مقالات

کاربرد پلیمرهای زیست­ تخریب­ پذیر در بسته­ بندی مواد غذایی

در دهه ­ها­ی اخیر استفاده از بسپارها در صنعت بسته ­بندی مواد غذایی به واسطه ­ی ایجاد طیف گسترده­ای از خواص و به ویژه شفافیت بالا، مورد توجه قرار گرفته است. اگرچه استفاده ­ی گسترده از بسپارهای مصنوعی به واسطه ­ی عدم زیست­ تخریب ­پذیریشان مشکلات زیست ­محیطی متعددی را در درازمدت رقم می­زند اما در حال حاضر امکان جایگزینی ۱۰۰% این مواد با انواع بسپارهای زیست­ تخریب­ پذیر میسر نیست و به زمان بیشتری برای این جایگزینی نیاز است. در این نوشتار به طور خلاصه کاربرد بسپارهای زیست تخریب­ پذیر در صنعت بسته­ بندی مواد غذایی بررسی می­شود.

  

معرفی

امروزه درسرتاسر جهان مصرف انواع پلاستیک حدود ۲۰۰ میلیون تن گزارش می­شود که این رقم سالانه حدود ۵% رشد خواهد داشت. استفاده از انواع پلاستیک­های پایه­ نفتی همچون: پلی­اتیلن­ترفتالات (PET)، پلی­ وینیل­ کلرید (PVC)، پلی ­اتیلن (PE)، پلی­ پروپیلن (PP)، پلی­استایرن (PS) و پلی ­آمید (PA) به دلیل قیمت مناسب و خواص مکانیکی خوب همچون: استحکام کششی و برشی بالا، سد­گری مناسب در برابر اکسیژن و کربن­ دی ­اکسید و … مورد توجه صنایع مختلف و به ­ویژه بسته ­بندی قرار گرفته است اما به دلیل گسترش قوانین و استانداردهای زیست ­محیطی، استفاده از انواع پلاستیک­های پایه ­نفتی با محدودیت­های جدی روبه ­روست.

رشد آگاهی عمومی از اهمیت جایگزینی پلاستیک­های زیست­ تخریب ­پذیر با انواع پلاستیک­های پایه ­نفتی، کاربرد هرچه بیشتر انواع پلاستیک­های پایه ­زیستی را به ارمغان خواهد آورد. بسیاری از بسپارهای مصنوعی که از نشاسته، سلولز و یا لیگنین تهیه می­شوند؛ ساختار زیست ­تخریب ­پذیر دارند. زیست­ تخریب­ پذیری نهایی بسپار، وابسته به ساختار و پیوندهای شیمیایی موجود در آن است. به عنوان مثال بسپاری همچون Nylon۹ که از بسپارش مواد زیست­ تخریب­ پذیر و پایه ­زیستی همچون تکپار (مونومر) ­اولئیک ­اسید و پلی­ آمید۱۱ (تهیه شده از روغن کرچک) تولید شده است؛ به دلیل اصلاح شیمیایی صورت گرفته و ساختار نهایی آن، بسپاری غیر زیست­ تخریب­ پذیر به­ شمار می­آید.

از آنجایی که هر پلاستیک آمیزه ­ای از یک یا چند بسپار و همچنین چندین عامل شیمیایی همچون: افزودنی، پایدارکننده، رنگدانه و کمک فرآیندهاست بنابراین تولید آمیزه ­ای ۱۰۰% زیست­ تخریب ­پذیر، اندکی دشوار و پیچیده خواهد بود و البته نیازمند به پیشرفت فناوری­های تولید.

 

شیمی تخریب

آهنگ زیست­ تخریب­ پذیری وابسته به دما، رطوبت، نوع و تعداد میکروب­هایی است که پیرامون بسپار قرار می­گیرند. آهنگ تخریب­ زمانی تسریع می­شود که هر سه پارامتر معرفی شده در دسترس باشند. در این صورت پلاستیک­های زیست ­تخریب ­پذیر طی ۶ تا ۱۲ هفته تبدیل به زیست­ توده، آب و کربن ­دی­ اکسید خواهند شد. به ­طور کلی بسپارها (طبیعی و مصنوعی) طی سازوکار زیست­ تخریب ­پذیری اکسایشی تخریب و تجزیه می­شوند.

 

(ادامه دارد …)

متن کامل این مقاله را در شماره ۱۷۳ ام ماهنامه بسپار که در بهمن ماه منتشر شده است بخوانید.
در صورت تمایل به دریافت نسخه نمونه رایگان و یا دریافت اشتراک با شماره های ۰۲۱۷۷۵۲۳۵۵۳ و ۰۲۱۷۷۵۳۳۱۵۸ داخلی ۳ سرکارخانم ارشاد تماس بگیرید. امکان اشتراک آنلاین بر روی صفحه اصلی همین سایت وجود دارد. 

 

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا