اختصاصی بسپار/ گفت‌وگو با Ulrich Reifenhäuser، رئیس هیئت مشورتی K: نمایشگاه K2025 در برابر همه چالش‌ها می‌ایستد و قلب تپنده‌ی صنعت پلاستیک باقی می‌ماند

گروه ترجمه و تولید محتوا در بسپار/ایران پلیمر گفت‌وگوی VDMA با Ulrich Reifenhäuser، رئیس هیئت مشورتی نمایشگاه K، و Thorsten Kühmann، مدیرعامل انجمن ماشین‌آلات پلاستیک و لاستیک VDMA در این گروه رسانه ای ترجمه و بازنشر می شود.

در شرایطی که بخش بزرگی از اقتصاد جهانی با رکود مواجه است، پر شدن کامل ظرفیت K 2025 چه پیامی دارد؟
Ulrich Reifenhäuser: این نشان می‌دهد که نگاه جهانی به صنعت پلاستیک هم‌چنان مثبت است. این صنعت در گذشته راه‌حل‌های ارزشمند و محصولات فوق‌العاده‌ای ارائه داده است و هم‌چنان نیز پتانسیل بالایی دارد. پلاستیک هنوز ماده‌ای به نسبت جوان است که ظرفیت‌های کشف‌نشده‌ی زیادی دارد. بله، اکنون در دوران دشواری هستیم، اما این دوران خواهد گذشت. نیاز به راه‌حل‌های پلاستیکی تغییر نکرده؛ ما می‌خواهیم آن‌ها را ببینیم و به نمایش بگذاریم. به همین دلیل، نمایشگاه K علی‌رغم همه چالش‌ها، هم‌چنان مرکز ثقل دنیای پلاستیک است.

Thorsten Kühmann: ما در دوره‌ای از عدم‌قطعیت بالا قرار داریم، اما برخی نقاط ثابت و درخشان وجود دارند و K یکی از آن‌هاست. همه می‌دانند که K برگزار می‌شود و جهان به‌سمت آن حرکت می‌کند. این نمایشگاه جهت‌گیری مورد نیاز در دوران پرتلاطم را فراهم می‌سازد. همین مضمون در شعار K 2025 هم منعکس شده: “The Power of Plastics – Green, Smart, Responsible”

این شعار با اعتماد به نفس بالایی بیان شده؛ این اعتماد بر چه پایه‌ای است؟
Kühmann: ما معتقدیم پلاستیک به‌عنوان یک ماده، پاسخ بسیاری از چالش‌های تمدنی ما را در خود دارد. برای نمونه، پلاستیک نقشی کلیدی در بهبود وضعیت اقلیمی دارد:
• کاهش وزن وسایل نقلیه به‌واسطه استفاده بیش‌تر از پلاستیک، منجر به مصرف انرژی کم‌تر و انتشار CO2 پایین‌تر می‌شود.
• در صنعت ساخت‌وساز نیز، عایق‌کاری بهتر ساختمان‌ها با پلاستیک موجب کاهش مصرف انرژی می‌گردد.
• هم‌چنین، کاهش پسماندها غذایی از طریق بسته‌بندی‌های پلاستیکی، ردپای کربنی را به‌طور چشمگیری می‌کاهد.
افزون بر این، اقتصاد چرخشی (Circular Economy) نیز مطرح است؛ منابع فقط یک‌بار استفاده نمی‌شوند، بلکه بارها به چرخه بازمی‌گردند. ما در حال ایجاد بازیافت‌پذیری هستیم. بسیاری از این موارد اکنون از نظر فنی ممکن‌اند؛ تنها کافی‌ست که وارد عمل شویم.

Reifenhäuser: واقعیت این است که جهان با بحران اقلیمی بزرگی مواجه است، و درست به همین دلیل باید گفت: پلاستیک، سازگارترین ماده با اقلیم است. تولید آن به‌مراتب CO2 کم‌تری نسبت به بسیاری از مواد دیگر مصرف می‌کند. اگر مثلا ردپای کربن بر روی بسته‌بندی‌ها درج شود، این مزیت فورا نمایان خواهد شد. بنابراین، اعتماد به نفس ما در دفاع از پلاستیک، واقع‌بینانه و به‌جاست.

وضعیت اقتصاد چرخشی در حال حاضر چگونه است؟
Reifenhäuser: ما نسبت به سه سال گذشته پیشرفت کرده‌ایم. مهندسی مکانیک در حوزه‌ی بازیافت به سطحی بسیار پیشرفته رسیده است و بسیاری از راه‌حل‌های فنی اکنون در دسترس‌اند. اما می‌توانستیم سه برابر وضعیت فعلی بهتر باشیم. چرا این اتفاق نیفتاده؟ چون بازیافت از نظر فنی پیچیده و بنابراین گران‌تر از استفاده از مواد نو است. هیچ‌کس حاضر نیست این هزینه‌ی بیش‌تر را بپردازد. مصرف‌کنندگان حساس به قیمت‌اند و شرکت‌ها تحت فشار رقابتی شدیدی هستند. پلاستیک موفق شده چون بهتر از مواد جای‌گزین است، اما ورود به چرخه اقتصادی چرخشی هزینه‌بر است. بدون مقررات الزام‌آور قانونی، غلبه بر این مسئله ممکن نیست.

Kühmann: درست است، اما نشانه‌های امیدبخش نیز وجود دارد. یکی از کلیدهای کاهش هزینه‌ها، نفوذ گسترده‌ی دیجیتال‌سازی است. دیجیتال‌سازی نه‌تنها فرایندها را در سطح ماشین‌آلات بهتر کنترل می‌کند، بلکه باعث می‌شود مواد بازیافتی که کنترل آن‌ها دشوارتر است نیز بهتر مدیریت شوند. از سوی دیگر، باید جریان مواد نیز دیجیتال شود. یکی از ابزارها در این زمینه، پاسپورت دیجیتال محصول است که امکان ردیابی کل چرخه‌ی عمر محصول را فراهم می‌کند. ترکیب ماشین‌آلات هوشمند و داده‌های دیجیتال، می‌تواند هزینه‌ها را بکاهد. این مسیر زمان‌بر است، اما ما در مسیر درستی هستیم.

شرکت‌ها در زمینه‌ی دیجیتال‌سازی چقدر پیشرفت کرده‌اند؟ آیا از هوش مصنوعی استفاده می‌شود؟
Kühmann: تقریبا همه شرکت‌های فعال در ساخت ماشین‌آلات پلاستیک اکنون تمرکز ویژه‌ای بر دیجیتال‌سازی دارند. این موضوع اکنون در سطح جهانی مورد توجه است و بسیاری از شرکت‌ها حتی وارد فروش دیجیتال نیز شده‌اند. هوش مصنوعی هم به‌تازگی راه خود را به صنعت باز کرده است. شرکت‌ها با در اختیار داشتن داده‌های فراوان، اکنون می‌توانند با الگوریتم‌های هوشمند بسیاری از مسائل را بهتر حل کنند. سه سال پیش، تقریبا هیچ‌کس درباره AI صحبت نمی‌کرد؛ اما امروز مثال‌های عملی واقعی آن دیده می‌شود.

Reifenhäuser: ما بیش از ۴۰ سال است که از خودکارسازی در صنعت ماشین‌سازی پلاستیک استفاده می‌کنیم. اکنون گام بعدی، تمرکز بر دیجیتال‌سازی است. این به معنای ثبت حجم بیش‌تری از داده‌ها با پردازنده‌های سریع‌تر است که فرایندها را به شکل ملموسی بهبود می‌بخشد. مرحله بعدی، پردازش هوشمند اطلاعات است. اینجاست که نقش AI پررنگ می‌شود – از طراحی گرفته تا تولید و خدمات پس از فروش، پتانسیل آن بسیار گسترده است.
در آینده‌ی مهندسی پلاستیک، جایگاه نیروی انسانی چگونه خواهد بود؟
Kühmann: نیروی انسانی هم‌چنان یکی از مهم‌ترین دارایی‌های ماست؛ به‌ویژه با توجه به چالش‌های جمعیتی در جذب جوانان متخصص. از یک‌سو باید مهندسی مکانیک را برای قشر گسترده‌تری به‌ویژه زنان، جذاب کنیم. از سوی دیگر، باید با پیشبرد دیجیتال‌سازی و AI، فرایندها را ساده‌تر کنیم و نیاز به نیروی انسانی را کاهش دهیم، اما در عین حال کیفیت بیش‌تر را حفظ کنیم.

VDMA در نمایشگاه K چگونه این موضوعات را برجسته خواهد کرد؟
Kühmann: در این نمایشگاه، ما به کمک اعضا و شرکای خود، شعار “The Power of Plastics – Green, Smart, Responsible” را به‌صورت ملموس به نمایش خواهیم گذاشت. در بخش فضای باز نمایشگاه، شرکت‌ها راه‌حل‌های عینی در حوزه بازیافت، فرایندهای نوین تولید و دیجیتال‌سازی را ارائه می‌دهند. در VDMA Dome، بازدیدکنندگان تصویر روشنی از برنامه‌ها و نوآوری‌ها خواهند دید. در این فضا، بحث‌های تخصصی و موضوعات مرتبط با جذب نسل جوان نیز مطرح خواهد شد.

Reifenhäuser: این بخش فضای باز با نوآوری‌ها و فناوری‌های ویژه‌ای که در غرفه‌های شرکت‌ها عرضه می‌شوند، تکمیل خواهد شد. بنابراین، بازدیدکنندگان می‌توانند هم قدرت صنعت پلاستیک به‌عنوان یک کل را در VDMA تجربه کنند و هم ظرافت‌های فنی را در غرفه‌ها ببینند. در صنعت ماشین‌آلات پلاستیک، دوره‌های توسعه با ریتم سه‌ساله K هماهنگ است. به همین دلیل، شرکت‌ها همواره اشتیاق زیادی برای نمایش نوآوری‌ها دارند، و بازدیدکنندگان نیز هم‌چنان علاقه‌مند باقی مانده‌اند.