سرمقاله شماره 273 دوماهنامه پوشرنگ در تیرماه/ خروج اتباع خارجی و آینده نیروی کار در ایران
بسپار/ایران پلیمر پس از جنگ 12 روزه، خروج اتباع غیرقانونی افغان از کشور که از چند ماه پیش آغاز شده بود، شدت گرفت. هر چند به طور رسمی ارتباط این دو رویداد تایید نشد و بازگشت اتباع یاد شده، در راستای اتمام مهلت خروج آنها تا 15 تیرماه عنوان شده است. مهلتی که بدیهی است محقق نشده و در طول ماه های آینده احتمالا اخراج افراد غیرقانونی ادامه خواهد داشت.
با این حال خوب است که سیاست گذاران کشور نگاهی به برنامه های داشته و نداشته خود در این سالها بیندازند و ببینند نگرانی از تغییر بافت جمعیتی کشور و سایر بزنگاه های امنیتی ناشی از حضور اعلام شده ی تا بیش از 10 درصد جمعیت، توسط فقط همسایگان افغان، نتیجه کدام تصمیمات آنها بوده و در چه زمان هایی رقم خورده است؟
نمی خواهم اینجا باز هم از قصور حاکمان کشور بنویسم ولی مساله نیروی کار در ایران به رغم بارها و بارها اخطار و توجه کارفرمایان بخش خصوصی، همچنان در اولویت صرف وقت قانون گذاران قرار ندارد. این بار هم به نظر می رسد بدون هیچ برنامه میان مدت و بلندمدتی اقدام به حذف بخش بزرگی از نیروی کار کرده اند. وضعیت اقتصادی “متورم” ایران (و البته اوضاع اجتماعی مسلط)، از یک طرف انگیزه ماندن و کار نیروی بزرگ جوان کشور را از میان برده و از طرف دیگر رغبتی برای جذب نیروی کار ماهر و توانمند خارجی ایجاد نمی کند.
در بسیاری از کشورهای جهان طبق برنامه های مدون چندین ساله، با اعلام نیازهای تخصصی برای مشاغل مختلف و گزینش بهترین های هر شغل و حرفه، نسبت به صدور ویزاهای کار و فراهم کردن امکان حضور نیروی کار خارجی اقدام می شود. بسیاری از جوانان و میانسالان کشور هم دقیقا از طریق همین برنامه ها جذب و خارج می شوند.
سال گذشته بارها در گزارش ها و گفت و گوهایی با صاحبان کسب و کار از وضعیت نابسامان مشاغل غیرمولد و عدم تمایل بخش بزرگی از جامعه آماری و افراد جویای کار به فعالیت های تولیدی و صنعتی نوشتیم. با این حال در همچنان بر پاشنه از این ستون به آن ستون فرج است می گردد و از برنامه های مبتنی بر داده های واقعی و تحلیل های عمیق و کارشناسی خبری نیست.
هر چند رفتار اقتصادی ملت و بخش خصوصی در جنگ اخیر شایان قدردانی بود و هست، اما نباید این واقعیت را نادیده گرفت که جنگ چند روزه، چند ماهه و چند ساله بسیار متفاوتند، اقتضای خود را دارند و پیش نیازهای تامین بالادستی خاص خود را می طلبند. انتظار حکومت و دولت برای مبادای تجاوز خارجی از مردم و آنچه خود جهادگران اقتصادی می خوانند، برای عبور بی دغدغه بعدی، بدون پیش بینی و بدون آمادگی ممکن نخواهد بود. توان و صبر این مردم هم حدی دارد و بی نهایت نیست.
تبسم علیزادمنیر
