیئت مدیره اتحادیه سراسری تعاونی های تامین نیاز صنایع پاییندست پتروشیمی و دکتر محمد متقی مدیر توسعه صنایع پایین دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران در ارتباط تلفنی بررسی شد.
حسین در، در ابتدای برنامه، با تأکید بر خودکفایی و بومی بودن صنعت پتروشیمی ایران، گفت: بخش عمدهای از پتروشیمیها در دوران تحریمها ساخته شدهاند و صنایع پاییندستی نیز عمدتاً پس از آنها توسعه یافتهاند، هرچند عمر صنایع پاییندستی به پیش از احداث پتروشیمیها بازمیگردد؛ به طوری که در دهه سی شمسی، پیش از راهاندازی واحد پتروشیمی، صنایع پلیمر و پلاستیک نیاز کشور را تأمین میکردند.
رئیس اتحادیه صنایع پاییندست پتروشیمی ادامه داد: پیش از جنگ تحمیلی سوم، قریب به ۱۰۰ درصد مواد اولیه صنایع، از جمله پلیمرها و پلاستیکها، از منابع داخلی تأمین میشده است، واردات تنها به گروههای خاص و مکملها محدود بود؛ به عنوان مثال، در زمینه پلیآمیدها که تولید داخلی نداشتیم، نیاز از طریق واردات یا بازیافت داخلی تأمین میگردید و این موارد جزو کالاهای اساسی محسوب نشده و تأثیر چندانی بر بازار داخلی نداشتند.
وی با اشاره به ظرفیت تولید ۱۲ میلیون تنی پلیمرها در صنایع پاییندستی (که حدود ۵ میلیون تن آن از بورس کالا خریداری میشد) و ظرفیت ۱۸ میلیون تنی در حوزه شیمیاییها (که حدود ۷.۵ میلیون تن از داخل خریداری میشد)، به حجم صادرات نیز اشاره کرد و گفت: تقریباً ما حدود ۴ میلیون تن صادرات پلیمریها را داشتیم که عمدتاً هم در گروه خانواده پلیاتیلنها بودند. علاوه بر این، حدوداً یک میلیون تن تحت عنوان کامپاند (مواد افزودنی و ترکیبی) صادر میشد که در کارخانههای خارج از کشور مصرف میشد.
آقای در با بیان اینکه پس از جنگ، علاوه بر اینکه صادرات محصولات پتروشیمیها لغو شده، صادرات کامپاندرها هم لغو شده است.
رئیس هیئت مدیره اتحادیه صنایع پاییندست پتروشیمی از تلاشهای دولت و هماهنگی آن با صنایع پاییندستی پتروشیمی و تولیدکنندگان تقدیر کرد و گفت: دولت با هماهنگیهای صنایع پاییندست پتروشیمی با هماهنگی تولید کنندگان زحمات خوبی میکشد.
وی با اعلام آمادگی طرفین و برگزاری جلسات متعدد، تاکید کرد: علیرغم گذشت نزدیک به دو ماه از جنگ تحمیلی سوم، هیچ کمبودی را به صورت مشهود در بازار و در قفسهها حس نمیکنیم.
در ادامه آقای اصلانخانی مجری میز اقتصاد با اشاره به اینکه تمامی مواد غذایی موجود در فروشگاهها، از بستهبندی گرفته تا موارد دیگر، به نوعی با محصولات پتروشیمی در ارتباط هستند، پرسید: چه اتفاقی افتاد که با وجود آسیب دیدن تولید پتروشیمیها در پی جنگ تحمیلی سوم، توانستیم این شرایط را مدیریت کرده و کالاها را در قفسهها تأمین کنیم؟ این همکاری دولت و بخش خصوصی که اشاره کردید، چگونه شکل گرفت؟ رئیس هیئت مدیره اتحادیه صنایع پاییندست پتروشیمی در پاسخ با بیان اینکه دشمن دقیقاً نقاط کلیدی پیشرفت کشور را هدف قرار میدهد، گفت: با افتخار اعلام میکنم که صنایع پاییندستی پتروشیمی در کشور عمدتاً بومی هستند و در دوران تحریمها به خودکفایی رسیدهاند.
رئیس اتحادیه صنایع پاییندست پتروشیمی ابراز امیدواری کرد که با رفع تحریمها، بتوان بازارهای جهانی، به ویژه بازارهای منطقهای مانند پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، عراق، ترکیه، آذربایجان و ارمنستان را که در حال حاضر سهم دو رقمی در حوزه پلیمر و پلاستیک داریم، گسترش داد.
تأمین کمبود مواد اولیه پتروشیمی با همکاری وزارت صمت، بانک مرکزی و بورس کالا
وی همچنین از مردم درخواست کرد با مدیریت مصرف پلاستیک، صنعت را در این شرایط یاری کنند.آقای دُر در پاسخ به سوالی درباره تمهیدات اتخاذ شده برای تأمین مواد اولیه، گفت: پس از وقوع چالشها، اولین پیشنهاد صنایع پاییندستی به دولت، اولویتبندی تأمین کالاهای اساسی بوده است.
رئیس اتحادیه صنایع پاییندست پتروشیمی با اشاره به ایثار برخی واحدها که حواله مواد اولیه خود را برای تولیدکنندگان کالای اساسی ابطال کردهاند، بر اهمیت “مدیریت موجودی” انبارهای پتروشیمی، انبارهای متفرقه و واحدهای تولیدی با اولویت پایین تأکید کرد. در این راستا، پیشنهادی مبنی بر اولویتبندی تولید محصولات ارائه شد؛ به عنوان مثال، پلیپروپیلن که میتواند صرف اسباببازی یا تجهیزات پزشکی شود، اولویتش تجهیزات پزشکی است و پلیاتیلن ترفتالات (PET) گرید بطری، در اولویت تولید آب معدنی نسبت به نوشابه قرار میگیرد. این اولویتبندی برای جلوگیری از بحران در تأمین کالاهای اساسی، از جمله ظروف بستهبندی لبنیات نسبت به کالاهای لوکس خانگی، صورت گرفته و دولت نیز با جدیت این پیشنهادها را پذیرفته و عملیاتی کرده است. حتی قوه قضائیه نیز با تمام توان پای کار آمده تا آرامش نسبی فعلی در بازار حفظ شود.
آقای دُر در ادامه به تقسیمبندی چهار گروهی وزارت صمت اشاره کرد و گفت: گروه اول: دارو، پزشکی، غذایی و کالاهای اساسی (ضریب ۱)، گروه دوم: بستهبندی، لجستیک، شوینده، سم و کود (برای گروه اول و موارد دیگر)، گروه سوم: سایر کالاها و گروه چهارم: کالاهای کماولویت مانند کامپاندها، هیدروکربنها و وسایل بازی است که این تقسیمبندی بر اساس میانگین خرید مؤثر ۲۴ ماه گذشته و با اولویت کالای اساسی صورت گرفته است.
وی اضافه کرد: یکی از راهکارهای پیشنهادی به دولت، استفاده از ظرفیت “کمپاندسازان” است. از آنجایی که حدود ۵۲ تا ۶۴ درصد مصرف برق واحدهای پلیمری پتروشیمیها مربوط به واحد گرانولسازی است، کمپاندسازان میتوانند با دریافت پودر از پتروشیمیها و تبدیل آن به گرانول، مصرف برق را در واحدهای پتروشیمی کاهش دهند، این امر ضمن حفظ پایداری کمپاندسازان، به افزایش تولید پتروشیمیها نیز کمک خواهد کرد.
ضرورت تشکیل قرارگاه عملیاتی جنگ اقتصادی
آقای دُر در ادامه گفت: به منظور گذار از شرایط جنگ نظامی به جنگ اقتصادی، بخش خصوصی بر ضرورت تشکیل “قرارگاه عملیاتی جنگ اقتصادی” با مشارکت فعال تمام ارکان دولت تأکید دارد و پیشنهاد شده است که وظایف مشخصی برای نهادهایی، چون بانک مرکزی و بانکها در این قرارگاه تعریف شود تا به حل مشکلات واحدهای تولیدی و جلوگیری از بیکاری کمک کنند، همچنین، سازمان تأمین اجتماعی میتواند با همکاری در تأمین مواد اولیه، به پیشگیری از افزایش لیست بیمه بیکاری یاری رساند.
وی ادامه داد: در همین راستا، از مجلس شورای اسلامی درخواست شده است تا با توجه به تغییرات شرایط اقتصادی پس از تصویب بودجه سال ۱۴۰۵، جلسات فوری تشکیل داده و متممی با رویکرد حمایت از تولید به این بودجه اضافه کند، این اقدامات در جهت تحقق شعار سال مبنی بر “اقتصاد مقاومتی” و تقویت “تولید داخلی” به عنوان ستون فقرات آن صورت میگیرد و تأکید بر این است که تمام ارکان حاکمیت باید در خدمت تولیدکننده واقعی باشند.
رئیس هیئت مدیره اتحادیه صنایع پاییندست پتروشیمی گفت: بخش خصوصی، شرایط فعلی را فرصتی مناسب برای تغییر ساختار اقتصادی، بها دادن به بخش خصوصی واقعی و تقویت بخشهای تعاونی در توزیع میداند تا از این طریق مشکلات موجود برطرف گردد، با وجود پشت سر گذاشتن شرایط دشوار گذشته با همکاری دولت و بخش خصوصی، مرحله جدیدی با چالشهایی، چون بازسازی و تأمین مواد اولیه صنایع پاییندستی آغاز شده است که نیازمند اقدامات حمایتی و خلاقانه برای عبور موفقیتآمیز از آن است.
خبر گزاری صدا و سیما





