اختصاصی بسپار/ صنعت بازیافت از کندی پروژه ها در اروپا تا شتاب سرمایه گذاری ها در چین
گروه ترجمه و تولید بسپار/ ایران پلیمر صنعت بازیافت بسپار (Polymer Recycling) در جهان در حال تجربه تفاوتهای منطقهای چشمگیر است؛ از کندی پروژهها در اروپا تا شتابگیری سرمایهگذاریها در چین، روندهای بازار نشان میدهد شرایط محیطی و سیاستگذاری، مسیر توسعه را به شکل قابلتوجهی تعیین میکند.
اروپا؛ هزینههای زیاد و تقاضای کم
در اروپا، پروژههای بازیافت بسپار با چالشهای متعدد مواجه شدهاند. Dow در ژوئیه ۲۰۲۵ (تیر ۱۴۰۴) اعلام کرد که سه دارایی بالادستی خود از جمله کرکر (Cracker) در کارخانهی Böhlen آلمان را تعطیل خواهد کرد. به گزارش Platts، این شرکت و Mura Technology برنامه ساخت یک واحد بازیافت شیمیایی را در همان کارخانه تعطیل کردهاند.
فناوری Hydro-PRT که توسط Mura توسعه یافته، با استفاده از آب فوق بحرانی (Supercritical Water)، قادر است انواع بسپارها، از جمله بسپارهای انعطافپذیر و چندلایه، را به نفت و مواد شیمیایی اولیه خود بازگرداند.
همچنین، شرکت Borealis پروژه بزرگ بازیافت مکانیکی (Mechanical Recycling) خود در کارخانهی Schwechat اتریش را به حالت تعلیق درآورده است. ارزیابی داخلی نشان داده که این کارخانه با شرایط بازار فعلی، قادر به رسیدن به هدف پیشبینیشده نخواهد بود. این پروژه قرار بود از فناوری Borcycle M برای تبدیل پسماند پلیاولفین پسامصرف به بسپارهای با کارکرد بالا استفاده کند.
علاوه بر این، Neste فنلاند و Ravago Group بلژیک نیز پروژه ساخت واحد بازیافت شیمیایی بستهبندیهای مخلوط پلاستیکی در Vlissingen هلند را به دلیل عدم آمادگی برای تصمیمگیری نهایی سرمایهگذاری، متوقف کردند.
دلایل کندی بازار اروپا
هزینه زیاد انرژی و مواد اولیه، بهعلاوه رشد کند تقاضا، دورهی بازگشت سرمایه در پروژههای بازیافت را طولانی کرده است. اگرچه اتحادیهی اروپا (EU) از اقتصاد چرخشی (Circular Economy) حمایت میکند، اما اجرای نابرابر یارانهها، ناکارآمدی شبکههای بازیافت و محدودیتهای سهمیهگذاری نهایی، مانع تصمیمهای سرمایهگذاری شده است.
Plastics Recyclers Europe با ارسال نامهای به دولتهای عضو اتحادیه اروپا، بحران عمیق صنعت بازیافت بسپار در اروپا را هشدار داده و خواستار مداخلهی سیاسی شده است. طبق این گزارش، قیمت بسپارهای نو بهطور قابلتوجهی کمتر از بسپارهای بازیافتی است و تقاضا برای محصولات دارای محتوای بازیافتی ضعیف باقی مانده است. رقابت از سوی کشورهای دیگر، از جمله چین، نیز فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان اروپایی وارد میکند.
چین؛ بازار پرشتاب و سرمایهمحور
در مقابل، صنعت بازیافت بسپار چین شاهد شتاب سرمایهگذاریها و توسعهی ظرفیتها است. در آگوست ۲۰۲۵ (مرداد ۱۴۰۴)، شرکت Shanghai Yeloworld Technology Co., Ltd. اعلام کرد که دور B سرمایهگذاری خود را با حمایت کامل Kunlun Capital، زیرمجموعه China National Petroleum Corporation (CNPC)، به پایان رسانده است.
این سرمایهگذاری برای گسترش عملیات بستهبندی چرخشی هوشمند (Smart Circular Packaging) و بهبود سامانهها اختصاص خواهد یافت. همچنین Yeloworld پژوهش های خود را روی مواد سبز (Green Materials) برای کاربردهای بزرگمقیاس تشدید میکند. پیشتر سرمایهگذارانی مانند Sinopec و Wanhua Chemical نیز از این شرکت حمایت کردهاند.
شرکت Shanghai Re-mall Environmental Protection New Material Co., Ltd. نیز با تزریق سرمایه Ingka Investments، بهعنوان بخشی از سبد سرمایهگذاری چرخشی (Circular Investment)، ظرفیت بازیافت بستهبندیهای پس از مصرف را افزایش میدهد. این شرکت با استفاده از فناوری اختصاصی، پلیپروپیلن بازیافتی ترانما (rPP) تولید میکند که در محصولات جدید بهکار گرفته میشود.
همچنین پروژههای بازیافت شیمیایی در چین به سرعت در حال ورود به مرحله عملیاتی هستند. Green Harvest Energy (Beijing) Technology Co., Ltd. پروژه مواد چرخشی کمکربن خود را با وسعت ۸۹ هکتار و سرمایه ۴۵۰ میلیون یوان راهاندازی کرده است. ظرفیت تولید ۶۰ هزار تن نفت بازیافتی در سال و فراورش بیش از ۱۰۰ هزار تن پسماند پلاستیکی پیشبینی شده است. ارزش سالانهی برونداد این پروژه بیش از ۴۰۰ میلیون یوان برآورد میشود.
عوامل رشد بازار چین
موفقیت سریع چین در حوزهی بازیافت بسپار را میتوان به چهار عامل اصلی نسبت داد:
- عرضهی مواد اولیه: چین سالانه حدود ۶۲ میلیون تن پسماند پلاستیکی تولید میکند که یکسوم تولید جهانی است و از شبکه بازیافت پایدار برخوردار است.
- حمایت سیاستی: دولت چین با سیاستهای تشویقی-مالی سبز، کاهش مالیات و یارانهها، ابهام سرمایهگذاری را کاهش داده است.
- زنجیره صنعتی: زنجیره صنعتی متمرکز و بالغ چین، از بازیافت و جداسازی تا فراورش و کاربرد، امکان اجرای سریع پروژهها و بهرهمندی از اقتصاد در مقیاس زیاد را فراهم میکند.
- تقاضای مصرفکننده: نسل Z در چین تمایل به پرداخت قیمت بیشتر برای محصولات دوستدار محیطزیست دارد و شرکتها را وادار به افزایش استفاده از مواد بازیافتی میکند که نیروی محرک از بالا به پایین در کل زنجیره ایجاد میکند.
چشمانداز آینده
چه در بازیافت مکانیکی (Mechanical Recycling) و چه در بازیافت شیمیایی (Chemical Recycling)، تکامل فناوری، تقاضای بازار و محیط سیاستی عوامل تعیینکنندهی موفقیت یا شکست پروژهها خواهند بود. به این ترتیب، بازار جهانی بازیافت بسپار در مسیر مرحلهی جدیدی از بازساخت و بازتعریف (Restructuring) قرار دارد که تفاوتهای منطقهای بین اروپا و چین به وضوح قابل مشاهده است.
