اختصاصی بسپار/ گفت و گو با کامران حاتم خانی، مدیرعامل آریان ربات: فناوریB-IML ، نقطه عطفی در اتوماسیون صنعت پلاستیک ایران است

بسپار/ایران پلیمر از طراحی ربات‌های صنعتی تا خلق اولین ربات IML ایرانی، آریان ربات مسیر چهار دهه‌ای خود در اتوماسیون را با نوآوری، بومی‌سازی و کاهش هزینه‌ها به نقطه‌ای رسانده که امروز مشتریان داخلی دیگر تنها به ربات‌های خارجی اعتماد نمی‌کنند. حالا این شرکت با ربات‌های High-Speed و فناوریB-IML، نه تنها سرعت و دقت تولید را افزایش داده، بلکه مسیر هوشمندسازی خطوط تولید پلاستیک در ایران را هموار کرده است.
در این مصاحبه، کامران حاتم خانی، مدیرعامل شرکت آریان ربات، از مسیر حرفه‌ای شرکت، چالش‌ها و دستاوردهای فناوری‌های نوین در اتوماسیون صنایع پلاستیک و تزریق، ربات‌های IML و(Blow Moulding In-Mould Labeling) B-IML و نقش این شرکت در کاهش وابستگی به ربات‌های خارجی صحبت می‌کند.

حاتم خانی: شرکت تراشه پژوهان آریان، که تحت نام صنعتی آریان ربات فعالیت می‌کند، از سال ۱۳۶۰ آغاز به کار کرده و در ابتدا در زمینه اتوماسیون فعال بود. پس از گذراندن دوره‌ای در آلمان، این شرکت از سال ۲۰۰۸ به تولید ربات‌های صنعتی، به‌ویژه ربات‌های IML، روی آورد و فعالیت خود را در حوزه ربات‌های IML آغاز کرد. آریان ربات موفق شد اولین ربات IML ایرانی را تولید کند که تحولی قابل توجه در صنعت کشور محسوب می‌شد، زیرا معرفی و جا انداختن تکنولوژی IML در ایران با چالش‌های زیادی همراه بود.
با تولید ربات‌های بومی و کاهش هزینه‌ها، شرکت توانست جایگزینی مقرون‌به‌صرفه برای ربات‌های وارداتی ارائه دهد. این ربات‌ها امکان نصب روی قالب‌های موجود دستگاه‌ها را داشتند و بدون نیاز به تغییرات گسترده، فرآیند لیبلینگ را خودکار می‌کردند. در نتیجه، هزینه‌های نهایی تولید به‌طور قابل توجهی کاهش یافت و بازار داخلی به سرعت پذیرای این تکنولوژی شد.
یکی از اهداف کلیدی شرکت، رقابت مستقیم با ربات‌های ترک و آلمانی بود. با کیفیت بالای ربات‌های تولیدی و ارائه خدمات پس از فروش گسترده، ربات‌های خارجی به تدریج از بازار ایران کنار رفتند. مشتریان داخلی با اطمینان به ربات‌های ایرانی، پروژه‌های خود را با هزینه کمتر و بازدهی بالاتر پیش بردند.
با ورود ربات‌های چینی به بازار ایران، شرکت توانست با استراتژی‌های بومی‌سازی و طراحی اختصاصی جایگاه خود را حفظ کند. جالب این است که حتی ربات‌های چینی با برند ایرانی به فروش می‌رسند تا بازار ایران را تسخیر کنند، اما تجربه موفق مشتریان با ربات‌های آریان ربات فاصله رقابتی را حفظ کرد.
شرکت دو نوع ربات مجزا برای IML طراحی کرده است، ربات‌های تلسکوپی چندمحور برای عملیات قطعه برداشتن، که دقت بالایی در این فرآیند ندارند، و ربات‌های تک‌محور با سرعت بالا برای کاربردهای برداشتن و قطعه گذاری و چیدمان سریع، که به بهینه‌سازی و تفکیک فرآیند کمک می‌کنند. این استراتژی باعث شد بازار داخلی دوباره به دست شرکت بیفتد و از همان مسیر که ربات‌های آلمانی وارد می‌شدند، آریان ربات بتواند جایگاه خود را تثبیت کند. اکنون شرکت در حال توسعه نسل جدید ربات‌ها با سیکل تایم‌های بسیار کوتاه است تا نیازهای صنایع بسته‌بندی و پلاستیک را با بالاترین کارایی پاسخ دهد.

بسپار- مهم‌ترین حوزه‌های تخصصی شرکت در اتوماسیون صنایع پلیمری و ماشین‌های تزریق پلاستیک چیست؟
حاتم خانی: در بخش اتوماسیون صنایع، به‌ویژه در صنایع پلیمری، ما ربات‌های متنوعی تولید می‌کنیم، از جمله ربات‌هایIML، ربات‌های قطعه‌بردار، ربات‌های ساید (های اسپید) و ربات‌های پنج‌محور (های اسپید) جدیداً نیز ربات‌های ویژه‌ای برای تولیدکنندگان ظروف بادی، (ربات‌های (B-IML ، طراحی و تولید می‌کنیم. برنامه ما این است که فناوری B-IMLرا در ایران همانند IML جا بیندازیم و در این زمینه نقشی پیشرو داشته باشیم.
ربات‌های تخصصی که در بخش IML طراحی می‌کنیم، باید دارای ویژگی‌های خاصی باشند، مانند لقی کمتر، سرعت بالاتر و دقت بیشتر. ربات‌هایی که در حال حاضر وارد ایران می‌شوند، به‌ویژه نمونه‌های چینی، اغلب تلسکوپی هستند و برای کاربردهای IML طراحی نشده‌اند. ما توانسته‌ایم با طراحی ربات‌های با محور کمتر با دو محور، ربات‌هایی کاملاً اختصاصی و کاستوم برای ظروف IML و صنایع مختلف تولید کنیم، به‌طوری که هر ربات با توجه به نیاز صنعت و نوع محصول مشتری طراحی می‌شود.
شرکت آریان ربات موفق شده است که بخش اعظم سخت‌افزار ربات‌های خود را در ایران به طور کامل بومی‌سازی کند. تمام بخش‌های مکانیکی، از جمله آلومینیوم‌ها و پروفیل‌ها، در داخل کشور تولید می‌شوند. پروفیل‌هایی که در ربات‌ها استفاده می‌شوند، از چهار ورق جوش‌ خورده تشکیل شده‌اند و به صورت آماده در بازار وجود ندارند، زیرا برای کاهش تنش، نیازمند طراحی ویژه هستند.
از نظر قطعات فنی و الکترونیکی، مانند سروو موتور و کابل ها، خریداری می‌شوند، چرا که تولید این قطعات در سطح جهانی نیازمند فناوری پیشرفته است. حتی کابل‌های خاص که در انرژی گایدها استفاده می‌شوند و بسیار تا می‌شوند، از شرکت‌های آلمانی تأمین می‌شوند تا امکان ارائه خدمات بهتر فراهم شود. پنل‌های PLC و HMI مورد استفاده تایوانی هستند، اما برنامه‌های کنترلی کاملا بومی نوشته شده‌اند و به گونه‌ای طراحی شده‌اند که کار با ربات برای هر کسی، حتی بدون دانش آکادمیک، ساده و امکان‌پذیر باشد.
در صورت نیاز، پنل‌های اروپایی، چینی یا تایوانی نیز به‌صورت آپشن ارائه می‌شوند، اما نسخه بومی همیشه در دسترس است. بازار اتوماسیون صنعتی در ایران بسیار بزرگ است و با وجود ورود ربات‌های چینی به کشور، مشتریان ترجیح می‌دهند در صف بمانند و از ربات‌های بومی استفاده کنند، زیرا قیمت ما همچنان پایین‌تر و خدمات ارائه شده با کیفیت بالاست.

بسپار- اگر به طور خیلی خلاصه و در یک جمله بخواهید مزیت استفاده از ربات ها در خطوط تولید را بیان کنید، چیست؟
حاتم خانی: ربات‌های تولیدی ما در صنایع پلاستیک مورد استفاده قرار می گیرند و کاربرد اصلی آن‌ها، شامل قطعه‌برداری، قرار دادن لیبل و خارج کردن قطعات از قالب است. استفاده از ربات باعث یکنواختی تولید می‌شود، برای مثال، اگر سیکل تایم یک دستگاه هفت ثانیه باشد، ربات این زمان را دقیقاً در تمام ۲۴ ساعت حفظ می‌کند. در حالی که کارگران انسانی ممکن است این زمان را بین شش تا هفده ثانیه تغییر دهند که باعث ناپایداری کیفیت، ضایعات و کاهش راندمان می‌شود.
استفاده از ربات‌ها باعث کاهش ضایعات و بهینه‌سازی زمان می‌شود، در دستگاه‌های بزرگ راندمان تولید از ۲۰ تا ۲۵ درصد و در دستگاه‌های کوچک حدود ۱۵ درصد افزایش می‌یابد. این عملکرد به ویژه در صنایعی که مواد حساس مانند کریستال یا دگالن مصرف می‌کنند، اهمیت بالایی دارد و باعث تولید محصولات دقیق، سالم و با کیفیت ثابت می‌شود.

بسپار- در زمینه انقلاب صنعتی چهارم و هوشمندسازی خطوط تولید، چه راهکارهایی ارائه کرده‌اید و چه پروژه‌هایی اجرا شده است؟

(ادامه دارد …)

متن کامل این گفت و گو را در شماره 279 ماهنامه بسپار که در دی ماه 1404 منتشر شده است، می خوانید.

در صورت تمایل به دریافت نسخه نمونه رایگان و یا دریافت اشتراک با شماره های ۰۲۱۷۷۵۲۳۵۵۳ و ۰۲۱۷۷۵۳۳۱۵۸ داخلی ۳ سرکار خانم ارشاد تماس بگیرید. نسخه الکترونیک این شماره از طریق طاقچه  و  فیدیبو  قابل دسترسی است.