اختصاصی بسپار/ گفت و گو با داریوش ستوده، مشاور فنی و تولیدی گروه صنعتی نیکو ابهر: فناوری، توسعه، صادرات و متاسفانه تحریم ها!

بسپار/ایران پلیمر فعالیت واحدهای مجموعه ابهر در زمینه تولید الیاف پلی‌استر، الیاف پلی‌پروپیلن بهداشتی(هایژنیک)، الیاف بایکو، منسوجات بی‌بافت ترموباند، منسوجات بی‌بافت اسپان لس و نخ‌های پنبه‌ای و مخلوط با الیاف مصنوعی از نمره ۲۰ الی ۶۰ انگلیسی و بازیافت ضایعات صنایع نساجی و پلیمری و تولید گرانول‌های بازیافتی و انواع مواد پلیمری است.

بسپار- آقای ستوده لطفاً چشم‌انداز کلی گروه نیکو ابهر و موقعیت فعلی آن در زنجیره تامین الیاف و نخ‌های پلیمری کشور را توضیح دهید. چه مزیتی گروه نیکو را از دیگر تولیدکنندگان متمایز می‌سازد؟ و با توجه به این موضوع که گروه صنعتی نیکو متشکل از چندین زیرمجموعه تخصصی در حوزه الیاف، نخ، منسوجات بی‌بافت و بازیافت است؟ ضمن معرفی زیر مجموعه ها، این ساختار چه مزایایی برای توسعه یکپارچه محصولات فراهم می‌آورد؟
ستوده: گروه صنعتی نیکو ابهر که از بدو تاسیس همواره در حال توسعه و معرفی تکنولوژی های جدید و تولید محصولات جدید به بازار مصرف داخلی و نیز صادرات به کشور های عمدتاً اروپایی و نیز خاور میانه و آسیای مرکزی و CIS بوده است، اخیراً با فروش عمده سهام خود و با روی کار آمدن مدیران تازه، گام هائی برای تولید محصولات جدید، با مدرنیزه کردن برخی از خطوط تولید موجود و در قدم بعدی با توسعه گروه با تاسیس واحد های تولیدی تازه برداشته است.
واحد های پلیمری این گروه به نام های ابهرریس، نیکوتامین، نیکویافت و واحد های ریسندگی به نام های گلریس، نابریس، ابهرنسج و بژار می باشند.
محصولات کلیه واحد های تولیدی گروه از نوع B to B بوده و واحدهای پلیمری قبل از تحریم ها صادرات محور بوده اند. کشور های اصلی مقصد آلمان، ایتالیا، فرانسه، ترکیه، یونان،سوریه و کشورهای آسیای مرکزی بود. پس از تحریم ها، کشور های مقصد عمدتاً شامل کشور های CIS، عراق، سوریه، ترکیه و نیز محموله هایی به ایتالیا، آلمان، اسپانیا و پرتقال بوده است.
این گروه برای اولین بار در کشور دو خط تولید منسوج بی بافت اسپان لس که یکی ساخت کمپانی اندریتز(Andritz) (ریتر سابق) برای تولید منسوجات بی بافت از الیاف پلیمری و نیز الیاف نیمه مصنوعی است نصب و مورد بهره برداری قرار داد. محصولات این خط تولید که به گروه محصولات بهداشتی تعلق دارد تامین کننده مواد اولیه لازم برای واحد های کانورتینگ مانند تولید انواع دستمال های یکبار مصرف مرطوب و خشک، صنایع تولید کننده قطعات خودرو، صنایع تولید کننده پد های پزشکی و غیره میباشد. خط تولید دوم ساخت کمپانی تروچلر آلمان (Trutzchler) است و مختص تولید منسوجات بی بافت اسپان لس از الیاف پنبه می باشد. این خط تولید هنوز هم در کشور ما منحصر به فرد بوده و تنها تولید کننده اسپان لس پنبه ای است. محصولات این خط نیز بهداشتی و در صنایع پائین دستی کانورتینگ مانند تولید دستمال های مرطوب و خشک و نیز صنایع تولید کننده محصولات پزشکی و دندان پزشکی و صنایع آرایشی و غیره مصرف می شود. رول های تولیدی منسوجات بی بافت پنبه ای این خط تولید در پنج سال گذشته موجب تاسیس و راه اندازی حدود چهل واحد تولیدی پائین دستی در زمینه تولید رول پنبه دندانپزشکی و نیز پد های آرایشی گردیده و کشور را بی نیاز از واردات این دو کالا نموده است.
دیگر خط تولیدی که برای اولین بار در کشور در شرکت ابهرریس این گروه نصب و راه اندازی گردید جهت تولید الیاف بایکو یا دو جزئی و از نوع Cylindrical و ساخت شرکت Fare ایتالیا بود. این خط برای تولید الیاف بایکو یا دو جزئی Core/Sheath با ترکیب های PP/PE, PET/PE وPET/PP مناسب است.
در شرکت ابهرریس علاوه بر این خط، پنج خط تولید الیاف استیپل پلی پروپیلن با ظرفیت تولید روزانه 45 تن در ظرافت های از 1.5 تا 10 دنیر و طول های از 25 تا 150 میلیمتر ونیز سه خط تولید منسوج بی بافت ترموباند فعال می باشد.
سومین واحد پلیمری گروه، شرکت نیکویافت و قادر به بازیافت ضایعات پلی پرو پیلن، پلی اتیلن و پلی استر است.

بسپار-با توجه به تولید طیف متنوعی از الیاف از جمله پلی‌استر، پلی‌پروپیلن هایژنیک و بایکو، با توجه به چه پارامترهایی انتخاب مواد اولیه و فرمولاسیون در هر بخش تنظیم می‌شود؟
ستوده: کاربرد محصولی را که قرار است تولید کنیم، نوع و مواد اولیه آن را تعیین می کند. این مواد در بدو ورود به هر کارخانه و قبل از تخلیه، طبق دستور العمل هایی که بر بستر استاندارد های مختلف از جمله ISO، ASTM و استاندارد های ملی است و توسط واحد های مهندسی و برنامه ریزی و کنترل کیفیت تدوین و به نام استاندارد های کارخانه ای نامیده می شوند نمونه برداری و در آزمایشگاه مرکزی گروه که آزمایشگاهی اکرودیته و صلاحیت آن توسط موسسه استاندارد تایید شده و بنام “آزمایشگاه صنایع نساجی و پلیمری کاوش آزمای بسپارنسج” است بر روی آن آزمایش های لازم صورت گرفته و در صورت تطبیق با پارامتر های دستورالعمل های مدون که معیار های پذیرش نامیده می شوند، بار مواد اولیه تخلیه و در غیراین صورت مرجوع می گردد.
فرمولاسیون و تنظیمات خطوط تولید توسط واحد مهندسی و برنامه ریزی برای هر مشتری با در نظر گرفتن نوع کاربرد و نیاز های خاص وی و نیز با توجه به تجارب قبلی و شکایات احتمالی و بررسی فرم های ارزیابی میزان رضایت مشتریان تعیین و مستند گشته و واحد تولید طبق آن به تولید می پردازد. این مستندات در صورت نیاز و یا دریافت اطلاعات جدید از مشتری و غیره به روز رسانی خواهند شد.

بسپار- در واحد تولید منسوجات بی‌بافت، از چه تکنولوژی‌هایی استفاده می‌کنید و مهم‌ترین بازارهای هدف این محصولات در ایران یا منطقه کدام‌اند؟
ستوده: در گروه صنعتی نیکو دو تکنولوژی برای تولید منسوجات بی بافت وجود دارد. تکنولوژی تولید بی بافت اسپانلس و تکنولوژی تولید منسوجات بی بافت ترموباند. خطوط تولید اولی در کارخانه نیکوتامین و دومی در کارخانه ابهرریس نصب گردیده اند. در حال حاضربازار های هدف تولیدات اسپانلس در داخل کشور و نیز صادرات است که در پاسخ به سوال اول شما در مورد آنها توضیحاتی داده شده است. بازار هدف محصولات بی بافت ترموباند عمدتاً داخلی است و در واحد های تولید محصولات بهداشتی انواع پوشک، نوارهای بهداشتی، پد های زیر افراد مسن، ماسک ها، پدهای زیر گوشت، کالا های خواب و غیره مصرف میگردند.
پس از اختراع تکنولوژی اسپان باند و ادغام دو مرحله تولید الیاف و سپس تولید منسوج بی بافت ترمو باند در یک مرحله، منسوج بی بافت ترموباند قسمتی از سهم بازار های خود مانند تولید پوشک و نوار بهداشتی را از دست داد. در چند سال گذشته تولید کنندگان ترموباند در جهان در جستجوی بازار های جایگزین بوده اند.

بسپار- الیاف بایکو به دلیل ساختار دو جزئی و خواص حرارتی خاص خود در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. لطفاً درباره کاربردهای صنعتی این الیاف بیشتر توضیح دهید.
ستوده: الیاف بایکو از نظر ساختار بسیار متفاوت می باشند و هر یک نیز کاربرد های خاص خود را دارند. توضیح در باره آنها و نیز کاربردهایشان در حوصله این گفتار نیست و نیاز به مقالات جداگانه ای دارد.
همانطور که گفته شد الیاف بایکویی که در ابهرریس تولید می شوند از نوع Core/Sheath و با یکی از سه ترکیب PP/PE, PET/PE وPET/PP است. شکل هندسی این گونه الیاف متقارن و مانند دو لوله است که لوله کوچکتر در داخل لوله بزرگتر قرار می گیرد. معمولاً پلیمر رویی یا خارجی دارای نقطه ذوب پایینتری نسبت به پلیمر مرکزی یا داخلی است. به عنوان مثال در الیاف دو جزئی PET/PE پلیمر رویی پلی اتیلن با نقطه ذوب حدود 130°C و پلیمر داخلی PET با دمای ذوب حدود 260 °C می باشد. این الیاف عمدتاً در تولید انواع منسوجات بی بافت با شیوه حرارتی کاربرد دارند. مانند تکنولوژی های ترموباند، اسپان باند، ترمو فیوز، روش Through Air Bonding که در آن عمل باندینگ در اون های بزرگ با با عبور جریان هوای داغ از لابلای الیاف تشکیل دهنده وب صورت میگیرد. علاوه بر موارد ذکر شده این الیاف در سایر روش های تولید منسوجات بی بافت مانند ایرلید (Air Laid) و وت لید (Wet Laid) نیز مورد استفاده قرار می گیرند.
کاربرد منسوجات بی بافت تولید شده در روش های فوق عمدتاً در صنایع تولید لایه های مختلف پوشک ها و نوارهای بهداشتی، پدهای زیر بزرگسالان و حیوانات خانگی، لایه های ایزولاسیون صدا و گرما در ساختمان سازی و صنایع اتوموبیل سازی، فیلتر ها و غیره میباشد.
استفاده از الیاف بایکوی مورد صحبت موجب کاهش قابل توجه مصرف انرژی حرارتی در تولید منسوجات بی بافت مورد اشاره می گردد. زیرا به دلیل پایین بون نقطه ذوب پلیمر رویی در این الیاف، که باعث مصرف بسیار کمتر انرژی حرارتی میگردد، در عین حال لایه پلیمر داخلی که نقطه ذوب بالا تری دارد سالم مانده و شکل الیاف مانند خود را حفظ مینماید و اجاز تولید منسوجات بی بافت را میدهد. علاوه بر آن استفاده از این الیاف موجب تولید منسوجات بی بافتی با زیر دست بسیار نرم و منعطف میگردد. در فیلتر ها نیز اجازه تولید آنها با مش های متفاوت را می دهد.
نکته ای را که در انتهای سوال شما می خواهم عرض کنم آن است که در تولید این نوع الیاف بایکو انواع کوپلیمر های پلی اتیلن با دما های ذوب بسیار پایین تر مانند نقطه های ذوب 90 و 110 درجه سانتیگراد مورد استفاده قرار میگیرد که علاوه بر صرفه جوئی بیشتر در مصرف انرژی، پتانسیل تولید محصولات متنوع تری از نظر خواص فیزیکی را فراهم می نماید. در کشور ما این کوپلیمرها تولید نمی شوند.

(ادامه دارد …)

متن کامل این گفت و گو را در شماره 274 ماهنامه بسپار که در نیمه تیرماه 1404 منتشر شده است، می خوانید.

در صورت تمایل به دریافت نسخه نمونه رایگان و یا دریافت اشتراک با شماره های ۰۲۱۷۷۵۲۳۵۵۳ و ۰۲۱۷۷۵۳۳۱۵۸ داخلی ۳ سرکار خانم ارشاد تماس بگیرید. نسخه الکترونیک این شماره از طریق طاقچه  و  فیدیبو  قابل دسترسی است.