اخبار

دکتر مهدی نکومنش از جایگاه کنونی پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی می گوید

بسپار/ایران پلیمر می نویسد، پژوهشگاه به لحاظ ساختاری یک سازمان پژوهشی است که نظام و قوام جدی از ابتدا کار به همت مو.سسان خودش داشته است و اعتباری که ما از ابتدا در بین پژوهشگاهها داشته ایم همواره از شرایط خوبی هم به لحاظ پژوهشی و هم به لحاظ اعتبارات مالی برخوردار بو ده ایم.
دکتر نکومنش رییس این پژوهشگاه در ادامه می گوید:  اما اگر بخواهیم  وضعیت کنونی پژوهشگاه را ارزیابی کنیم باید نگاهی به گذشته و سیر تکامل آن داشته باشیم. سالها قبل که در شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی بودم و زمینه آشنایی نزدیک با یک سازمان پژوهشی خارج از پژوهشگاه که آن هم در زمینه نفت بود و ارتباط بینالمللی و کار زیادی داشت، فراهم شد. در آن مقطع احساس می کردم که نقیصه پژوهشگاه ما نداشتن اهداف روشن است. در آن زمان بیش از این هم نمی شد انتظار داشت به خاطر اینکه پژوهشگاه ما در حال شدن بود و داشت موجودیت وهویت پیدا میکرد. سالهای بعددر هیات امناء  ارائه دو مقاله توسط هر هیات علمی مصوب شد. در آن زمان افزایش ناگهانی در تعداد مقالات پژوهشگاه رخ داد وهمین الان هم خیلی از لحاظ ارزشیابی مهم است. اما اکنون رویکردها عوض شده و شاخصهای قبلی تغییر کرده حالا باید همه در یک جهت خاص و هماهنگ مانند قایق مسابقه در یک جهت پارو بزنیم و بتوانیم با حضور ۹۰ عضو هیات علمی بر روی موضوعات خاص حیاتی ومورد نیاز کشورکار کنیم. همه تلاش من این است که این کوئوردیناسیون و هم پایگی را انجام بدهم. ولی اذعان می کنم که خیلی ضعیف بودم ولی جدیدا این حرکت در حال  شکل گیری است. از زمانی که  مسئولیت پژوهشگاه را بر عهده گرفته ام، دغدغه اصلی من تمرکز  نیروهای پژوهشگاه در جهات  و اهداف خاص آن بوده و فکر میکردم  خیلی سریع در این زمینه پیش برویم  که متاسفانه خیلی کم به اهدافمان در این زمینه رسیدیم در واقع پژوهشگاه باید بتواند این خط و مسیر را پیدا کند.


جایگاه پژوهشگاه را چگونه ارزیابی میکنید؟

رتبه ما هم اکنون در نظام های رتبه بندی جهانی  بین ۱۱۰۰ الی ۱۲۰۰  و بعد از انستیتو پاستور، بین پژوهشگاه های ایرانی در رتبه دوم هستیم. با این اوصاف در نظامهای رتبه بندی بین المللی خیلی جایگاه مطمئنی نداریم باید خیلی بیشتر تلاش کنیم و اساس حرکت ما در این است که اجازه دهیم تا دیگران ما را قضاوت کنند.در روزهای اول خیلی با این نظر من موافق نبودند و اعتقادی به تغییر نداشتند. اما الان همه  می دانیم که  مسیری که در آن قرار داشتیم  و کار را به همان شکل اولیه  ادامه میدادیم دیگر کافی نیست و باید حرکت کنیم. ما باید عارضه یابی می کردیم. تمام تلاش اعضاء هیات علمی اعتلای جایگاه علمی و کسب رتبه های برتر بوده و این افتخارات با پرورش دانشجو، ارتباط با صنعت و پروژه های صنعتی بدست میآید. برای این مهم باید برنامه ریزی کرد، هدف را مشخص ساخت و همه با هم در جهت دستیابی به هدف معین کار کنیم. اگر جهت و هدف مشخص نباشد همه این فرصتها تبدیل به تهدید میشود وقتی در  تربیت دانشجو و یا طرحهای صنعتی بدون هدف باشیم مانند قایق پارک های تفریحی که هدفی جز تفریح ندارد و هر کس به یک سوی یپارو می زند، عمل می کنیم نه مانند یک قایق مسابقه که هدفش مشخص است. با اهداف پراکنده و نامعین، در یک میدان واقعی کاری از کسی بر نمی آید ولی ما سعی کردیم که یک اعتباری را تهیه کنیم تا بتوانیم پروژه های هدفمندی تعریف کنیم که در آینده می تواند ما را در میدان های بین المللی، داخلی و صنایع صاحب نام کند. همه همت ما بر این است که  پروژه ای را انجام دهیم که پاسخگوی یک بخش مهمی  از نیازهای جامعه باشد و به اسم پژوهشگاه اعتبار ببخشد این می تواند یک رویکردی باشد که ما را وارد عرصه جدی و کار ساز یک مرکز پژوهشی بکند.

 

موانعی که بر سر راه داشتید چه بوده است؟

در زمینه ارتباط با صنعت و اجرای طرحهای صنعتی با مشکلات زیادی در داخل کشور مواجهیم. متاسفانه در داخل اهداف مشخصی را برای پلیمر ترسیم نمی کنند و مارا به اهداف بالا دست ارجاع می دهند، در صورتی که در کشورهای پیشرفته مراکز پژوهشی مثل ما ایجاد می شود و چند کار خاص به آن ارجاع میکنند تا در یک بازه زمانی در صنعت اجرا شوند ولی در کشور ما دستاوردهای داشتیم که قابل اجرا بوده و متاسفانه از آن استفاده نکرده اند.

طی این دوره تلاش کردیم با ارائه راهکارهایی از این موانع عبور کنیم. پذیرش دانشجو را بر مبنای پیشبرد طرح های مصوب انجام می دهیم. پنجره دیگری که می شود باز کرد و خیلی  به آن امید دارم اینست  که با استفاده از  روابط بینالملل بتوانیم طرحهایی در سطح بین المللی را به اجرا برسانیم، وقتی صنایع داخلی قدر یک پژوهشگاه علمی را نمی دانند باید بتوانیم در گردونه های خارجی وارد بشویم و بتوانیم در  در برخی از طرح ها مشارکت کنیم. در هر حال اول کار خیلی سخت هست فعلا چشمه های کوچکی در حال روشن شدن است.

تعامل پژوهشگاه با صنعت چگونه بوده و چه کارهایی انجام شده است؟

ما باید با صنایع خارجی و پژوهشی همکاری کنیم تا صنایع داخلی, مجاب بشوند که از توانمندی های  ما استفاده کنند. الان ما برند خوبی نیستیم مثلا کارهای خوب پلیمری را به دانشگاه صنعتی شریف می دهند در صورتی که چند استاد پلیمر بیشتر ندارند و یا به دانشگاه پلی تکنیک یا دانشگاه علم و صنعت می دهند! علتش این است که آنها دانشگاه هستند و برند هستند و ما برند نیستیم، مثلا وزارت نفت کاتالیست PP  را که ما پانزده سال روی آن  کار کردیم و دانش فنی آن را با مشارکت  شرکت پژوهش فناوری پتروشیمی ثبت  و به مرحله تولید صنعتی رسانده ایم را به  یک دانشگاه داده است در صورتی که همکاران ما در آن دانشگاه کار زیادی روی این کاتالیست نکرده بودند. پس ما با صنایع و مراکز پژوهشی خارجی کار میکنیم. داخلی ها باید ببینند که وقتی پژوهشگاه می تواند مشکل خارجی ها را حل کند پس میتواند به آنها هم کمک کند. این کار باعث میشود که ما به صنعت نزدیک بشویم.

 

پژوهشگاه  در زمینه برند سازی چه کاری انجام داده است؟ 

از روز اول تاکید کردیم که پژوهشگاه با برنامه استراتژیک به جلو برود و نباید برنامه در قفسه خاک بخورد و باید اجرا شود.

این برنامه ها را ما با محققان و  کارشناسان خودمان بازنگری کردیم و یک برنامه استراتژیک تدوین شد و در تمام ارکان پژوهشگاه ساری و جاری شده است وفرقش با قبل در این است که طبق این برنامه معلوم است که آخر سال  به کجا باید برسیم و چه کاری باید انجام دهیم .یکی از همین بخشها ایجاد برند است و  برنامههایی در این رابطه داریم تا پژوهشگاه به جایگاه مطلوبی برسد.

امسال دومین سال پایش برنامه ها را داریم، پایشهای چهار ماه انجام دادیم و به آن متعهد بودیم ومی تواند یکی از افتخارات نسبت به پژوهشگاه های دیگر باشد.

همکاری مجموعه با این برنامه چقدر است؟

این جای بحث دارد و همیشه مقاومت در مقابل تغییر وجود داشته و در همه جا هست، باید فرهنگ سازی بشود و این کار به شورای فرهنگی پژوهشگاه که متولی فرهنگ سازی است ارجاع شده است. در همکاران تا حدودی مخالف و میانه و موافق داشته ایم.

البته من نشانه های خوبی می بینم که سازمان ما استعداد اینکه برنامه ایی شود را دارد و می تواند مثل یک سازمانی که در لیگ جهانی قرار گرفته و با کشور های دیگر در حال مسابقه است برای پیشرفت همواره خودش را با دیگران مقایسه کند. و پاسخ همکاران من در این مورد خوب بوده است.

  

از نظر شما پایش های که انجام دادید آیا به اهداف مورد نظر رسیده اید؟

بله من این را می بینم و با اصرار بنده همکاری خوبی صورت می گیرد و به نظرم از زمان پیش بینی شده زودتر به اهدافمان می رسیم و می توانیم به سازمان مطرحی تبدیل شویم.

 

چه مشوق هابی برای اجرای بهتر برنامه دارید؟

مشوق های برنامه مادی نیست و وقتی شما در مجموعه ای کار می کنید که ببینید جایگاه بهتری در جامعه دارد و در رنکینگ جهانی جایگاهی مستحکمی دارد پس ارزش وجودی شما بالا می رود و همینطور ارزش مادی شما بالا میرود.اگر پژوهشگاه ما قوی شود همه ما برنده شده ایم، اگر درآمد ما بهتر شود، کارانه که ده درصد از درآمد اختصاصی هست بالاتر می رود ولی اول معنویات مهم هست که در پی آن مادیات هم خواهد آمد.

 

وضعیت کلی پژوهشگاه از نظر کمیت و کیفیت آموزشی و تحصیلات تکمیلی چگونه بوده است؟

به نظر من ما باید سازمان پژوهشی باشیم نه آموزشی. بحث آموزش بحث اصلی پژوهشگاه نباید باشد. ولی از طرفی در همه جای دنیا پژوهش بدون نیروی دانشجویی امکان پذیر نیست چرا که دانشجویی که در حوزه پژوهش کار می کند، صرفا به دنبال مدرک نیست بلکه سهم بسزایی در اجرای طرح ها و کسب مهارت دارد. متاسفانه قبلا مانند دانشگاه شده بودیم و ارائه مقاله یکی از اهداف اصلی ما بود ولی من برای پژوهشگاه این را نمی پذیرم و باید فکرهای اساسی بکنیم. لذا هم خودمان این کار را کردیم و هم وزارت علوم تلاش می کند تا در مراکز علمی و پژوهشی این رویکرد را عوض کند.

 

در مورد کیفیت آموزش صنعتی و آکادمیک و ارتباط آموزش وصنعت چگونه عمل شده است؟

صنعت ما دنبال کار جدی نیست و به گونه ایی خودشان را به خواب زده اند، چرا که مانند صنایع مطرح کشورهای توسعه یافته محتاج پژوهش در کارشان نیستند، صنایع در کشورهای  پیشرفته با نبود پژوهش محکوم به نابودی هستند، ولی در صنایع ما اینگونه نیست.

من به عنوان یک ایرانی متاسف هستم که صنعت ما دنبال بدست آوردن دانش فنی نیست و  واردات را راهکار خود می دانند. البته این رابطه معکوس هم هست و باید استاد ما هم در صنایع مختلف از نزدیک کار کند  تا بتواند دستاوردهای علمی خود را با نیازهای صنعت هم راستا سازد اما باز هم تاکید می کنم که این شرط ابتدایی بر قرار نیست ما آمادگی داریم تا با صنعت در همه زمینه های مرتبط با حوزه پلیمر و پتروشیمی ارتباط برقرار کنیم ولی از طرف صنایع لبیک گفته نمی شود.

 

در پایان اگر صحبت خاص دارید بفرمایید.

 در بخش پایانی باز هم تاکید می کنم ما برای اینکه بتوانیم در لیگ جهانی وارد بشویم باید از طرح های کوچک دست بکشیم و به فکر طرح های بزرگ دسته جمعی باشیم که خروجی در حد پژوهشگاه داشته باشد ، پژوهشگاهی که ازهر جای دنیا می آیند و  امکانات  آن اعم از نیروی انسانی و سخت افزاری و نرم افزاری آن ار که می بینند متعجب می شوند.

ما بجای گرفتن ۹۰ طرح تک نفره باید طرحهای دسته جمعی بگیریم. مثل ۵ پروژه که ۱۸ نفر روی آن کار کنند و تا اینکه پژوهشگاه بتواند به جای تمرکز بر چندین طرح کوچک، هسته های علمی با ظرفیت بالا ایحاد کند مثل  هسته پرینتر های سه بعدی یا هسته بایو که بصورت خود جوش چند نفر از همکاران روی آن کار میکنند و ما هم پشتیبانی میکنیم. همه تلاش ما باید بر این متمرکز شود که از حالت گذشته در بیایم و به سمت آینده پر افتخار پیش برویم.

 

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا