اختصاصی بسپار/ گفت و گو با دکتر سپهر لاجوردی، مدیرعامل و رئیس هیات مدیره نیلی فام: متأسفانه سهم ایران در صادرات رنگ طی ۲۰ سال گذشته بسیار اندک بوده/ علت آن کمتوجهی به الزامات بازارهای هدف و اقبال بازارها به برندهای اروپایی ست
بسپار/ایران پلیمر شرکت مهندسین شیمیایی و رنگسازی نیلی فام ری در سال 1381 فعالیت خود را در زمینه تولید انواع رنگ های صنعتی، حفاظتی و ساختمانی آغاز کرد و هم اکنون واحد تولیدی این شرکت در شهرک صنعتی شکوهیه قم با ظرفیت 14000 تُن در حال کار است.
دکتر لاجوردی: تحصیلات من در زمینه مهندسی علوم پلیمر با گرایش رنگ از دانشگاه پلی تکنیک بوده که در مقاطع کارشناسیارشد و دکترا نیز در رشته مهندسی رنگ در پژوهشگاه رنگ ادامه پیدا کرد. افتخار داشتم که در دورههای پیشرفته این رشته، دانشجو و شاگرد خانم پروفسور رنجبر باشم که نقش مؤثری در گسترش دانش و بینش من نسبت به این صنعت ایفا کردند.
شرکت نیلی فام، نامی آشنا در صنعت رنگ است که در سال ۱۳۸۱ تأسیس شد. فعالیت شرکت فقط به تولید رنگ محدود نمیشود، بلکه ارائه خدمات مهندسی و مشاوره تخصصی در حوزه سامانههای رنگی پیشرفته برای پروژههای صنعتی نیز بخش مهمی از کار ماست. تمرکز اصلی ما بر تولید رنگهای صنعتی است. اکنون این شرکت با پروانه بهرهبرداری فعال، توان تولید سالیانه ۱4 هزار تن انواع رنگهای صنعتی، ساختمانی، ترافیکی و دکوراتیو مایع را دارد.
بخش عمدهای از ظرفیت تولید واحد ما به رنگهای صنعتی مایع اختصاص دارد، مانند پوششهای اپوکسی غنی از روی، تاپکوتهای پلییورتانی، و پوششهای پایه معدنی شامل پوششهای مقاوم حرارتی بر پایه سیلیکون، آسترهای اتیل سیلیکات و پوششهای اپوکسی فنولیک. این محصولات بهصورت روزانه در خط تولید کارخانه تولید میشوند. همچنین، پوششهای پایه آب و دوستدار محیط زیست نیز در سبد محصولات شرکت قرار دارند و 4۰٪ از ظرفیت تولید به این پوششها اختصاص یافته است. گروه سوم محصولات نیز شامل رنگهای لیکوئید نوآورانه و خاص هستند.
بسپار_ چه عواملی باعث شد که شرکت بهعنوان یک شرکت دانشبنیان شناخته شود؟
دکتر لاجوردی: شرکت نیلی فام بهعنوان شرکت دانشبنیان سطح یک از نظر فنی شناخته میشود. علت اصلی این امر، اجرای یک پروژه تحقیقوتوسعه در زمینه تولید رنگهای عایق صوت و حرارت بوده است. این محصول پیشتر از شرکت هنکل آلمان وارد میشد، اما پس از اعمال تحریمها، ما موفق به بومیسازی آن شدیم. همچنین تولید چسبهای ماستیکی مورد استفاده در صنعت خودروسازی که با توقف واردات مواجه شده بودند، بهصورت بومی انجام شد.
رنگ عایق صوت و حرارت تولیدی ما، در صنایع لوکوموتیو، واگنهای مسافربری و مترو مورد استفاده قرار میگیرد و توانسته است ضریب میرایی صوت را کاهش داده و ارتعاشات صوتی را محدود کند. فرمولاسیون این رنگ بسیار پیچیده و پیشرفته بود و حدود یک سال زمان برد تا به نتیجه مطلوب برسد. این رنگ توانست تمامی آزمونهای استاندارد در زمینه عایق حرارت و صوت را با موفقیت پشت سر بگذارد و از آزمایشگاههای معتبر داخلی تأییدیه دریافت کند.
همچنین تأییدیه فناوری نانو و دانشبنیان سطح یک را نیز کسب کرده است. ما تنها شرکت در ایران هستیم که این تأییدیهها را برای این نوع محصول داریم و مقدار قابلتوجهی از این رنگ به شرکتهای واگنسازی فروخته میشود. شرکت نیلی فام بهطور رسمی از سال ۱۳۹۸ بهعنوان شرکت دانشبنیان فعالیت میکند.
بسپار- استراتژی شما برای رقابت با برندهای بزرگ داخلی و خارجی در صنعت رنگ چیست؟
دکتر لاجوردی: ما یک سیستم یکپارچه در ساختار اداری شرکت پیاده کردهایم که بین بخش مارکتینگ، تولید و فنی ارتباط مستقیم برقرار میکند. تیم بازاریابی ما در بازار حضور فعال دارد، پروژهها را شناسایی کرده، نیاز صنعت را میسنجد و سپس این اطلاعات به واحد فنی منتقل میشود تا تحقیقات موردنیاز انجام و تولید آغاز شود. علاوه بر رنگهای سنتی و متداول، تمرکز ما بر توسعه محصولات نوین است که بازار به آنها نیاز دارد. بهعنوان مثال، در پروژه آبشیرینکن بندرعباس، رنگی خاص برای سطوح بتنی با چسبندگی بالا در برابر آب شور خلیج فارس تولید شد. برای این پروژه، یک سیستم پوشش فوقالعاده با کیفیت طراحی و اعمال شد.
بسپار- چه سهمی از تولیدات شما را رنگهای آبپایه، پرجامد، با VOC کم و دوستدار محیطزیست تشکیل میدهند؟ آیا این موضوع به صادرات کمک میکند؟
دکتر لاجوردی: یکی از سیاستهای اصلی ما در حوزه رنگهای حلالپایه، افزایش درصد جامد در فرمولاسیون رنگهاست تا در نهایت، میزان VOC کاهش یابد. شرکت نیلی فام هم در محصولات سنتی و هم در محصولات جدید، بر پایه این استراتژی حرکت میکند. حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از تولیدات ما به رنگهای آبپایه اختصاص دارد که با استانداردهای زیستمحیطی اروپا همراستا بوده و بهمنظور صادرات به کشورهایی مانند استرالیا و کشورهای همسایه طراحی شدهاند.
این رنگها ساختاری دارند که بوی کمتری تولید میکنند و از نظر آلایندگی محیطی بهینه هستند. برای نمونه، ما رنگهای پایه اکریلیک مخصوص سقف را تولید میکنیم که علاوه بر غلظت مناسب، بوی بسیار کمتری دارند و مطابق با الزامات کشورهای توسعهیافته هستند. بازرگانی شرکت دائماً در حال بررسی بازار صادرات برای این محصولات است. متأسفانه سهم ایران در صادرات رنگ طی ۲۰ سال گذشته بسیار اندک بوده و علت آن را میتوان در کمتوجهی به الزامات بازارهای هدف و ترجیح واردکنندگان به برندهای اروپایی دانست. البته در سالهای اخیر شرایط کمی بهبود یافته است، اما سیاستگذاریهای نادرست داخلی همچنان مانع رشد صادرات شدهاند. بهاعتقاد من، حتی اگر تمام ظرفیت شرکت را در خدمت بازار صادرات قرار دهیم، هنوز جای کار بسیاری وجود دارد.
بسپار- آیا در زمینه پوششهای هوشمند مانند self-healing، ضد رسوب و نانوپوششها فعالیت داشتهاید؟
دکتر لاجوردی: بله، چون پروژه دکترای من درباره هوشمند سازی بوده است، در این حوزه علاقهمند و فعال بودهام. بهویژه در محیطهای بیمارستانی، نیاز به پوششهای خودترمیمشونده یا تغییررنگدهنده در برابر آلایندهها کاملاً حس میشود. این پوششها بسیار پیچیده هستند و نیاز به تیمی قوی دارند چون شامل سنسورهایی هستند که باید در آزمونهای میدانی دقیق بررسی شوند. ضعف در زیرساخت آزمون میدانی در کشور باعث شده این پوششها کمتر به مرحله تولید برسند. ما در فاز مطالعاتی این پروژهها هستیم و هنوز وارد فاز تولید نشدهایم، ولی در حوزه پوششهای کویل هوشمند، پروژهای در دست انجام داریم که ۷۰٪ پیشرفت داشته است. این پوششها با پنجره پخت کمتر، مناسب وضعیت فعلی انرژی در کشور هستند.
بسپار- همکاری شما با دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی در چه سطحی است؟
دکتر لاجوردی: متأسفانه ارتباط صنعت با دانشگاه در کشور بسیار ضعیف است. در جلسات متعدد با اساتید دانشگاه همواره این موضوع را مطرح کردهام. هم دانشگاه و هم صنعت در این ضعف مقصرند. در دانشگاهها، دروس صرفاً تئوری هستند و دانشجویان پس از فارغالتحصیلی، امکان اجرای مستقیم آنچه آموختهاند را در صنعت ندارند، چرا که یا مطالب قدیمیاند یا کاربردی نیستند. از سوی دیگر، صنعت نیز نیاز خود را بهدرستی به دانشگاه منتقل نمیکند. در حالیکه در کشورهای پیشرفته، پروژههای دکترا مستقیماً از دل نیاز صنعت تعریف میشوند. در ایران چنین ارتباطی کمرنگ است. در برخی پژوهشگاهها این رابطه بهبود یافته، اما همچنان نیازمند تقویت بیشتری است. ما در صنعت باید اطلاعات علمی کافی در اختیار کارفرمایان بگذاریم تا از آزمونهای رنگهایی که خریداری میکنند آگاهی داشته باشند. اگر هر دو طرف نقش خود را در این تعامل بهدرستی ایفا کنند، تولید باکیفیتتری خواهیم داشت.
بسپار-چالشهای اصلی شما در توسعه بازار چه بوده و هستند؟
(ادامه دارد …)
متن کامل این گفت و گو را در شماره 275 دوماهنامه پوشرنگ از گروه مجلات بسپار که در نیمه شهریور ماه 1404 منتشر شده است، می خوانید.
در صورت تمایل به دریافت نسخه نمونه رایگان و یا دریافت اشتراک با شماره های ۰۲۱۷۷۵۲۳۵۵۳ و ۰۲۱۷۷۵۳۳۱۵۸ داخلی ۳ سرکار خانم ارشاد تماس بگیرید. نسخه الکترونیک این شماره از طریق طاقچه و فیدیبو قابل دسترسی است.
خیلی عالی